ايتكەنمەن, وسى باعدارلامانىڭ يگىلىگىن كورە الماي, رەنىش بىلدىرگەن جاس ادامدار دا بار بولىپ شىقتى. ولاردان مۇنىڭ سەبەبىن سۇراعانىمىزدا ايتقاندارى مىناعان سايادى: ء«بىزدىڭ جاسىمىز 28-دەن اسىپ كەتكەندىكتەن, اكىمدىكتەگى شەنەۋنىكتەر قۇجاتىمىزدى قابىلداۋدان باس تارتىپ: «سىزدەر – جاستارعا جاتپايسىزدار», دەپ ءبىر-اق قايىرىپ, كەۋدەمىزدەن كەرى يتەرگەندەي بولدى».
راسىندا دا, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ 2019 جىلعى 29 تامىزداعى بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن «جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جاستارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىنجاي بەرۋ قاعيدالارىندا»: «جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جاستار – جيىرما توعىز جاسقا تولماعان, جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ورتا بىلىمنەن كەيىنگى, جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن مەڭگەرگەن جانە ەڭبەك قىزمەتىن جۇزەگە اسىرىپ جۇرگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى», دەپ جازىلىپتى. ال بۇل جاس شەگىن مينيسترلىكتەگى شەنەۋنىكتەر اسپانعا ەمەس, 2015 جىلعى 9 اقپاندا قابىلدانعان «مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» زاڭعا قاراپ بەلگىلەگەن بولىپ شىقتى. ويتكەنى اتالعان زاڭنىڭ 1-بابىنىڭ 3-تارماعىندا: «جاستار – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ون ءتورت جاستان جيىرما توعىز جاسقا دەيiنگi ازاماتتارى», دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي ەتىپ ايقىندالعان ەكەن.
ال قوعامدا جاستار ساناتىنا جاسى 35-كە دەيىنگى ازاماتتاردى جاتقىزۋ جايلى ۇسىنىس-پىكىر كوپتەن بەرى ايتىلىپ ءجۇر. ول قيسىنسىز دا ەمەس. سەبەبى قازىرگى زامانعا ءتان قۇبىلىس بولار – جاستاردىڭ كوبى ومىردەن لايىقتى ورىندارىن تاپپايىنشا, وتباسى قۇرۋعا اسىقپايتىندىعى ايان. ءسويتىپ جاسى وتىزدان اسقانشا قالالاردا ءۇيسىز-كۇيسىز, بىرەۋدىڭ بوساعاسىن ساعالاپ ءھام پاتەر جالداپ جۇرگەن قىز-جىگىتتەر كوپ. كەشتەۋ شاڭىراق كوتەرىپ, تۇرعىنجاي كەزەگىندە تۇرعان جاس وتباسىلار دا از ەمەس. وسىنى ەسكەرگەن الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى «الماتى جاستارى 3.0» جاڭا تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىن قابىلداپ, جاسى 35-تەن اسپاعان مامانداردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ءىسىن قولعا الىپتى. بۇعان قوسا, جالدامالى تۇرعىنجاي الۋدا باسىمدىق بەرىلەتىن 100 سۇرانىسقا يە ماماندىق تىزبەسىن كەڭەيتىپ, وعان دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت جانە سپورت سالالارىنىڭ جاس ماماندارىن, سونداي-اق جاس عالىمدار مەن جۋرناليستەردى ەنگىزگەندىگىن دە ايتا كەتكەن ءجون. وسى يگى باستاماعا بيىل نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمدىگى قولداۋ ءبىلدىرىپ, «ەلوردا جاستارى» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا كىرىستى.
بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆىنە جاسى 35-تەن اسپاعان جاس مامانداردى ەنگىزۋ قاراستىرىلعاندىعى دا ويعا ورالادى. سونداي-اق «عىلىم تۋرالى» زاڭعا بەرتىندە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس مەملەكەتتىك عىلىمي ستيپەنديالار عىلىمي پروبلەمالاردى شەشۋ بويىنشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە بەلسەنە قاتىسقان جانە عىلىمي قوعامداستىق مويىنداعان, وتىز بەس جاستان اسپاعان تالانتتى جاس عالىمدارعا بەرىلەتىن بولىپ شەشىلگەن.
ال دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى (ددۇ) بەلگىلەگەن جاس شاماسىنىڭ جىكتەمەسى بويىنشا ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 71 جاستان اسقان قازىرگى الەمدە 18-44 جاس ارالىعىنداعى ادامدار جاستار بولىپ سانالادى ەكەن. قازاقستاندا دا ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 71 جاستان اسقاندىعىن, پرەزيدەنت بىلتىرعى حالىققا جولداۋىندا ونى 75 جاسقا جەتكىزۋ مىندەتىن العا قويعاندىعىن ەسكەرسەك, ددۇ ۇيعارىمىمەن كەلىسەتىن ءجونىمىز بار. ونىڭ ۇستىنە, كەشەگى كەڭەس وداعىنىڭ قيراندىسىندا بىزبەن بىرگە قالىپ, ەڭسەسىن ەندى تىكتەپ جاتقان مولدوۆادا, رەسەيدە جانە ۋكراينادا بۇگىندە 35-تەن اسپاعان ادامدار زاڭ جۇزىندە جاستار بولىپ تانىلعاندىعى دا بەكەردەن-بەكەر ەمەس. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن جەتىنشى شاقىرىلىمداعى ماجىلىستەگى قاتارى ەداۋىر قالىڭداعان جاس دەپۋتاتتار وزدەرىنىڭ زاڭ شىعارۋشىلىق قىزمەتتەرىندە وسى ماسەلەگە نازار اۋدارىپ, «مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» زاڭعا ءتيىستى تۇزەتۋ ەنگىزۋگە ۇيىتقى بولسا, قۇبا-قۇپ. بۇل ەل بولاشاعى – جاستاردى الەۋمەتتىك قولداۋدى ودان ءارى جاقسارتۋ ءۇشىن قاجەت.
