پرەزيدەنت • 15 قازان، 2021

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تمد مەملەكەتتەرى باسشىلارى كەڭەسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى

208 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بەلارۋس پرەزيدەنتىنىڭ توراعالىعىمەن بەينەبايلانىس فورماتىندا وتكەن تمد مەملەكەتتەرى باسشىلارى كەڭەسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى. جيىنعا ازەربايجان، ارمەنيا، قىرعىزستان، رەسەي، تاجىكستان، تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستان ەلدەرىنىڭ باسشىلارى، سونداي-اق مولدوۆانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى مەن تمد اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى – اتقارۋشى حاتشىسى سەرگەي لەبەدەۆ قاتىستى، دەپ جازادى Egemen.kz اقورداعا سىلتەمە جاساپ.

پرەزيدەنت  وسىدان 30 جىل بۇرىن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن الماتىدا وتكەن مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىندە تمد قۇرۋ تۋرالى تاريحي دەكلاراتسيا قابىلدانعانىن ەسكە سالدى. 

«وسى اسا ماڭىزدى قۇجات جاڭا تاۋەلسىز مەملەكەتتەردىڭ كوپجاقتى ىنتىماقتاستىعىنىڭ بەرىك نەگىزىن قالادى. بۇگىندە دوستاستىقتى كەڭەستىك كەزەڭنەن كەيىنگى كەڭىستىكتە ءىرى اپاتتاردىڭ الدىن الۋدا، حالىقتار اراسىنداعى ىقپالداستىقتى ساقتاۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاردى دەپ زور سەنىممەن ايتۋعا بولادى. تمد بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمعا اينالدى. بۇل – اسا ماڭىزدى»، دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنت ورتاق كۇش-جىگەردىڭ ارقاسىندا تمد اۋماعىندا كووپەراتسيانىڭ ناقتى مەحانيزمدەرى جاسالعانىن، سالماقتى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا قالىپتاسقانىن، بەلسەندى ساياسي ديالوگ دامىپ، قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى مەملەكەتارالىق ىقپالداستىقتىڭ نىعايا تۇسكەنىن، سونداي-اق ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋ ءۇشىن وڭتايلى جاعداي جاسالىپ جاتقانىن ايتتى.

قازاقستان پرەزيدەنتى بۇگىنگى كەزدەسۋدە بۇعان دەيىن اتقارعان جۇمىستار قورىتىندىلانىپ، تمد ەلدەرىنىڭ كوپجاقتى ىنتىماقتاستىعىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە جول اشىلاتىنىن جەتكىزدى. 

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت گەوساياسي قايشىلىقتاردىڭ كۇشەيىپ كەلە جاتقانىنا، الەمدىك ەكونوميكانىڭ قۇبىلمالى بولۋىنا، گۋمانيتارلىق جانە ەكولوگيالىق پروبلەمالارعا جانە پاندەميانىڭ وراسان زور شىعىن كەلتىرگەنىنە نازار اۋداردى. قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى سىن-قاتەرلەردى جويىپ، ودان ءارى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كۇش جۇمىلدىرۋعا شاقىرىپ،  بىرقاتار ناقتى شارالاردى ۇسىندى.

مەملەكەت باسشىسى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرىپ، نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن باستى مىندەت رەتىندە اتادى. سونىڭ ىشىندە پرەزيدەنت تمد ەلدەرى اراسىنداعى ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى كەڭەيتۋگە باسا ءمان بەرە وتىرىپ، ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتىڭ ادىستەرىن جەتىلدىرۋ قاجەت ەكەنىن مالىمدەدى. وسىعان بايلانىستى ونەركاسىپتىك كەشەندەردى دامىتۋدىڭ كەمىندە 2025 جىلعا دەيىنگى جاڭا باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى جانە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر ساۋداسى تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋدى ۇسىندى.

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ورتاق اگرارلىق نارىقتى قالىپتاستىرۋدى وزەكتى دەپ سانايدى. ونىڭ ايتۋىنشا، تمد مەملەكەتتەرىنىڭ ازىق-ت ۇلىك جۇيەسىن دامىتۋ جانە ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ستراتەگياسىنىڭ ازىرلەنۋى ورتاق مۇددەلەرىمىزگە ساي كەلەدى. 

قاسىم-جومارت توقاەۆ پاندەميانىڭ سالدارىن ەڭسەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. 

«تمد ەلدەرى كۇردەلى كەزەڭدە ءبىر-بىرىنە قولداۋ كورسەتىپ، قاجەتتى كومەك بەرۋ ارقىلى بىرلىك پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ۇلگىسىن تانىتتى. وسى رەتتە رەسەي ماڭىزدى ءرول اتقاردى. ەلدەرىمىز سOVID-19 ىندەتىمەن كۇرەستە، ونىڭ ىشىندە ۆاكتسينا ازىرلەۋ سالاسىندا جاقسى تاجىريبە جيناقتادى. قازىرگى تاڭدا حالىققا جاپپاي ەكپە سالۋ عانا جاعدايدى تۇزەتۋگە، ازاماتتارىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى»، دەدى مەملەكەت باسشىسى.

ودان بولەك قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ QazVac ۆاكتسيناسىنىڭ جوعارى تيىمدىلىگى مەن QazcoVac-P جاڭا پرەپاراتىنىڭ ازىرلەنۋى تۋرالى ايتىپ، ونىڭ كلينيكالىق سىناعى تابىستى وتكەنىنە، تاعى دا ءۇش ۆاكتسينا كلينيكالىق دەڭگەيگە دەيىنگى تەستىلەۋ ساتىسىندا تۇرعانىنا نازار اۋداردى.  

بۇل رەتتە، پرەزيدەنت تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا، تاجىريبە الماسۋعا جانە قازاقستاندىق ۆاكتسينالاردى جەتكىزۋ مۇمكىندىگىنە توقتالىپ، تمد كەڭىستىگىندە ۆاكتسيناتسيا پاسپورتتارىن ءوزارا مويىنداۋ ۇدەرىسىن تەزدەتۋدى ۇسىندى.

مەملەكەت باسشىسى تەرروريزمنىڭ، ءدىني ەكسرەميزم مەن ەسىرتكى ساۋداسىنىڭ كۇشەيە باستاعان سىن-قاتەرلەرىنە قارسى بىرلەسىپ كۇرەسۋگە ءمان بەرە وتىرىپ، قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى تمد ەلدەرى ىنتىماقتاستىعىنىڭ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ ماسەلەسىن ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى رەتىندە اتادى. پرەزيدەنت اۋعانستانداعى قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى اتالعان سىن-قاتەرلەردىڭ باستى ماسەلەگە اينالعانىن جەتكىزدى.

«قازاقستان بۇۇ-نىڭ ۇستانىمىن قۇپتايدى. وسى ەلدەگى اۋىر گۋمانيتارلىق جاعداي حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ نازارىندا بولۋعا ءتيىس. ساياسي ۇستانىمدارىمىزعا نەمەسە جەكە مۇددەمىزگە قاراماستان، اۋعانستان حالقىن بۇل قيىندىقتارمەن بەتپە-بەت قالدىرماۋىمىز كەرەك»، دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ ءىس-قيمىلدارىن جۇيەلەۋ ماقساتىندا اۋعانستانعا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋ جونىندەگى لوگيستيكالىق حاب قۇرۋدى ۇسىندى.

«داعدارىستىڭ اۋىر كەزەڭىن ەڭسەرگەننەن كەيىن اۋعانستانعا بۇۇ ينستيتۋتتارى تاراپىنان جۇيەلى تۇردە كومەك قاجەت بولادى. الماتىدا بۇۇ-نىڭ ايماقتىق ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى ءبىزدىڭ باستامامىز وسى ماڭىزدى مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. اتالعان جوسپارلاردىڭ ىسكە اسۋىنا دوستاستىق ەلدەرى كومەكتەسەدى دەگەن ۇمىتتەمىز»، دەدى مەملەكەت باسشىسى. 

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت سويلەگەن سوزىندە ەكولوگيا، قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماسەلەلەرىن ىلگەرىلەتۋ مەن شەشۋ ءۇشىن ىنتىماقتاستىققا شاقىردى. مەملەكەت باسشىسى تمد كەڭىستىگىندەگى ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ پروبلەمالارىن شەشۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قابىلداۋ قاجەتتىگىن ايتتى. سونداي-اق كومىرتەگىن از قولداناتىن ەكونوميكاعا كوشۋ ماسەلەسىنىڭ وزەكتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ دوستاستىق مەملەكەتتەرى حالىقتارىنىڭ تاريحي بايلانىسىن ساقتاۋدا جانە ولاردىڭ ىنتىماعىن نىعايتۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىن مادەني-گۋمانيتارلىق سالاعا ارنايى توقتالدى.

مەملەكەت باسشىسى 2022 جىلدىڭ تمد ەلدەرىنىڭ حالىق شىعارماشىلىعى مەن مادەني مۇراسىنىڭ جىلى دەپ جاريالانعانىن ەسكە سالدى. اتاۋلى جىل اياسىندا 100-گە جۋىق شارا وتكىزۋ جوسپارلانعان.  سونداي-اق قازاقستان پرەزيدەنتى كومرات قالاسىنىڭ 2023 جىلى دوستاستىق ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى بولىپ تاڭدالۋىمەن مولدوۆا حالقىن قۇتتىقتادى.

2022 جىلى ەلىمىز تمد-عا توراعالىق ەتەدى. وسى ورايدا قاسىم-جومارت توقاەۆ ورتاق ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ايماقتىق تۇتاستىقتى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋ جانە دوستاستىق ەلدەرى كەڭىستىگىندەگى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ جولىندا بىرلەسە بەلسەندى جۇمىس ىستەۋگە بەيىلدى ەكەنىن جەتكىزدى.

«مەنىڭ ۇسىنىستارىم مەن باسقا دا باسىم مىندەتتەر الداعى كەزەڭدە قازاقستاننىڭ تمد-عا توراعالىق ەتۋ تۇجىرىمداماسىنا ەنگىزىلەتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى»، دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنىڭ 30 جىلدىعىنا بايلانىستى مالىمدەمەگە جانە ۇيىمدى ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالعان بىرقاتار قۇجاتقا قول قويدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار