ادامزاتتى الاڭداتقان اۋعان سوعىسى

الماتى قالاسىندا ورنالاسقان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ورتالىق مۇراجايىندا كەڭەس اسكەرلەرىنىڭ اۋعانستان اۋماعىنان شىعارىلۋىنا 25 جىل تولۋىنا وراي «جان جاراسىنا اينالعان اۋعانستان» اتتى ەستەلىك-كورمە اشىلدى.

تاريح بەتىنە ءوزىنىڭ قاندى ءىزىن قالدىرعان اۋعان سوعىسى كەڭەس وداعىنا ابىروي دا, داڭق تا اپەرمەگەنى بەلگىلى. ساياسي بولجامداردىڭ قۇربانى بولعان اۋعان حالقىنا دا, باسقىنشىلىق ارەكەتتى ون جىلعا تارتا ۋاقىت بويى شىمىرىكپەستەن جۇرگىزگەن كەڭەس وداعى حالقىنا دا بۇل سوعىس قاسىرەت پەن قاسكويلىكتىڭ ۇلگىسى رەتىندە جۇرەكتەرگە وشپەس جارا سالدى. بۇل قانقاساپ, اسىرەسە, كەڭەس بيلىگىنىڭ ساپىندا بولعان مۇسىلمان ەلدەرىنە دە اۋىر سىن, ۇلكەن ساباق بولعانى حاق. ءاربىر ەل, ءار مەملەكەت وزدەرىنىڭ ىشكى ىستەرىن ءوز ۇلتى مەن حالقىنىڭ پايداسى ءۇشىن, يگىلىگى ءۇشىن دەربەس تۇردە شەشۋى ءتيىس ەكەندىگىن ۇقتىراتىن ومىرلىك ونەگە رەتىندە دە اۋعان سوعىسى بارشا عالامعا نۇسقا, بارلىق بيلىككە مىسال بولدى. مىنە, الماتى تورىندە ەسىگىن ايقارا اشقان كورمە جەر شارىن مەكەن ەتكەن كۇللى ۇلىس پەن ۇلتقا وسىنداي ماعىنالى دا ادامي وي ءتۇيۋدى ۇندەيتىن ۇلى ماقساتپەن ءوز جۇمىسىن باستادى. 1979 جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىنان 1989 جىلدىڭ 15 اقپانىنا دەيىنگى 9 جىل, 1 اي, 19 كۇنگە سوزىلعان اۋىر كەزەڭدە كسرو قورعانىس مينيسترلىگى باس شتابىنىڭ دەرەك­تەرى بويىنشا كەڭەستىك 620 مىڭعا جۋىق ادام سوعىسقا تارتىلسا, ونىڭ 22 مىڭى قازاقستاندىق اسكە­ري بولعان. جاراقات پەن اۋرۋ­دان قازا تاپقان 15 526 ادام بولسا, ونىڭ 924-ءى قازاقستاندىق كورىنەدى. حابار-وشارسىز كەتكەن جانە تۇتقىنعا تۇسكەن 333 ادامنىڭ 21-ءى قا­زاقستاندىق ەكەن. قازاق دالا­سىنان اتتانعان اسكەري قىز­مەتكەر­لەردىڭ ىشىندە 86 جاۋىنگەر كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتانىپ, قالعاندارى دەنساۋلىعى مەن جۇيكەسىنە وراسان نۇقسان كەلتىرىپ ورالىپتى. اۋعانستان زاردابىن ءوز كوزى­مەن كورگەن, تالاي جىل ەلدەگى اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرىنە ۇيىتقى بولعان گەنەرال-مايور مۇرات قالماتاەۆ, اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى سەرگەي پاشكەۆيچ, اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرى قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى مۇرات ابدىشۇكىروۆ اتالعان كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز سويلەپ, الەمدە مۇنداي سوعىستىڭ ەندى قايتالانباۋىن, ءار وتباسى اكەلەرى مەن بالالارىنىڭ بەيبىت ومىرگە قىزمەت ەتكەنىن, بالا-شاعاسىنىڭ قاسىندا بولعانىن قالايتىندىعىن ايتۋمەن قاتار, اۋعان سوعىسىنىڭ زاردابى مەن كەلتىرگەن وراسان شىعىنى تۋرالى, سونداي-اق, سوعىس جىلدارىنداعى ەستەلىكتەردى جيىلعان كوپشىلىككە اڭگىمەلەپ بەردى. كورمەگە اۋعانستانداعى سوعىس دالاسىندا وت پەن وقتىڭ استىن­دا قان كەشكەن اسكەري قىزمەتكەرلەردىڭ, ونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق جاۋىنگەرلەردىڭ جەكە مۇراعاتىنان الىنعان دەرەكتەر, مايدان سۋرەتتەرى, حاتتار مەن كۋالىكتەر, ناگرادالار مەن سول كەزدە تۇتىنعان جەكە زاتتارى قويىلدى. الماتى قالالىق اكىمدىگىنىڭ جانىنان قۇرىلعان اۋعانستانداعى سوعىستىڭ جانە شاعىن اسكەري شيەلەنىستەردىڭ ارداگەرلەرى مەن مۇگەدەكتەرى قوعام­دىق بىرلەستىكتەرىنىڭ قالالىق ۇيلەستىرۋ كەڭەسى باستاماشىلىق تانىتقان بۇل كورمەنىڭ العاشقى كۇنىندە-اق وعان كەلۋشىلەر قاتارى قالىڭ بولدى. اۋعانستان سوعىسى تۋرالى شىندىقتى جەتكىزۋدى, جاۋىنگەرلەر مەن جاس ۇرپاق جۇرەگىندە وتانشىل رۋحتى وياتۋدى, سونداي-اق, ساياسي ماسەلەلەر سوعىسۋ ارقىلى شەشىلمەيتىندىگىن ناسيحاتتاۋدى ماقسات تۇتقان اتالعان كورمە كەلۋشىلەردى ءساۋىر ايىنا دەيىن قابىلدايتىن بولادى.

قانات ەسكەندىر,

«ەگەمەن قازاقستان».

الماتى.