قاي كەزدە دە «جاستار قالاسى» سانالىپ كەلگەن الماتىنىڭ جاستار ساياساتىن دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى وڭىرلىك جوسپارى بار. وسى باستاما اياسىندا 125-تەن استام ءىس-شارانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن.
سونىمەن جۋىردا ونلاين رەجىمدە جاستار ۇيىمدارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن الماتى قالاسى اكىمى جانىنداعى جاستار ءىسى جونىندەگى كەڭەس وتىرىسى ءوتتى.
وتىرىستا الماتى جاستارىنىڭ دامۋىنا اسەر ەتەتىن وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى. ولاردىڭ ىشىندە ءوزىن ءوزى جۇزەگە اسىرۋ, جەكە كاسىپكەرلىكتى باستاۋ مەن جۇرگىزۋ, ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ, ساپالى ءبىلىم الۋدىڭ قولدا بار مۇمكىندىكتەرى, سونداي-اق جاستاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جاڭا الەۋمەتتىك جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا قالا اكىمدىگىمەن بىرلەسكەن جۇمىسقا قاتىسۋ جايى قارالدى.
جيىن بارىسىندا اتاپ وتىلگەندەي, جۇرگىزىلگەن الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا الماتى جاستارىنىڭ ءوز ومىرىنە قاناعاتتانۋ يندەكسى جامان ەمەس. مەكتەپ (14-17 جاس: 71,7%) جانە ستۋدەنت (18-21 جاس: 74,0%) جاستارى اراسىندا ومىرگە قاناعاتتانۋ دەڭگەيى ەڭ جوعارى كورسەتكىشكە جەتتى. وڭ باعالار ناۋرىزباي (71,8%), جەتىسۋ (69,7%) جانە بوستاندىق (68,9%) اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى اراسىندا باسىم.
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, الماتى جاستارىنىڭ ءاربىر ەكىنشى وكىلى جۇمىسپەن قامتىلعان – 63,7%. قازىرگى جۇمىسى جاستاردىڭ 64,4%-ىن قاناعاتتاندىرادى. بۇل رەتتە كاسىپكەرلىك ىسكە مۇددەلىلىكتىڭ جوعارى دەڭگەيىنە قاراماستان, ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتۋ قازىرگى تاڭدا جاستاردىڭ ءاربىر ون بىرىنشىسىنە (8,6%) تيەسىلى.
جالپى, تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا جۇمىستىڭ 5 نەگىزگى باعىتى ايقىندالدى: ساپالى ءبىلىم بەرۋ, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جانە جۇمىسپەن قامتۋ, قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي جانە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, اتاۋلى-پروفيلاكتيكالىق جۇمىس, سالاماتتى ءومىر سالتى.
قالانىڭ قوعامدىق دامۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ر.بەكبەرگەنوۆ جۇمىستىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى – NEET ساناتىنداعى جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى نىساندارىنا تارتۋ ەكەنىن ايتتى. وسىلايشا, جۇيەلى جۇمىس اياسىندا بيىل جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى ارقىلى 6 404 جاس تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا ورنالاستىرىلعان. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا 390 ستۋدەنت قابىلدانسا, 8 634 ادام جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ وزگە دە بەلسەندى نىساندارىنا جىبەرىلدى, ونىڭ ىشىندە جاستار پراكتيكاسى, قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋ, ء«بىرىنشى جۇمىس ورنى» جوباسى بار. سونداي-اق 900 جاس «جاسىل ەل» جوباسى اياسىندا ۋاقىتشا جۇمىسقا ورنالاستىرىلادى. جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارىنىڭ جانىندا NEET ساناتىنداعى جاستارمەن جۇمىس جونىندەگى ارنايى شتاب جۇمىس ىستەيدى.
ارنايى موبيلدىك توپتار جەكە جۇمىس جۇرگىزىپ وتىر. ولاردىڭ ماقساتى – ادام كوپ جينالاتىن جەرلەردە قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلامالارىنا قاتىسۋ مۇمكىندىكتەرىن ءتۇسىندىرۋ. بۇگىنگى تاڭدا ءموبيلدى توپتار اۋداندىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىمەن بىرلەسىپ, قالانىڭ بارلىق اۋدانىندا 20 مىڭنان استام ادامدى قامتي وتىرىپ, 55-تەن استام اكتسيا وتكىزدى. وسىعان ۇقساس جۇمىستى قالانىڭ بازار وكىلدەرى بىرلەسىپ جۇرگىزەدى, وندا ارنايى جاستار پۋنكتتەرىن اشۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار, ونلاين فورماتتا جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا اتاۋلى جۇمىس جۇرگىزۋ ماسەلەسى قوسىمشا پىسىقتالىپ جاتىر.
وتىرىس بارىسىندا كەڭەس مۇشەلەرى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, جاستار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ باعىتتارى بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار جاسادى.
وتىرىس سوڭىندا قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇماروۆ جاستار قوعامداستىعىن, ونىڭ ىشىندە جاستار ۇيىمدارىنىڭ كوشباسشىلارىن قالا اكىمدىگى جانىنداعى جۇمىس ىستەيتىن مامانداندىرىلعان جۇمىس توپتارىنىڭ قۇرامىنا قوسۋ ارقىلى ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋدى ۇسىندى.
جۇمىس كەزدەسۋىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 2022 جىلعا ارنالعان بىرلەسكەن ءىس-قيمىل جوسپارى ازىرلەنەدى. باسىم باعىتتاردىڭ ىشىندە جاس الماتىلىقتارعا كاسىپتىك باعدار بەرۋ بويىنشا كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتۋگە, ولاردى قايتا وقىتۋ جانە كادرلاردى قايتا دايارلاۋ باعدارلامالارىنا تارتۋعا, سونداي-اق كامەلەتكە تولماعاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋگە باسا نازار اۋدارىلدى. جاستاردىڭ كاسىپكەرلىككە قىزىعۋشىلىعى جوعارى ەكەندىگى ەسكەرىلە وتىرىپ, بيزنەس جۇرگىزۋ ءۇشىن قولدا بار مۇمكىندىكتەر مەن مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ قولجەتىمدى شارالارىن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ ۇيعارىلدى.
