كەز كەلگەن مەملەكەتتە تۋىندايتىن ساياسي جانە ازاماتتىق داۋ-جانجالداردىڭ سول ەلدىڭ ەكونوميكاسىنا ۇلكەن قاۋىپ توندىرەتىنى ادامزاتقا ەجەلدەن بەلگىلى جايت. ونى ءبىز سوڭعى جىلدارى الەمنىڭ بىرقاتار ەلدەرىندە ورىن العان قاقتىعىستاردىڭ سالدارىنان دا كورىپ-ءبىلىپ ءجۇرمىز. سوندىقتان جاعدايدىڭ قانداي دا ءبىر ۋشىعۋىنا جول بەرمەس بۇرىن مۇنى بيلىك تە, كوشەلەرگە ەرەۋىلگە شىعىپ, جۇرتشىلىقتىڭ شىرقىن بۇزاتىن وپپوزيتسيالىق كۇشتەر دە جەتە تۇسىنۋلەرى كەرەك. ارينە, بۇل تەك ايتۋعا عانا وڭاي. ءىس جۇزىنە كەلگەندە, سىرتقى كۇشتەر «قولتىعىڭا سۋ بۇركىپ», كەيدە ءتىپتى قالتاڭا اقشا دا سالىپ, «كوشەگە شىق» دەپ ايداپ سالىپ جاتسا, ەل مۇددەسى تۋرالى ويلاۋعا مۇرشانىڭ جەتپەي قالاتىن شاقتارى دا ءجيى-ءجيى بولىپ جاتادى. بۇل دا ءوزىمىز كۇندەلىكتى دەرلىك كورىپ جۇرگەن ءومىر شىندىعى.
ادەتتە, توڭكەرىستەردىڭ سالدارى ەكونوميكانىڭ كۇيرەۋى مەن ەلدىڭ جاپپاي كەدەيشىلىككە ۇرىنۋىنا اكەلىپ سوقتىرادى, ال سول توڭكەرىستەرگە دەم بەرۋشى وليگارحتار بولسا بايىعان ۇستىنە باي تۇسەدى, دەيدى ۋكراينا ساراپتاما ورتالىعىنىڭ پرەزيدەنتى الەكساندر وحريمەنكو وسى ەلدىڭ Impress. ua. پورتالىنا بەرگەن سۇحباتىندا. ونىڭ ايتۋىنشا, توڭكەرىستەر مەن جاعالاي جايلاعان ب ۇلىنشىلىكتەر ارقىلى حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيىن جاقسارتۋعا بولادى دەگەن سوزگە تەك اشىق اۋىز اڭقاۋلار عانا سەنەدى. ءىس جۇزىندە ءبارى دە مۇلدە كەرىسىنشە بولماق.
بۇل سوزدەردىڭ شىندىعىنا كوز جەتكىزۋ ءۇشىن سوڭعى جىلدارى الەم ەلدەرىندە ورىن العان توڭكەرىستەر مەن قاقتىعىستار تاريحىنا از-كەم كوز جۇگىرتكەن ورىندى. بۇل ورايدا, «اراب كوكتەمى» اتىمەن بەلگىلى بولعان وقيعالار ناقتى مىسال بولا الادى.
بارشامىزعا بەلگىلى, تۋنيستەگى تولقۋلار 2010 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا باستالدى. اۋەلدە تۇرمىس دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى مەن جۇمىسسىزدىققا قارسى نارازىلىق بىلدىرگەن تۋنيستىك جاستار سوڭىنان ساياسي ۇرانداردى العا تارتا باستادى. اقىرى 2011 جىلدىڭ 14 قاڭتارىندا ەلدە «جاسمين» توڭكەرىسى جۇزەگە استى. بيلىكتى كۇشتەپ اۋىستىرۋ سالدارىنان پرەزيدەنت زين ءال-ابيدين بەن الي وتباسىمەن ساۋد ارابياسىنا قاشتى. وسىدان سوڭ كوپ ۇزاماستان ول قىزمەتىنەن قۋىلىپ, بيلىك پرەمەر-مينيسترگە, ودان سوڭ پارلامەنت سپيكەرىنە كوشتى. بيلىككە جاڭادان كەلگەندەر ەلدە تىيىم سالىنعان بارلىق ساياسي پارتيالاردىڭ جۇمىس ىستەۋلەرىنە رۇقسات بەرىپ, ساياسي تۇتقىنداردى تۇرمەلەردەن بوساتتى. بۇۇ مالىمەتتەرى بويىنشا, تارتىپسىزدىكتەر كەزىندە تۋنيستە 219 ادام قازا تاۋىپ, 510 ادام جاراقاتتار العان. ال مەملەكەتكە كەلگەن ماتەريالدىق شىعىن 1,6 ميلليارد ەۋرونى قۇرادى.
الجيردە الەۋمەتتىك نەگىزدە تۋىنداعان حالىق تولقۋلارى تۋنيستەگى تارتىپسىزدىكتەرمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. جاستاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ەرەۋىلدەر ەلدىڭ كوپتەگەن اۋداندارىن قامتىدى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, ءۇش ادام قازا تاۋىپ, 800-دەي ادام ءتۇرلى دەنە جاراقاتتارىن العان. كەلگەن ماتەريالدىق شىعىن ميلليونداعان دوللاردى قۇراپ وتىر. جالپى, «اراب كوكتەمى» بۇل ەلگە 1989 جىلى كەلگەن بولاتىن دەپ ەسەپتەلەدى. ويتكەنى, وسى جىلى الجير كوپ پارتيالى جۇيەگە كوشكەن بولاتىن. 1991 جىلى وتكەن پارلامەنتتىك سايلاۋدا يسلاميستەر جەڭىسكە جەتتى, دەگەنمەن, الجيرلىك اسكەريلەر سايلاۋ قورىتىندىلارىن جوققا شىعارىپ, ونىڭ سوڭى ەكسترەميستەرمەن ارادا تۋىنداعان قارۋلى قاقتىعىسقا ۇلاستى. وسى قاقتىعىستاردىڭ جانە ورىن العان تەررورلىق اكتىلەردىڭ سالدارىنان 200 مىڭداي ادام قازا تاپتى. تەك ازىق-ت ۇلىك باعالارىن ارزانداتۋ, مۇقتاجدار ءۇشىن تۇرعىن ۇيلەر سالۋ سياقتى شارالار عانا ەلدە ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك تۋعىزدى.
ال ەندى 2011 جىلدىڭ قاڭتارىندا ەگيپەتتە باستالعان تارتىپسىزدىكتەر تەك وسى ەلدىڭ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, سول وڭىردەگى وزگە دە بىرقاتار ەلدەردىڭ ەكونوميكالارىنا ەلەۋلى نۇقسان كەلتىردى. وكىنىشتىسى سول, الەمدىك قارجى داعدارىسى دا بۇل ەلگە ايتارلىقتاي زارداپتار اكەلە قويعان جوق بولاتىن. ەگيپەتتەگى نارىقتىق رەفورمالار, سوعان ىلەسە شەتەل ينۆەستيتسيالارىنىڭ اعىلۋى جىلجىمايتىن م ۇلىك سەكتورىنا ەداۋىر جان ءبىتىرىپ, ءتۋريزمدى دامىتىپ, تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستى ارتتىرعان ەدى. ورىن العان تارتىپسىزدىكتەر بويىن ەندى-ەندى جازۋعا تالپىنىس جاساپ جاتقان ەكونوميكاعا بارىنشا كەرى اسەر ەتتى. 2011 جىلدىڭ قاراشاسىنا قاراي ەكونوميكالىق ءوسۋ قارقىنى 7-8 پايىزدان 1 پايىزعا جەتپەيتىندەي دەڭگەيگە دەيىن قۇلدىرادى, ەلدىڭ ۆاليۋتا رەزەرۆى 40 پايىزعا قىسقاردى. 2011 جىلدىڭ شىلدە-قىركۇيەك ايلارىنداعى نارازىلىقتار ەگيپەت ەكونوميكاسىنا كۇن سايىن كەم دەگەندە 310 ميلليون دوللار شىعىن اكەلىپ وتىرعان. ال 2011 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا ەل تۋريزم سالاسىنان 1 ميلليارد دوللار قارجى جوعالتقان.
وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا يوردانيادا دا ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكالىق ساياساتى مەن باعانىڭ ءوسىپ كەتۋىنە قارسى جاپپاي ەرەۋىلدەر ورىن الدى. ەل استاناسى امماننىڭ ورتالىعىنا جينالعان ءۇش مىڭداي ەرەۋىلشى ساياسي رەفورمالار جۇرگىزۋدى, ۇكىمەتتىڭ وتستاۆكاعا كەتۋىن تالاپ ەتتى. بۇل دۇربەلەڭ دە ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن جەڭىلگە تۇسە قويعان جوق.
2011 جىلدىڭ اقپانىنان قازان ايىنا دەيىن جالعاسقان ليۆياداعى قارۋلى قاقتىعىستار دا ەلگە اسا زور قاسىرەت اكەلدى. وسى مەرزىم ارالىعىندا مىڭداعان ادام قازا تاۋىپ, ەل ەكونوميكاسىنا وتە ۇلكەن شىعىن كەلگەن. سيريادا قالىپتاسقان احۋال تۋرالى دا وسىنى ايتۋعا بولادى. بۇۇ-نىڭ مالىمەتتەرىنە جۇگىنەر بولساق, قاقتىعىستار سالدارىنان ەلدە 93 مىڭداي ادام قۇربان بولعان كورىنەدى. داماسك داۋ-جانجالدار سالدارىنان كەلگەن شىعىنداردىڭ جالپى كولەمىن 21,6 ميلليارد اقش دوللارىنا تەڭ دەپ باعالاپ وتىر.
2013 جىلى تۇركيادا ورىن العان ءتارتىپسىزدىكتەر دە ءىز-ءتۇزسىز كەتە قويعان جوق. ماسەلەنىڭ اقيقاتىنا كەلسەك, ەرەۋىلدەر باستالعانعا دەيىن تۇركيا الەمدەگى نەعۇرلىم ىرعاقتى دامىپ كەلە جاتقان ەلدەردىڭ قاتارىندا بولاتىن. 2001-2012 جىلدار ىشىندە ەل ەكونوميكالىق اۋتسايدەرلەر قاتارىنان شىعىپ, ءىجو كولەمى جاعىنان الەمدە 15-ءىنشى ورىنعا كوتەرىلىپ, ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنى بويىنشا دۇنيەجۇزىندەگى كوش باستاۋشىلار قاتارىنا قوسىلعان-دى. ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنى 2010 جىلى – 9,2, 2011 جىلى – 8,8, 2012 جىلى 2,2 پايىزدى قۇرادى. وسىنداي جاقسى قارقىنمەن العا باسىپ كەلە جاتقان ەكونوميكاعا ەلدە ورىن العان تارتىپسىزدىكتەر ەلەۋلى نۇقسان كەلتىردى. بۇگىندە جاپپاي نارازىلىقتار سالدارىنان تۇركيا ەكونوميكاسىنا كەلگەن شىعىن كولەمى 9 ميلليارد دوللاردى قۇرايدى دەپ ەسەپتەلۋدە.
وسى ورايدا, بىرنەشە دۇركىن بولعان توڭكەرىستەر سالدارىنان كورشىمىز – قىرعىز ەلى ەكونوميكاسىنىڭ قانداي كۇيگە ۇشىراعانىن دا ەستەن شىعارماعانىمىز ابزال.
سونىمەن جوعارىدا ايتىلعانداردان شىعاتىن قورىتىندى قانداي؟
ساياسي داۋ-جانجالداردى ۋشىقتىرا ءتۇسۋ ەكونوميكانى اپاتتى زارداپتارعا سوقتىرادى, دەپ ەسەپتەيدى گريگوري سكوۆورودا اتىنداعى ساراپتاما توبىنىڭ جەتەكشىسى ۆالەري كۋچەرۋك. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكونوميكالىق تۇرعىدان العاندا ۋكرايناداعى نارازىلىقتار وتە ءبىر ءساتسىز ۋاقىتتا باستالعان. ويتكەنى, ول كەزدە ۇلتتىق بانك گريۆنا باعامىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرمەي, سونىڭ ارقاسىندا ەلدە ينفلياتسيا مۇلدە جوق بولاتىن, دەيدى ول.
ولاي بولسا, بۇگىندە اتالعان ەلدە بارىنشا ۋشىعىپ تۇرعان نارازىلىقتار سوڭىنىڭ داعدارىستان ەندى عانا شىعا باستاعان ەل ەكونوميكاسىن بۇرىنعىدان بەتەر تۇرالاتىپ تاستاۋى ابدەن مۇمكىن.
الەمدە بولىپ جاتقان ءتۇرلى داۋ-جانجالدار مەن قاقتىعىستارعا قاتىستى ساراپشىلار مەن ەكونوميستەردىڭ پىكىرلەرى مىنە, وسىنداي.
ادەتتە, توڭكەرىستەردىڭ سالدارى ەكونوميكانىڭ كۇيرەۋى مەن ەلدىڭ جاپپاي كەدەيشىلىككە ۇرىنۋىنا اكەلىپ سوقتىرادى, ال سول توڭكەرىستەرگە دەم بەرۋشى وليگارحتار بولسا بايىعان ۇستىنە باي تۇسەدى, دەيدى ۋكراينا ساراپتاما ورتالىعىنىڭ پرەزيدەنتى الەكساندر وحريمەنكو وسى ەلدىڭ Impress. ua. پورتالىنا بەرگەن سۇحباتىندا. ونىڭ ايتۋىنشا, توڭكەرىستەر مەن جاعالاي جايلاعان ب ۇلىنشىلىكتەر ارقىلى حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيىن جاقسارتۋعا بولادى دەگەن سوزگە تەك اشىق اۋىز اڭقاۋلار عانا سەنەدى. ءىس جۇزىندە ءبارى دە مۇلدە كەرىسىنشە بولماق.
بۇل سوزدەردىڭ شىندىعىنا كوز جەتكىزۋ ءۇشىن سوڭعى جىلدارى الەم ەلدەرىندە ورىن العان توڭكەرىستەر مەن قاقتىعىستار تاريحىنا از-كەم كوز جۇگىرتكەن ورىندى. بۇل ورايدا, «اراب كوكتەمى» اتىمەن بەلگىلى بولعان وقيعالار ناقتى مىسال بولا الادى.
بارشامىزعا بەلگىلى, تۋنيستەگى تولقۋلار 2010 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا باستالدى. اۋەلدە تۇرمىس دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى مەن جۇمىسسىزدىققا قارسى نارازىلىق بىلدىرگەن تۋنيستىك جاستار سوڭىنان ساياسي ۇرانداردى العا تارتا باستادى. اقىرى 2011 جىلدىڭ 14 قاڭتارىندا ەلدە «جاسمين» توڭكەرىسى جۇزەگە استى. بيلىكتى كۇشتەپ اۋىستىرۋ سالدارىنان پرەزيدەنت زين ءال-ابيدين بەن الي وتباسىمەن ساۋد ارابياسىنا قاشتى. وسىدان سوڭ كوپ ۇزاماستان ول قىزمەتىنەن قۋىلىپ, بيلىك پرەمەر-مينيسترگە, ودان سوڭ پارلامەنت سپيكەرىنە كوشتى. بيلىككە جاڭادان كەلگەندەر ەلدە تىيىم سالىنعان بارلىق ساياسي پارتيالاردىڭ جۇمىس ىستەۋلەرىنە رۇقسات بەرىپ, ساياسي تۇتقىنداردى تۇرمەلەردەن بوساتتى. بۇۇ مالىمەتتەرى بويىنشا, تارتىپسىزدىكتەر كەزىندە تۋنيستە 219 ادام قازا تاۋىپ, 510 ادام جاراقاتتار العان. ال مەملەكەتكە كەلگەن ماتەريالدىق شىعىن 1,6 ميلليارد ەۋرونى قۇرادى.
الجيردە الەۋمەتتىك نەگىزدە تۋىنداعان حالىق تولقۋلارى تۋنيستەگى تارتىپسىزدىكتەرمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. جاستاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ەرەۋىلدەر ەلدىڭ كوپتەگەن اۋداندارىن قامتىدى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, ءۇش ادام قازا تاۋىپ, 800-دەي ادام ءتۇرلى دەنە جاراقاتتارىن العان. كەلگەن ماتەريالدىق شىعىن ميلليونداعان دوللاردى قۇراپ وتىر. جالپى, «اراب كوكتەمى» بۇل ەلگە 1989 جىلى كەلگەن بولاتىن دەپ ەسەپتەلەدى. ويتكەنى, وسى جىلى الجير كوپ پارتيالى جۇيەگە كوشكەن بولاتىن. 1991 جىلى وتكەن پارلامەنتتىك سايلاۋدا يسلاميستەر جەڭىسكە جەتتى, دەگەنمەن, الجيرلىك اسكەريلەر سايلاۋ قورىتىندىلارىن جوققا شىعارىپ, ونىڭ سوڭى ەكسترەميستەرمەن ارادا تۋىنداعان قارۋلى قاقتىعىسقا ۇلاستى. وسى قاقتىعىستاردىڭ جانە ورىن العان تەررورلىق اكتىلەردىڭ سالدارىنان 200 مىڭداي ادام قازا تاپتى. تەك ازىق-ت ۇلىك باعالارىن ارزانداتۋ, مۇقتاجدار ءۇشىن تۇرعىن ۇيلەر سالۋ سياقتى شارالار عانا ەلدە ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك تۋعىزدى.
ال ەندى 2011 جىلدىڭ قاڭتارىندا ەگيپەتتە باستالعان تارتىپسىزدىكتەر تەك وسى ەلدىڭ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, سول وڭىردەگى وزگە دە بىرقاتار ەلدەردىڭ ەكونوميكالارىنا ەلەۋلى نۇقسان كەلتىردى. وكىنىشتىسى سول, الەمدىك قارجى داعدارىسى دا بۇل ەلگە ايتارلىقتاي زارداپتار اكەلە قويعان جوق بولاتىن. ەگيپەتتەگى نارىقتىق رەفورمالار, سوعان ىلەسە شەتەل ينۆەستيتسيالارىنىڭ اعىلۋى جىلجىمايتىن م ۇلىك سەكتورىنا ەداۋىر جان ءبىتىرىپ, ءتۋريزمدى دامىتىپ, تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستى ارتتىرعان ەدى. ورىن العان تارتىپسىزدىكتەر بويىن ەندى-ەندى جازۋعا تالپىنىس جاساپ جاتقان ەكونوميكاعا بارىنشا كەرى اسەر ەتتى. 2011 جىلدىڭ قاراشاسىنا قاراي ەكونوميكالىق ءوسۋ قارقىنى 7-8 پايىزدان 1 پايىزعا جەتپەيتىندەي دەڭگەيگە دەيىن قۇلدىرادى, ەلدىڭ ۆاليۋتا رەزەرۆى 40 پايىزعا قىسقاردى. 2011 جىلدىڭ شىلدە-قىركۇيەك ايلارىنداعى نارازىلىقتار ەگيپەت ەكونوميكاسىنا كۇن سايىن كەم دەگەندە 310 ميلليون دوللار شىعىن اكەلىپ وتىرعان. ال 2011 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا ەل تۋريزم سالاسىنان 1 ميلليارد دوللار قارجى جوعالتقان.
وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا يوردانيادا دا ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكالىق ساياساتى مەن باعانىڭ ءوسىپ كەتۋىنە قارسى جاپپاي ەرەۋىلدەر ورىن الدى. ەل استاناسى امماننىڭ ورتالىعىنا جينالعان ءۇش مىڭداي ەرەۋىلشى ساياسي رەفورمالار جۇرگىزۋدى, ۇكىمەتتىڭ وتستاۆكاعا كەتۋىن تالاپ ەتتى. بۇل دۇربەلەڭ دە ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن جەڭىلگە تۇسە قويعان جوق.
2011 جىلدىڭ اقپانىنان قازان ايىنا دەيىن جالعاسقان ليۆياداعى قارۋلى قاقتىعىستار دا ەلگە اسا زور قاسىرەت اكەلدى. وسى مەرزىم ارالىعىندا مىڭداعان ادام قازا تاۋىپ, ەل ەكونوميكاسىنا وتە ۇلكەن شىعىن كەلگەن. سيريادا قالىپتاسقان احۋال تۋرالى دا وسىنى ايتۋعا بولادى. بۇۇ-نىڭ مالىمەتتەرىنە جۇگىنەر بولساق, قاقتىعىستار سالدارىنان ەلدە 93 مىڭداي ادام قۇربان بولعان كورىنەدى. داماسك داۋ-جانجالدار سالدارىنان كەلگەن شىعىنداردىڭ جالپى كولەمىن 21,6 ميلليارد اقش دوللارىنا تەڭ دەپ باعالاپ وتىر.
2013 جىلى تۇركيادا ورىن العان ءتارتىپسىزدىكتەر دە ءىز-ءتۇزسىز كەتە قويعان جوق. ماسەلەنىڭ اقيقاتىنا كەلسەك, ەرەۋىلدەر باستالعانعا دەيىن تۇركيا الەمدەگى نەعۇرلىم ىرعاقتى دامىپ كەلە جاتقان ەلدەردىڭ قاتارىندا بولاتىن. 2001-2012 جىلدار ىشىندە ەل ەكونوميكالىق اۋتسايدەرلەر قاتارىنان شىعىپ, ءىجو كولەمى جاعىنان الەمدە 15-ءىنشى ورىنعا كوتەرىلىپ, ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنى بويىنشا دۇنيەجۇزىندەگى كوش باستاۋشىلار قاتارىنا قوسىلعان-دى. ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنى 2010 جىلى – 9,2, 2011 جىلى – 8,8, 2012 جىلى 2,2 پايىزدى قۇرادى. وسىنداي جاقسى قارقىنمەن العا باسىپ كەلە جاتقان ەكونوميكاعا ەلدە ورىن العان تارتىپسىزدىكتەر ەلەۋلى نۇقسان كەلتىردى. بۇگىندە جاپپاي نارازىلىقتار سالدارىنان تۇركيا ەكونوميكاسىنا كەلگەن شىعىن كولەمى 9 ميلليارد دوللاردى قۇرايدى دەپ ەسەپتەلۋدە.
وسى ورايدا, بىرنەشە دۇركىن بولعان توڭكەرىستەر سالدارىنان كورشىمىز – قىرعىز ەلى ەكونوميكاسىنىڭ قانداي كۇيگە ۇشىراعانىن دا ەستەن شىعارماعانىمىز ابزال.
سونىمەن جوعارىدا ايتىلعانداردان شىعاتىن قورىتىندى قانداي؟
ساياسي داۋ-جانجالداردى ۋشىقتىرا ءتۇسۋ ەكونوميكانى اپاتتى زارداپتارعا سوقتىرادى, دەپ ەسەپتەيدى گريگوري سكوۆورودا اتىنداعى ساراپتاما توبىنىڭ جەتەكشىسى ۆالەري كۋچەرۋك. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكونوميكالىق تۇرعىدان العاندا ۋكرايناداعى نارازىلىقتار وتە ءبىر ءساتسىز ۋاقىتتا باستالعان. ويتكەنى, ول كەزدە ۇلتتىق بانك گريۆنا باعامىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرمەي, سونىڭ ارقاسىندا ەلدە ينفلياتسيا مۇلدە جوق بولاتىن, دەيدى ول.
ولاي بولسا, بۇگىندە اتالعان ەلدە بارىنشا ۋشىعىپ تۇرعان نارازىلىقتار سوڭىنىڭ داعدارىستان ەندى عانا شىعا باستاعان ەل ەكونوميكاسىن بۇرىنعىدان بەتەر تۇرالاتىپ تاستاۋى ابدەن مۇمكىن.
الەمدە بولىپ جاتقان ءتۇرلى داۋ-جانجالدار مەن قاقتىعىستارعا قاتىستى ساراپشىلار مەن ەكونوميستەردىڭ پىكىرلەرى مىنە, وسىنداي.
سەيفوللا شايىنعازى,
«ەگەمەن قازاقستان».
