ايماقتار • 14 قازان، 2021

ءوز ومىرلەرىنە كوڭىلدەرى تولا ما؟

59 رەت كورسەتىلدى

رەسمي ستاتيستيكاعا سايكەس، بۇگىنگى تاڭدا الماتىدا 14-28 جاس ارالىعىندا 506 مىڭ جاس تۇرعىن بار. بىراق مەگاپوليسكە ءبىلىم، جۇمىس ىزدەپ اعىلعان ادامداردىڭ، اسىرەسە، جاستاردىڭ سانى الدەقايدا كوپ ەكەنى انىق. بۇل رەتتە كوشى-قون دەڭگەيىنىڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى جىل سايىن قالاعا 35 مىڭعا جۋىق جاس كەلەدى جانە 20 مىڭعا جۋىعى كەتەدى.

قاي كەزدە دە «جاستار قالاسى» سانالىپ كەلگەن الماتىنىڭ جاستار ساياساتىن دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى وڭىرلىك جوس­پارى بار. وسى باستاما اياسىندا 125-تەن استام ءىس-شارانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن.

سونىمەن جۋىردا ونلاين رەجىمدە جاس­تار ۇيىمدارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن الما­تى قالاسى اكىمى جانىنداعى جاستار ءىسى جونىن­دەگى كەڭەس وتىرىسى ءوتتى.

وتىرىستا الماتى جاستارىنىڭ دامۋىنا اسەر ەتەتىن وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى. ولاردىڭ ىشىندە ءوزىن ءوزى جۇزەگە اسىرۋ، جەكە كاسىپكەرلىكتى باستاۋ مەن جۇرگىزۋ، ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ، ساپالى ءبىلىم الۋدىڭ قولدا بار مۇمكىندىكتەرى، سونداي-اق جاستاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جاڭا الەۋمەتتىك جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا قالا اكىمدىگىمەن بىرلەسكەن جۇمىسقا قاتىسۋ جايى قارالدى.

جيىن بارىسىندا اتاپ وتىلگەندەي، جۇر­گىزىلگەن الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەردىڭ قورىتىن­دىسى بويىنشا الماتى جاستارىنىڭ ءوز ومىرى­نە قاناعاتتانۋ يندەكسى جامان ەمەس. مەكتەپ (14-17 جاس: 71،7%) جانە ستۋدەنت (18-21 جاس: 74،0%) جاستارى اراسىندا ومىر­گە قاناعاتتانۋ دەڭگەيى ەڭ جوعارى كورسەت­كىشكە جەتتى. وڭ باعالار ناۋرىزباي (71،8%)، جەتىسۋ (69،7%) جانە بوستاندىق (68،9%) اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى اراسىندا باسىم.

رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، الماتى جاستا­رىنىڭ ءاربىر ەكىنشى وكىلى جۇمىسپەن قام­تىلعان – 63،7%. قازىرگى جۇمىسى جاستار­دىڭ 64،4%-ىن قاناعاتتاندىرادى. بۇل رەتتە كاسىپ­كەرلىك ىسكە مۇددەلىلىكتىڭ جوعارى دەڭگە­يىنە قاراماستان، ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتۋ قازىرگى تاڭدا جاستاردىڭ ءاربىر ون بىرىنشىسىنە (8،6%) تيەسىلى.

جالپى، تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا جۇمىستىڭ 5 نەگىزگى باعىتى ايقىندالدى: ساپالى ءبىلىم بەرۋ، جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جانە جۇمىسپەن قامتۋ، قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي جانە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ، اتاۋلى-پروفيلاك­تيكالىق جۇمىس، سالاماتتى ءومىر سالتى.

قالانىڭ قوعامدىق دامۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ر.بەكبەرگەنوۆ جۇمىستىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى – NEET ساناتىنداعى جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى نىساندارىنا تارتۋ ەكە­نىن ايتتى. وسىلايشا، جۇيەلى جۇمىس اياسىن­دا بيىل جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى ارقىلى 6 404 جاس تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا ورنالاستىرىلعان. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا 390 ستۋدەنت قابىلدانسا، 8 634 ادام جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ وزگە دە بەلسەندى نى­سان­دارىنا جىبەرىلدى، ونىڭ ىشىندە جاس­تار پراك­تيكاسى، قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋ، ء«بىرىنشى جۇمىس ورنى» جوباسى بار. سون­داي-اق 900 جاس «جاسىل ەل» جوباسى اياسىن­دا ۋاقىتشا جۇمىسقا ورنالاستىرى­لادى. جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارىنىڭ جا­نىندا NEET ساناتىنداعى جاستارمەن جۇ­مىس جونىندەگى ارنايى شتاب جۇمىس ىستەيدى.

ارنايى موبيلدىك توپتار جەكە جۇ­مىس جۇرگىزىپ وتىر. ولاردىڭ ماقساتى – ادام كوپ جي­نالاتىن جەرلەردە قالالىق جۇمىس­پەن قامتۋ باعدارلامالارىنا قاتىسۋ مۇم­كىندىكتەرىن ءتۇسىندىرۋ. بۇگىنگى تاڭدا ءمو­بيل­دى توپتار اۋداندىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتا­لىقتارىمەن بىرلەسىپ، قالانىڭ بارلىق اۋدانىندا 20 مىڭنان استام ادامدى قام­تي وتىرىپ، 55-تەن استام اكتسيا وتكىزدى. وسى­عان ۇقساس جۇمىستى قالانىڭ بازار وكىل­دەرى بىرلەسىپ جۇرگىزەدى، وندا ارنايى جاستار ­پۋنك­ت­تەرىن اشۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار، ونلاين فورماتتا جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا اتاۋلى جۇمىس جۇرگىزۋ ماسەلەسى قو­سىمشا پىسىقتالىپ جاتىر.

وتىرىس بارىسىندا كەڭەس مۇشەلەرى جۇ­مىس­پەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ، كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ، جاستار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشى­لىقتاردىڭ الدىن الۋ باعىتتارى بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار جاسادى.

وتىرىس سوڭىندا قالا اكىمىنىڭ ورىن­­باسارى ەرجان باباقۇماروۆ جاستار قوعام­داستىعىن، ونىڭ ىشىندە جاستار ۇيىمدارىنىڭ كوشباسشىلارىن قالا اكىمدىگى جانىنداعى جۇمىس ىستەيتىن مامانداندىرىلعان جۇمىس توپتارىنىڭ قۇرامىنا قوسۋ ارقىلى ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋدى ۇسىندى.

جۇمىس كەزدەسۋىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 2022 جىلعا ارنالعان بىرلەسكەن ءىس-قيمىل جوسپارى ازىرلەنەدى. باسىم باعىتتاردىڭ ىشىندە جاس الماتىلىقتارعا كاسىپتىك باعدار بەرۋ بويىنشا كونسۋلتاتسيالىق كومەك كور­سەتۋگە، ولاردى قايتا وقىتۋ جانە كادرلاردى قايتا دايارلاۋ باعدارلامالارىنا تارتۋعا، سونداي-اق كامەلەتكە تولماعاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋگە باسا نازار اۋدا­رىلدى. جاستاردىڭ كاسىپكەرلىككە قىزى­عۋشىلىعى جوعارى ەكەندىگى ەسكەرىلە وتىرىپ، بيزنەس جۇرگىزۋ ءۇشىن قولدا بار مۇمكىندىكتەر مەن مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ قولجەتىمدى شارالارىن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ ۇيعارىلدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اقجايناق استانا

ەلوردا • كەشە

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار