بىراق مەملەكەت قازىناسىنان جىل سايىن جۇزدەگەن ميلليارد تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, قالپىنا كەلتىرىلىپ جاتقان اۆتوموبيل جولدارىن بۇلدىرمەي ساقتاۋ ماسەلەسى بۇگىنگى تاڭدا اسا وزەكتى بولىپ وتىر.
وسىدان بىرەر جىل بۇرىن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ شالعايداعى تيميريازەۆ اۋدانىنا قاراستى دوكۋچاەۆو اۋىلىندا بولىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەسكەنىمىزدە ولاردىڭ جارىسا ايتقان جالعىز مۇقتاجدىعى – جۋىردا عانا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلگەن جولدى كۇزدە استىق تاسىعان اۋىر سالماقتى ماشينالاردىڭ ەزىپ-جانشىپ, جەڭىل كولىكپەن جۇرۋگە جارامسىز ەتىپ تاستاعاندىعى. مۇنى ءبىز ءوز كوزىمىزبەن كورىپ, جاعامىزدى ۇستاعانداي كۇي كەشكەنبىز. اشىنا سويلەگەن اۋىلدىقتار: «قالتامىزدان تولەپ وتىرعان سالىقتان قۇرالاتىن بيۋدجەتتىڭ قاراجاتىن وسىلاي ءراسۋا ەتۋگە بولا ما؟ جەتپىس توننالىق قىتايلىق ءوزى اۋدارعىش اۆتوموبيلدەر نەنى شىداتسىن؟! سوندىقتان ونداي كولىكتەردىڭ استىق پەن باسقا دا اۋىر جۇكتەردى اۋىل جولدارىمەن تاسۋىن مۇلدەم توقتاتۋ كەرەك», دەگەن ەدى.
شىنىندا دا, بۇل ماسەلە كەيىنگى جىلدارى, اسىرەسە ەلىمىزدىڭ استىقتى وڭىرلەرىندە ەلەۋلى پروبلەماعا اينالعان. قازىر ەلىمىزدە 55 مىڭنان استام ءوزى اۋدارعىش اۋىر سالماقتى جۇك كولىگى بار كورىنەدى. ولار نەگىزىنەن كەنىشتەردەن ينەرتتى ماتەريالدار تاسۋمەن اينالىسقانىمەن, كۇزدە استىق تاسۋعا دا زاڭسىز پايدالانىلادى. ال سول ءۇشىن ولاردىڭ يەلەرىنە سالىناتىن ايىپپۇل سوماسى اۆتوجولدارعا كەلتىرىلەتىن زياننىڭ شيرەگىن دە وتەي المايدى.
بۇعان قوسا, «اۆتوموبيل كولىگى تۋرالى» زاڭ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ قاداعالاپ, اۆتوجولداردى اۋىر سالماقتى كولىكتەردىڭ بۇلدىرۋىنە جول بەرمەۋگە ءتيىستى وڭىرلىك كولىك باقىلاۋ ينسپەكتسيالارى وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى تولىق اتقارىپ وتىر دەۋ قيىن. سەبەبى ولاردىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانى از جانە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتالۋى جەتكىلىكسىز.
وسىعان وراي, وڭىرلەردەگى كولىك باقىلاۋ ينسپەكتسيالارى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتتەرىمەن بىرلەسىپ, اۋىر جۇك تاسىمالداۋشىلاردى باقىلاۋ بويىنشا جول كارتاسىن ازىرلەپ, ىسكە اسىرۋ ۇستىندە. سوعان سايكەس جول-پاترۋلدىك پوليتسياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قولدانىستاعى زاڭنامانى بۇزعان ءوزى اۋدارعىش اۋىر سالماقتى كولىكتەردى توقتاتىپ, ءتيىستى اكىمشىلىك جاۋاپتىلىق تۋرالى حاتتاما تولتىرۋ ءۇشىن كولىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ وكىلدەرىن وقيعا ورنىنا شاقىرادى. الايدا ولار كولىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى وقيعا ورنىنا كەلىپ جەتكەنشە كەيدە ۇزاق ۋاقىت كۇتۋگە ءماجبۇر. سول سەبەپتى كەزىندە ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ۇكىمەتكە ەلىمىزدىڭ نەگىزگى استىقتى وڭىرلەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ولاردىڭ كولىك باقىلاۋ ينسپەكتسيالارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جانە جىلجىمالى كولىك باقىلاۋ بەكەتتەرىنىڭ سانىن كوبەيتۋ, سونداي-اق جول-پاترۋلدىك پوليتسياسىنا دا اۆتوكولىك قۇرالدارىنىڭ رۇقسات ەتىلگەن سالماقتىق ولشەمدەردى ساقتاۋىن باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ فۋنكتسياسىن بەرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى ۇسىنعان ەكەن. الايدا ۇكىمەت كولىك باقىلاۋى سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ ماقساتىندا جانە پوليتسيانى وزىنە ءتان ەمەس فۋنكتسيالاردان بوساتۋعا بايلانىستى دەپۋتاتتاردىڭ ۇسىنىستارىمەن كەلىسپەگەن.
ال وندا استىقتى وڭىرلەردەگى جولداردى ساقتاۋدىڭ باسقا جولدارىن نەگە قاراستىرماسقا؟ ماسەلەن, زاڭ بۇزعان اۋىر سالماقتى ماشينالاردىڭ يەلەرى مەن جۇرگىزۋشىلەرىنە سارالاپ سالىناتىن ايىپپۇل مولشەرىن ارتتىرۋعا, جۇك تاسۋعا قاتاڭ شەكتەۋ ەنگىزۋ شاراسىن استىقتى وڭىرلەر ءۇشىن تەك ىلعالى مول كوكتەمدە عانا ەمەس, استىق تاسىمالى باستالاتىن كۇزگى ۋاقىتتا دا قابىلداۋعا بولماي ما؟ بۇعان قوسا, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ومىرگە كەڭىنەن ەنگىزىلىپ جاتقان قازىرگى كەزدە اۋىر سالماقتى كولىكتەردىڭ اۋىل جولدارىن بۇلدىرۋىنە توسقاۋىل قوياتىن ءبىر بۇلتارتپاس قۇرالدى ويلاپ تابۋعا دا بولاتىن شىعار.
