توقىراۋ جىلدارىنداعى ءتۇرلى قيىندىقتارعا قاراماستان, 1993 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانىندا – تۋرا تاۋەلسىزدىك كۇنى وبلىستىق قازاق دراما تەاترى م.اۋەزوۆتىڭ «قاراگوز» تراگەدياسىمەن ءوز شىمىلدىعىن العاش رەت اشتى. سول كۇنى تەاتردىڭ 500 ورىندىق زالىنا سىيماعان حالىقتىڭ ءبىر جارتىسى قاقاعان سۋىقتا, قۋانىشتى بولىسكەن جۇرت داستارقان جايىپ, ۇلان-اسىر توي جاسادى. سان جىلدار وزگە ۇلتتىڭ تەاترىنا تەلمىرىپ كەلگەن كەزدە ءتول تەاترىمىزدىڭ اشىلۋى ولگەنى ءتىرىلىپ, وشكەنى جانعانمەن بىردەي ەدى. 2002 جىلى وبلىس ورتالىعىندا ارنايى جوبامەن قازاق دراما تەاترىنىڭ عيماراتى سالىندى.
سودان بەرى جيىرما جىل ءوتتى. وتكەن جىلعى ماۋسىم – تەاتر ءۇشىن مەرەيلى كەزەڭ. جيىرما جىلدىققا وراي ونەر ۇجىمى اۋىل-ايماقتى ارالاپ, تەاتر كۇندەرىن وتكىزدى. تەرەكتى, سىرىم, قاراتوبە اۋداندارىندا كورمە, ءباسپاسوز-ءماسليحاتى, كورەرمەنمەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلدى. بالالارعا ارنالعان ەرتەگىلەردەن تۇراتىن جانە ع.مۇسىرەپوۆتىڭ «قىز ءجىبەك», ش.ايتماتوۆتىڭ «اق كەمە», س.بالعاباەۆتىڭ «ەڭ ادەمى كەلىنشەك» قويىلىمدارى حالىققا رۋحاني ازىق بولدى. اۋىلدىق اعايىن تەاتر ارتىستەرىنىڭ ونەرىنە ءتانتى بولعاندارىن ايتىپ, ۇلكەن سىي-قۇرمەتپەن شىعارىپ سالىپ جاتتى. تەاتر شىمىلدىعىن اشقان تۇڭعىشتار: قازاقستاننىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن قايراتكەرى ب.مولداباەۆ, ج.تىلەكقابىلوۆ, ا.جۇگىنىسوۆا, م.جىلىباەۆ, ت.ەسەنعاليەۆ, ب.يساليەۆا, م.بەكتەنوۆ, ب.جاقىپوۆا جانە باسقالار ارقاشان ساحنا تورىندە. العاشقى قويىلىمداردى ساحنالاعان رەجيسسەرلەر جامبىلبەك ەسەنبەكوۆ پەن ەلكەن جىلقىشينوۆتىڭ ەسىمدەرى قۇرمەتپەن ەسكە الىنادى. ءومىردەن ەرتە وزعان العاشقى ونەر ساڭلاقتارى ت.يماشەۆ, س.سەمباەۆ, ا.سۇلتانعاليەۆتىڭ وتباسى مۇشەلەرى دە ءدايىم ورتامىزدان تابىلادى. مەرەيتويدا تەاتر جايلى فيلم كورسەتىلىپ, ۇزدىك قويىلىمداردان ۇزىندىلەر ساحنالاندى. ەڭ باستى تارتۋ, تەاتردىڭ 20 جىلدىق ءجۇرىپ وتكەن جولىن تاسقا باسقان «باتىس قازاقستان وبلىستىق قازاق دراما تەاترى» اتتى كىتاپ-البوم دەر ەدىم. كۇنى بۇگىنگە دەيىن تەاتردا 100-دەن استام قويىلىم ساحنالاندى. رەپەرتۋاردا دراماتۋرگيانىڭ بارلىق جانرى, ۇلتتىق دۇنيەلەرمەن قاتار, اۋدارما شىعارمالار دا قامتىلعان. سوڭعى جىلدارى س.بالعاباەۆتىڭ «عاشىقسىز عاسىر», د.يسابەكوۆتىڭ «اپكە», ت.جۋجەنوعىلىنىڭ «كوشكىن», ا.تساگارەليدىڭ «حانۋما», ا.چەحوۆتىڭ «باستەسۋ», گ.گوريننىڭ «اتىڭ ءوشسىن, گەروسترات», ع.مۇسىرەپوۆتىڭ «قىز جىبەك» جانە ج.شەۆرەنىڭ «كۇتپەگەن قايىرىمدىلىق» تۋىندىلارى قويىلدى. تەاتر ۇجىمى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ءۇش رەت حالىقارالىق ونەر بايقاۋلارىنا قاتىسىپ, جەتى رەت رەسپۋبليكالىق تەاتر فەستيۆالدەرىندە باق سىنادى. قالىس قالعان كەزىمىز از. ساۋلەتتى ءزاۋلىم عيماراتتا ەكى ساحنا, بىرنەشە كىشى زال بار. گريم بولمەلەرى, بي, جاتتىعۋ زالدارى مەن بوبەكتەر بولمەسى ونەر يەلەرىنىڭ الاڭسىز شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. جاقسىلىقتارىمىزدى ەشكىم تارتىپ الماس. كەمشىلىكتەرىمىز دە جوق ەمەس. ال سول قالىس قالعان تۇستارىمىزدى وڭالتۋ ءۇشىن قولبايلاۋ بولىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە قاتىستى ءوز ۇسىنىستارىمىزدى ايتىپ وتكىمىز كەلەدى. بىرىنشىدەن, تەاتر قىزمەتكەرلەرىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى شىمبايىمىزعا باتادى. وسى كەزگە دەيىن دەنساۋلىق, ءبىلىم سالاسىندا جالاقى مولشەرى بىرتىندەپ كوتەرىلدى دە, تەك مادەنيەت قىزمەتكەرلەرى بۇل يگىلىكتەن قۇر قالدى. سونىڭ ىشىندە استانا, الماتىداعى اكادەميالىق تەاترلار مەن وبلىستىق تەاترلار قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى ەكى ءتۇرلى تولەنىپ كەلەدى. ەكى ءتۇرلى ۇستەماقى ساناتىمەن. شىعارماشىلىق ادامى استانادا جۇرسە دە, اۋىل-ايماقتا ەڭبەك ەتسە دە, تەك ونەرمەن اينالىسادى. ونەر – قاي جەردە دە ونەر. ءبارىمىزدىڭ يلەپ جۇرگەنىمىز ءبىر تەرىنىڭ پۇشپاعى. سوندىقتان جالاقىعا قوسىلاتىن ۇستەماقى ساناتى تەڭەستىرىلىپ, مۇنداي الا-قۇلالىققا جول بەرىلمەۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز. ەكىنشىدەن, تەاترعا مەتسەناتتىق كومەك كەرەك. اكادەميالىق تەاترلارعا قاراجات – مادەنيەت مينيسترلىگىنەن, وبلىستىق تەاترلارعا – جەرگىلىكتى اكىمدىكتەن بولىنەتىنى بەلگىلى. بىراق وبلىس بيۋدجەتى تەاتردىڭ سان سالالى قاجەتتىلىگىن قامتي المايدى. ساحنا دەكوراتسياسى, كيىم-كەشەگى, بۋتافورلىق دۇنيەلەر – تولىققاندى ساپالى كوركەم شىعارما, ياعني ءبىر سپەكتاكل قويۋ ءۇشىن – 2-5 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قارجى قاجەت. ال جىلىنا تەاترلار بىرنەشە قويىلىمداردىڭ پرەمەراسىن جاساۋى ءتيىس. سول سەبەپتى, وڭىردەگى ءىرى كاسىپورىندار تەاترعا قۇرىلتايشى رەتىندە بەكىتىلىپ, قامقورلىق جاساسا دەگەن ۇسىنىسىمىز بار. ۇشىنشىدەن, وتكەن جىلى «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا وڭىرلەردەن ءبىلىم-بىلىكتىلىگىن شىڭداپ جۇرگەن مامانداردىڭ ۇلەسى از ەكەنى ايتىلدى. كوبىنەسە الماتى مەن استانا قالالارىنان ستيپەنديا يەگەرلەرى باسىم. سونداي-اق, تەاتر ونەرى سالاسى بويىنشا ماماندىقتار سانى شەكتەۋلى ءارى قيىندىعى مول. سوندىقتان بۇل باعدارلاماعا ايماقتارداعى ساحنا ماماندارى كوبىرەك تارتىلىپ, ولارعا دا جەڭىلدىكتەر قارالسا دەيمىز.قۇجىرعالي تولەۋىشەۆ,
باتىس قازاقستان وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ ديرەكتورى.
