ەلباسىنىڭ بيىلعى كەزەكتى جولداۋىن تىڭداعاندا رۋحىمىز كوتەرىلىپ, كەۋدەمىزدە ماقتانىش سەزىمى ۇيالادى. بيىلعى جولداۋدىڭ ماڭىزى زور. سەبەبى, جولداۋ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ ورىندالۋىنىڭ نەگىزگى جولدارىن ايقىنداپ بەردى.
قاراپ وتىرساق, سوناۋ 1997 جىلدىڭ قوڭىر كۇزىنەن باستاۋ العان ەلباسى جولداۋلارى – تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ ساياسي ءومىرىندەگى اسا ماڭىزدى تاريحي قۇجاتتار.
«قازاقستان-2050» ستراتەگياسى جاريالانعاندا, قوعامدا جەتكەن جەتىستىكتەرگە قاناعات تۇتساق, سونشا بيىك ماقساتتاردى قويىپ نە قاجەتى بار, وعان جەتە الامىز با دەگەن سۇراقتار تۋىندادى. ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرىلدى. جولداۋدا ەلباسى مۇنداي ماقساتقا جەتۋ وڭاي ەمەستىگىن اتاپ كورسەتتى. دەگەنمەن, ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جەتكەن تابىستارى: دامۋدىڭ نەگىزىنىڭ قالانۋى, حالقىمىز الەۋەتىنىڭ, ەلىمىزدىڭ شيكىزاتقا باي بولۋىنىڭ, ەلدە تاتۋلىق پەن تىنىشتىق ورناۋىنىڭ بۇل ماقساتقا جەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى.
ەلىمىزدى بىرىكتىرەتىن ماڭگىلىك ەل پاتريوتتىق جوباسى – ستراتەگيانى ورىنداۋدىڭ باستى ءتۇپقازىعى. ال ءبىزدى, جوعارى وقۋ ورنى وكىلدەرىن ايرىقشا تولعاندىرعان وتاندىق عىلىم سالاسىن جاڭاشا قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى بولدى. سونداي-اق, ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارىنىڭ جالاقىسى مەن ستۋدەنتتەرىنىڭ شاكىرتاقىلارىن كوبەيتۋ, ءسوز جوق, ولاردى ماتەريالدىق جانە مورالدىق تۇرعىداعى ۇلكەن قولداۋ بولماق. بولاشاق عىلىم مەن ءبىلىمدى دامىتۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوساتىن ۇلگەرىمى جاقسى ستۋدەنتتەر مەن وقۋشىلاردى قولداۋ ماقساتىندا, ەلباسى 2016 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ستيپەنديالار مولشەرىن 25 پايىزعا ءوسىرۋدى ۇكىمەتكە تاپسىرعانى – ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىم مەن عىلىمعا دەگەن ىنتا-ىقىلاسىن, قۇلشىنىسىن وياتىپ, بولاشاقتا عىلىمدا جەتىستىكتەرگە جەتۋگە ۇمتىلدىرارى ءسوزسىز.
جالپى, بيىلعى جولداۋدا قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنگەن. ول ءۇشىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋدى قولعا الۋ باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ بەكىتىلدى. بۇل – حالىق ءۇشىن اسا ماڭىزدى. سونداي-اق, بۇل جولعى جولداۋدا دا حالىقتىڭ قولايلى جانە جايلى ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن قالالىق ينفراقۇرىلىمداردى زاماناۋي ۇلگىلەرگە سايكەس جاڭعىرتۋ, جول, كولىك جانە مەديتسينا سالاسىن ىلگەرى دامىتۋعا دا نازار اۋدارىلعان.
پرەزيدەنت جولداۋىنداعى گۋمانيزمنىڭ جانە الەۋمەتتەندىرۋدىڭ ەرەكشە ءبىر كورىنىسى – ءمۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ. ەلباسى ولاردىڭ ماقسات-مۇددەلەرىن ويلاپ, قوعامنىڭ تولىققاندى مۇشەسى رەتىندە قامقورلىق ءبىلدىرىپ, جۇمىسقا قابىلداۋدى تاپسىرسا, ال ءبىز, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى ينكليۋزيۆتى ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدى جانداندىرۋىمىز كەرەك.
پرەزيدەنت جولداۋىندا مادەنيەتتى دامىتۋعا دا جاڭاشا سەرپىن بەردى. مادەني ساياساتتىڭ ۇزاقمەرزىمدى تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
ەلباسىمىزدىڭ جولداۋداعى قازاق ءتىلىنىڭ ماڭگىلىك ءتىل بولاتىندىعى تۋرالى مالىمدەمەسى قازاق ەلى تاريحىنا التىن ءارىپتەرمەن جازىلاتىن بولادى. شىندىعىن ايتۋ كەرەك, پرەزيدەنتتىڭ ماڭگىلىك ەل اتتى ۇلتتىق يدەولوگيانى قالىپتاستىرۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ءبارىمىز دە زور ماقتانىش سەزىممەن, ۇلكەن تەبىرەنىس ۇستىندە وتىرىپ قابىلدادىق. بۇل يدەولوگيانىڭ ارقاۋى رەتىندە قازاقستاندىقتاردى پاتريوتتىق, قوناقجايلىق جانە مەيماندوستىق رۋحىندا تاربيەلەۋدە تەڭدەسى جوق حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرى مەن ادەت-عۇرىپتارى تاڭدالسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.
ەلباسى بيىلعى جولداۋىندا جاستارعا ۇلكەن سەنىم ءبىلدىردى. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى مامان دايارلاۋمەن قاتار, سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى, ەرىك-جىگەرى مىعىم, ەلىن, جەرىن قاستەرلەيتىن, الدا تۇرعان اسۋلاردى قينالماي الۋعا قابىلەتتى ادام تاربيەلەۋگە مىندەتتى.
ءبىلىم بەرۋ ىسىندەگى تاربيەنىڭ ورنى قاي كەزدە دە ماڭىزىن جويمايدى. ويتكەنى, ءبىلىم بەرۋ ءىسى پاتريوتيزم, ادامگەرشىلىك, رۋحاني دامۋ, زاڭعا باعىنۋشىلىق سياقتى قۇندىلىقتارمەن استاسا ءجۇرۋى كەرەك ەكەندىگى قوعام تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ وتىرعانىن ايتۋىمىز كەرەك. ايتىلعانداردىڭ بارىنە نەمقۇرايلىقپەن قاراماي, تاربيە ىسىندە ۇساق-تۇيەك بولمايتىندىعىن بارلىعىمىز جەتە ءتۇسىنىپ, اتا-انا, قوعام مۇشەسى رەتىندە كوزقاراسىمىزدى ايقىن تانىتىپ, جاستارىمىزدىڭ بويىنا ادامي قۇندىلىقتاردى سىڭىرە ءبىلسەك, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. ءويتكەنى, وسى ورايدا ءبىزدىڭ الدىمىزدا تاربيە جۇمىسىن تۇبىرىنەن قايتا قۇرۋ مىندەتى تۇر.
جاس ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋ وتباسىنان, بالاباقشادان جانە ورتا مەكتەپتەن باستاۋ الادى. ەلباسىنىڭ جولداۋدا وسى ماسەلەگە جانە ءبىر رەت كوڭىل اۋدارۋى قوعامداعى سەنىمدىلىكتى نىعايتىپ وتىر. سەبەبى, قوعامنىڭ اسا ماڭىزدى قۇندىلىقتارىنىڭ ءبىرى – ءبىلىم. جالپى, بيىلعى جولداۋدى ەلىمىزدى سەرپىندى, ەكپىندى وركەندەتۋدىڭ باستى تەمىرقازىعىن ايقىنداپ بەرگەن ستراتەگيالىق قۇجات رەتىندە باعالاۋعا بولادى.
حالىقارالىق تəجىريبە ەرتە بالالىق شاقتان ەرەسەك جاسقا دەيىن ادامي كاپيتالعا, اتاپ ايتقاندا, ءبىلىم بەرۋگە بولىنەتىن ينۆەستيتسيانىڭ ەكونوميكا مەن قوعامعا ەلەۋلى قايتارىمى بولاتىنىن دəلەلدەپ وتىر.
ادامي كاپيتالعا بولىنەتىن ينۆەستيتسيالار جىلدام وزگەرەتىن əلەمدە بەيىمدەلە الاتىن تەحنيكالىق پروگرەسسيۆتى, ءونىمدى جۇمىس كۇشىن قۇرۋ ءۇشىن اسا قاجەت. بولاشاقتىڭ تابىستى ەكونوميكاسى ءبىلىم بەرۋىنە, حالىقتىڭ داعدىلارى مەن قابىلەتىنە ينۆەستيتسيالايتىندار بولماق. ءبىلىم بەرۋدى əلەۋمەتتىك قاجەتتىلىكتەرگە جۇمسالاتىن شىعىندار رەتىندە عانا ەمەس, ينۆەستيتسيالار رەتىندە ءتۇسىنۋ قاجەت.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ەل باسشىلىعىنىڭ ادامي كاپيتالدى دامىتۋدىڭ قاجەتتىلىگى مەن ماڭىزدىلىعىن ءتۇسىنىپ, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋدى باستاۋعا جəنە جۇرگىزۋگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋىنىڭ نəتيجەسىندە ءبىلىم بەرۋدى قارقىندى دامىتۋ مەن جاڭعىرتۋ مۇمكىن بولىپ وتىر.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتى وسكەلەڭ ۇرپاقتى تəربيەلەۋ جۇيەسىن دامىتۋ بولىپ تابىلادى. جوعارى ءبىلىم رەسپۋبليكا ەكونوميكاسىنىڭ بارلىق سالالارى ءۇشىن قۇزىرەتتى جəنە بəسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى كəسىبي دايارلاۋدى قامتاماسىز ەتۋدە, عىلىم مەن ءوندىرىستى بىرىكتىرۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
جولداۋدا ماڭگىلىك ەلگە ءتان بولۋى ءتيىس تەزيستەردىڭ ءبارى ايتىلدى. باسقا سالالاردى سالا ماماندارى جىكتەپ ايتا جاتار, مەن ءوزىم ءبىلىم ورداسىندا قىزمەت ەتكەندىكتەن, جاستاردى تاربيەلەۋ, وقىتۋ, ىزدەنىسكە – عىلىمعا باۋلۋ ماسەلەسىنە ءمان بەردىم. جاستار – قوعامداعى تەگەۋرىنى مىقتى كۇش. پرەزيدەنتىمىز جاستاردىڭ زامان تالابىنا ساي قالىپتاسىپ, ەڭبەك ەتۋىن, ءبىلىم الۋىن, ءتۇرلى جاڭاشىلدىقتاردى جەتە قابىلداپ, جاستىق كۇش-جىگەرلەرىن وتانى ءۇشىن جۇمساعانىن قالايدى. قالاپ قانا قويماي وعان جاعداي تۋعىزىپ وتىرادى.
ەل دامۋىنىڭ سان-سالالى باعىتتارىن جۇيەلەپ, قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ, تابىستى بولۋدىڭ جولدارىن ايقىنداعان ەلباسى جولداۋى ەڭبەكتەگەن بالادان, ەڭكەيگەن كارىگە دەيىن رۋح بەردى دەسەم قاتەلەسپەسپىن. ۇلتتىق ءداستۇر مەن ۇرپاق تاربيەسىن ساباقتاستىرعان سالادا ءجۇرىپ, بۇگىندە اق سامايلى اقىلمان اجەلەردىڭ باسى-قاسىندا بولۋ زاماناۋي قوعامعا بەلسەندىلىكپەن ارالاسۋدى تالاپ ەتەدى. اعا بۋىن كەيىنگى ۇرپاقتىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگىن, الاپات كۇش-قۋاتىنا سۇيسىنە وتىرىپ, ۇلتتىق ءتىل مەن دىلدەن, دىننەن الشاقتاماۋعا كوپ كوڭىل بولەدى.
قورىتا ايتقاندا, الدىمىزداعى باعىندىرار بيىكتەر مەن الىنار اسۋلار ايقىن, ەندىگى بارشامىزدىڭ مىندەتىمىز, وسىناۋ اسقاق مۇرات-ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جان اياماي ەڭبەك ەتۋ.
ساتتار قۋاشباەۆ,
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ
دەپۋتاتى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,
پروفەسسور.
جالپى, بيىلعى جولداۋدا قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنگەن. ول ءۇشىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋدى قولعا الۋ باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ بەكىتىلدى. بۇل – حالىق ءۇشىن اسا ماڭىزدى. سونداي-اق, بۇل جولعى جولداۋدا دا حالىقتىڭ قولايلى جانە جايلى ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن قالالىق ينفراقۇرىلىمداردى زاماناۋي ۇلگىلەرگە سايكەس جاڭعىرتۋ, جول, كولىك جانە مەديتسينا سالاسىن ىلگەرى دامىتۋعا دا نازار اۋدارىلعان.
پرەزيدەنت جولداۋىنداعى گۋمانيزمنىڭ جانە الەۋمەتتەندىرۋدىڭ ەرەكشە ءبىر كورىنىسى – ءمۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ. ەلباسى ولاردىڭ ماقسات-مۇددەلەرىن ويلاپ, قوعامنىڭ تولىققاندى مۇشەسى رەتىندە قامقورلىق ءبىلدىرىپ, جۇمىسقا قابىلداۋدى تاپسىرسا, ال ءبىز, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى ينكليۋزيۆتى ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدى جانداندىرۋىمىز كەرەك.
پرەزيدەنت جولداۋىندا مادەنيەتتى دامىتۋعا دا جاڭاشا سەرپىن بەردى. مادەني ساياساتتىڭ ۇزاقمەرزىمدى تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
ەلباسىمىزدىڭ جولداۋداعى قازاق ءتىلىنىڭ ماڭگىلىك ءتىل بولاتىندىعى تۋرالى مالىمدەمەسى قازاق ەلى تاريحىنا التىن ءارىپتەرمەن جازىلاتىن بولادى. شىندىعىن ايتۋ كەرەك, پرەزيدەنتتىڭ ماڭگىلىك ەل اتتى ۇلتتىق يدەولوگيانى قالىپتاستىرۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ءبارىمىز دە زور ماقتانىش سەزىممەن, ۇلكەن تەبىرەنىس ۇستىندە وتىرىپ قابىلدادىق. بۇل يدەولوگيانىڭ ارقاۋى رەتىندە قازاقستاندىقتاردى پاتريوتتىق, قوناقجايلىق جانە مەيماندوستىق رۋحىندا تاربيەلەۋدە تەڭدەسى جوق حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرى مەن ادەت-عۇرىپتارى تاڭدالسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.
ەلباسى بيىلعى جولداۋىندا جاستارعا ۇلكەن سەنىم ءبىلدىردى. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى مامان دايارلاۋمەن قاتار, سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى, ەرىك-جىگەرى مىعىم, ەلىن, جەرىن قاستەرلەيتىن, الدا تۇرعان اسۋلاردى قينالماي الۋعا قابىلەتتى ادام تاربيەلەۋگە مىندەتتى.
ءبىلىم بەرۋ ىسىندەگى تاربيەنىڭ ورنى قاي كەزدە دە ماڭىزىن جويمايدى. ويتكەنى, ءبىلىم بەرۋ ءىسى پاتريوتيزم, ادامگەرشىلىك, رۋحاني دامۋ, زاڭعا باعىنۋشىلىق سياقتى قۇندىلىقتارمەن استاسا ءجۇرۋى كەرەك ەكەندىگى قوعام تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ وتىرعانىن ايتۋىمىز كەرەك. ايتىلعانداردىڭ بارىنە نەمقۇرايلىقپەن قاراماي, تاربيە ىسىندە ۇساق-تۇيەك بولمايتىندىعىن بارلىعىمىز جەتە ءتۇسىنىپ, اتا-انا, قوعام مۇشەسى رەتىندە كوزقاراسىمىزدى ايقىن تانىتىپ, جاستارىمىزدىڭ بويىنا ادامي قۇندىلىقتاردى سىڭىرە ءبىلسەك, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. ءويتكەنى, وسى ورايدا ءبىزدىڭ الدىمىزدا تاربيە جۇمىسىن تۇبىرىنەن قايتا قۇرۋ مىندەتى تۇر.
جاس ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋ وتباسىنان, بالاباقشادان جانە ورتا مەكتەپتەن باستاۋ الادى. ەلباسىنىڭ جولداۋدا وسى ماسەلەگە جانە ءبىر رەت كوڭىل اۋدارۋى قوعامداعى سەنىمدىلىكتى نىعايتىپ وتىر. سەبەبى, قوعامنىڭ اسا ماڭىزدى قۇندىلىقتارىنىڭ ءبىرى – ءبىلىم. جالپى, بيىلعى جولداۋدى ەلىمىزدى سەرپىندى, ەكپىندى وركەندەتۋدىڭ باستى تەمىرقازىعىن ايقىنداپ بەرگەن ستراتەگيالىق قۇجات رەتىندە باعالاۋعا بولادى.
حالىقارالىق تəجىريبە ەرتە بالالىق شاقتان ەرەسەك جاسقا دەيىن ادامي كاپيتالعا, اتاپ ايتقاندا, ءبىلىم بەرۋگە بولىنەتىن ينۆەستيتسيانىڭ ەكونوميكا مەن قوعامعا ەلەۋلى قايتارىمى بولاتىنىن دəلەلدەپ وتىر.
ادامي كاپيتالعا بولىنەتىن ينۆەستيتسيالار جىلدام وزگەرەتىن əلەمدە بەيىمدەلە الاتىن تەحنيكالىق پروگرەسسيۆتى, ءونىمدى جۇمىس كۇشىن قۇرۋ ءۇشىن اسا قاجەت. بولاشاقتىڭ تابىستى ەكونوميكاسى ءبىلىم بەرۋىنە, حالىقتىڭ داعدىلارى مەن قابىلەتىنە ينۆەستيتسيالايتىندار بولماق. ءبىلىم بەرۋدى əلەۋمەتتىك قاجەتتىلىكتەرگە جۇمسالاتىن شىعىندار رەتىندە عانا ەمەس, ينۆەستيتسيالار رەتىندە ءتۇسىنۋ قاجەت.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ەل باسشىلىعىنىڭ ادامي كاپيتالدى دامىتۋدىڭ قاجەتتىلىگى مەن ماڭىزدىلىعىن ءتۇسىنىپ, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋدى باستاۋعا جəنە جۇرگىزۋگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋىنىڭ نəتيجەسىندە ءبىلىم بەرۋدى قارقىندى دامىتۋ مەن جاڭعىرتۋ مۇمكىن بولىپ وتىر.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتى وسكەلەڭ ۇرپاقتى تəربيەلەۋ جۇيەسىن دامىتۋ بولىپ تابىلادى. جوعارى ءبىلىم رەسپۋبليكا ەكونوميكاسىنىڭ بارلىق سالالارى ءۇشىن قۇزىرەتتى جəنە بəسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى كəسىبي دايارلاۋدى قامتاماسىز ەتۋدە, عىلىم مەن ءوندىرىستى بىرىكتىرۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
جولداۋدا ماڭگىلىك ەلگە ءتان بولۋى ءتيىس تەزيستەردىڭ ءبارى ايتىلدى. باسقا سالالاردى سالا ماماندارى جىكتەپ ايتا جاتار, مەن ءوزىم ءبىلىم ورداسىندا قىزمەت ەتكەندىكتەن, جاستاردى تاربيەلەۋ, وقىتۋ, ىزدەنىسكە – عىلىمعا باۋلۋ ماسەلەسىنە ءمان بەردىم. جاستار – قوعامداعى تەگەۋرىنى مىقتى كۇش. پرەزيدەنتىمىز جاستاردىڭ زامان تالابىنا ساي قالىپتاسىپ, ەڭبەك ەتۋىن, ءبىلىم الۋىن, ءتۇرلى جاڭاشىلدىقتاردى جەتە قابىلداپ, جاستىق كۇش-جىگەرلەرىن وتانى ءۇشىن جۇمساعانىن قالايدى. قالاپ قانا قويماي وعان جاعداي تۋعىزىپ وتىرادى.
ەل دامۋىنىڭ سان-سالالى باعىتتارىن جۇيەلەپ, قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ, تابىستى بولۋدىڭ جولدارىن ايقىنداعان ەلباسى جولداۋى ەڭبەكتەگەن بالادان, ەڭكەيگەن كارىگە دەيىن رۋح بەردى دەسەم قاتەلەسپەسپىن. ۇلتتىق ءداستۇر مەن ۇرپاق تاربيەسىن ساباقتاستىرعان سالادا ءجۇرىپ, بۇگىندە اق سامايلى اقىلمان اجەلەردىڭ باسى-قاسىندا بولۋ زاماناۋي قوعامعا بەلسەندىلىكپەن ارالاسۋدى تالاپ ەتەدى. اعا بۋىن كەيىنگى ۇرپاقتىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگىن, الاپات كۇش-قۋاتىنا سۇيسىنە وتىرىپ, ۇلتتىق ءتىل مەن دىلدەن, دىننەن الشاقتاماۋعا كوپ كوڭىل بولەدى.
قورىتا ايتقاندا, الدىمىزداعى باعىندىرار بيىكتەر مەن الىنار اسۋلار ايقىن, ەندىگى بارشامىزدىڭ مىندەتىمىز, وسىناۋ اسقاق مۇرات-ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جان اياماي ەڭبەك ەتۋ.
ساتتار قۋاشباەۆ,
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ
دەپۋتاتى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,
پروفەسسور.
