مەملەكەت قاتىساتىن ۇيىمداردىڭ (ونىڭ ىشىندە كرەديتتىك سەرىكتەستىكتەردىڭ) اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ۇيىمدارىنىڭ الدىنداعى جيىنتىق نەسيە قورجىنى شامامەن 850 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل جالپى بەرەشەك كولەمىنىڭ 65%-دان استامىن قۇرايدى. تەك بىرنەشە وڭىردە عانا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر كرەديت بەرۋ نارىعىنداعى ەلەۋلى ويىنشىلار سانالادى. الايدا ءبىرىنشى كرەديتتىك بيۋرونىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, ولاردىڭ قورجىنىندا نارىقتىق جانە مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋ ۇلەسى تۋرالى بىرجاقتى اقپارات جوق. وسىلايشا, بەرەشەكتىڭ جالپى كولەمىندەگى مەملەكەتتىڭ ۇلەسى 90%-عا دەيىن قۇراۋى مۇمكىن. (تالداۋعا اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتىنە جاتاتىن نەگىزگى ەقجج بار ۇيىمداردىڭ قارىزدارى ەنگىزىلدى).
قولداۋدىڭ تاعى ءبىر باعىتى – سۋبسيديالاۋ. بۇگىندە ەلىمىزدەگى اۋىل شارۋاشىلىعىندا 1 تەڭگە سۋبسيدياعا 4 تەڭگە نەسيە قاراجاتى كەلەدى. سۋبسيديالار, سونداي-اق, ءالسىز يرريگاتسيا (اسىرەسە قازاقستاننىڭ سولتۇستىگىندە) جانە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ جوعارعى ورتاشا جاسى, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ باستى «تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق» پروبلەمالارىن شەشۋگە كومەكتەسۋگە ارنالعان.
جالپى, تۇقىمعا, تىڭايتقىشتار مەن پەستيتسيدتەرگە بەرىلەتىن سۋبسيديالاردىڭ جالپى بولجامدى مولشەرى كەمىندە 60 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل Qoldau جۇيەسىندە 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا بەرىلگەن جانە/نەمەسە ماقۇلدانعان وتىنىمدەر بويىنشا عانا. كاسىپورىندار وسى ۋاقىت ىشىندە 305,6 ملرد تەڭگە نەسيە الدى. سونىمەن قاتار 84,3 ملرد تەڭگە – 2021 جىلى مال شارۋاشىلىعىن قولداۋعا ارنالعان سۋبسيديا بيۋدجەتى بولسا, ونىڭ 57,2 ملرد تەڭگەسى تامىز ايىنىڭ باسىندا تولەنگەن.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا قىزمەت ەتەتىن كاسىپورىندار مەن جەكە كاسىپكەرلەردى نەسيەلەندىرۋ وسۋدە. 2021 جىلعى 1 تامىزداعى جاعداي بويىنشا نەسيە پورتفەلى ءبىر جىل ىشىندە 17,4%-عا نەمەسە 194,5 ملرد تەڭگەگە ۇلعايىپ, 1,3 ترلن تەڭگەدەن استى. بەلسەندى نەسيەلەر سانى دا (جىلىنا+41,5% – 118,3 مىڭ بىرلىككە دەيىن), سونداي-اق قارىزگەرلەر سانى دا (+22,9% – 54,2 مىڭ بىرلىككە دەيىن) وسۋدە.
ەسكى نەسيەلەر جابىلعانىنا قاراعاندا, جاڭالارى ءجيى بەرىلەدى: ورتا ەسەپپەن ءار كاسىپورىننىڭ 2,18 جابىلماعان قارىزى بار (2020 جىلعى تامىزدا – 1,9). نەسيە قورجىنىنىڭ ءوسۋى ءىس جۇزىندە قوستاناي وبلىسىنان باسقا بارلىق وڭىردە بايقالادى. بىراق بۇل جەردە دە قىسقارتۋ تەك ەسكى, جۇمىس ىستەمەيتىن, ءىرى بانكتىك قارىزداردىڭ ەسەپتەن شىعارىلۋىنا بايلانىستى بولدى.
تولەمدەردى 90 جانە ودان دا كوپ كۇندىك مەرزىمگە كەشىكتىرەتىن نەسيەلەردىڭ ۇلەسى ءبىر جىل ىشىندە 27,3%-دان 14,7%-عا دەيىن تومەندەدى. سوڭعى 2,5 جىل ىشىندە نەسيە قورجىنىنىڭ ساپاسى ەڭ جاقسى دەڭگەيدە. بۇل رەتتە جالپى جاعداي جاقسارا تۇسۋدە. بانكتىك ەسەپتەن شىعارۋ جانە جالپى نەسيە قورجىنىنىڭ ءوسۋى اياسىندا ساپانىڭ جاقسارۋى تەحنيكالىق جاعىنان دا بايقالادى. بىراق ونى ەسەپكە الساق تا, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى مەرزىمىن وتكىزىپ الۋ ۇلەسى نارىق بويىنشا ورتاشا كورسەتكىشتەن جوعارى. نەسيەلەندىرۋ, جالپى العاندا, ايتارلىقتاي تاۋەكەلدى باعىت بولىپ قالۋدا: ءاربىر بەسىنشى قارىز بويىنشا مەرزىمىن وتكىزىپ الۋعا جول بەرىلەدى, ال جۇمىس ىستەمەيتىن نەسيەلەردىڭ ۇلەسى 14,6%-دى قۇرايدى.
ايتا كەتەلىك, #FCBAnalytics – قارجى, نەسيە بەرۋ نارىعى, سونداي-اق قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك كورسەتكىشتەرىنە اسەر ەتەتىن باسقا دا قىزمەت سالالارى بويىنشا ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى وڭدەۋدى جۇزەگە اسىراتىن ءبىرىنشى كرەديتتىك بيۋرونىڭ تالداۋ ورتالىعى.