“بارار جەر, باسار تاۋىم قالمادى”

مەن, تەمىرباەۆا نۇرجامال, جالعىزىلىكتى انامىن, ەكى بالام بار. 2001 جىلدان باستاپ استانا قالاسىندا تۇرامىن. ەكى بالاما تولەنەتىن اليمەنت 2000 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان باستاپ تولەن­بەي قالدى. سەبەبى, جاۋاپكەر دوسەكەەۆ سەيسەنقۇل مەن كورسەت­كەن ۋاقىتتان باستاپ, الماتى قالا­سىنداعى №115 مەكتەپتە ماتە­­ماتيكا پانىنەن مۇعالىم بولىپ ىستەي باستاعان. وسى جاع­دايدى جازىپ, مەن جوعارعى سوت جانىنداعى سوت اكىمشىلىگى ءجونىن­دەگى كوميتەتكە اليمەنت الماي­تىن­دىعىم تۋرالى ارىز­داندىم. مەنىڭ بۇكىل قۇجات­تارىم­د­ى تەكسەرىپ, تۇگەندەپ ەلەۋوۆ اسقار دەگەن ازامات “ەندى تەك كۇتەسىز” دەپ شىعارىپ سالدى. ەكى اي وتكەن كەزدە سوت ورىن­داۋشىعا تاعى باردىم. “كۇتىڭىز, كەلىپ قالا­دى” دەدى. ءدال وسىنداي ۋادە­مەن مەنى 1 جىل كۇتتىردى. اقىرى مەن ەلەۋوۆ اسقاردىڭ بوس ءسوز­دەرىنەن ەش ناتيجە شىقپاي­تىنىن ءبىلىپ, 2002 جىلعى 11 ما­مىردا الماتى قالاسىن­داعى سوت اكىمشىسىنە باردىم. “سىزگە اليمەنت ءوندىرىل­مەي تۇرعان سەبەبى, قۇجاتتارى­ڭىز كەڭسەدە جاتىپ جوعالىپ كەتىپتى”, دەپ جاۋاپ بەردى. مەنىڭ قولىمدا الگى جوعالىپ كەتىپتى دەگەن قۇجاتتاردىڭ كوبەيتىلگەن ءتۇرى بار ەدى, دەرەۋ سولاردى وتكىزىپ قايتادان ارىز جازىپ قالدىرىپ كەتتىم. تۋعان اۋىلىم شۋعا كەلىپ تۇرىپ جاتتىم. جۇمىسىم جوق, بالالارعا اقشا الا الماي, ۇيىمىزدە نانىمىز دا جوق, قينا­لىپ قالدىق. بىرەۋلەرگە جالى­نىپ-جالبارىنىپ, ازداعان اقشا قارىز الىپ, الماتىعا تاعى بار­دىم. №115 مەكتەپتىڭ ەسەپشىسى ماعان 13900 تەڭگە اقشامدى قو­لى­ما ۇستاتىپ, “دوسەكەەۆ سەي­سەنقۇل ءوز ەركىمەن جۇمىستان بوساپ, باسقا مەكتەپكە اۋىسىپ كەتتى” دەدى. الماتىداعى سوت ورىنداۋشىلار: ء“بىز ونى مەكەن-جاي تىركەۋلەرى ارقىلى ىزدەس­تىرەمىز” دەگەن. ودان كەيىن دە ءبىراز ۋاقىت ءوتتى, ەش حابار بول­مادى. بارىنەن كۇدەر ۇزگەن مەن پرەزيدەنتكە ءوتىنىش جازدىم. پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنەن ء“سىزدىڭ ارىزىڭىزدى جوعارعى سوت جانىنداعى سوت اكىمشىلىگى جونىندەگى كوميتەتكە جىبەردىك” دەگەن جاۋاپ الدىم. ول جاقتان دا جاۋاپ بولمادى. 2003 جىلى مەن استانا قالاسىنا كەلىپ, تەمىر جول سالاسىنا جۇمىسقا كىر­دىم. الەۋمەتتىك قامسىزدان­دىرۋ بولىمىنە بارىپ, “مەنىڭ ەكى بالا­ما جاردەماقى تۋرالاپ بەرە­سىزدەر مە؟” دەگەنمىن. “اليمەنت المايدى دەگەن انىقتاما اكەل­سەڭ, كومەك­تەسە الامىز”, دەدى. مەن قايتادان جوعارعى سوت جانىنداعى سوت اكىمشىلىگى ءجو­نىن­دەگى كوميتەتكە بارىپ, “ما­عان ەندى اليمەنت ءون­دىرىپ بەرمەدىڭ­دەر, ەڭ بولماسا اليمەنت الماي­دى دەگەن انىق­تاما بەرىڭدەر, جاردەماقى الا­يىن” دەدىم. يساەۆ باقىتجان دەگەن ازامات: “مەن سىزگە ونداي انىقتاما بەرە المايمىن”, دەدى. ء“سىزدىڭ قۇجات­تارىڭىزدى دوسە­كەەۆ الماتىدا بولماعان­دىقتان, شۋ اۋدانىنىڭ سوت توراعاسىنا جىبەردىك” دەگەن قاعاز الدىم. 2004 جىلى مەن دوسەكەەۆتەن حابار الار ما ەكەن­مىن دەگەن ءۇمىت­پەن شۋ اۋدانى­نىڭ سوت ورىن­داۋ­شىسىنا بارىپ جولىق­تىم. دوسەكەەۆ سەيسەن­قۇلعا ىزدەۋ جا­ريا­لانعانى تۋرالى ايتتى ول جەردەگىلەر. ەكى بالاما مەكتەپتە اتا-اناسى اجىراسقان, نە بول­ماسا اليمەنت المايدى دەگەن انىقتاما اكەلسەڭدەر تەگىن تاماق ىشەسىڭدەر دەپتى. سول انىقتاما ءۇشىن شۋ اۋدانىنا باردىم. باياعى سوت ورىنداۋشى سول جەردىڭ توراعاسى بولىپ وتىر ەكەن. “مەن سىزگە ونداي انىقتاما بەرە المايمىن, كۇيەۋىڭىزدىڭ ىزدەۋدە ەكەندىگى تۋرالى انىقتاما الىڭىز”, دەدى. تولە بيگە بارىپ, كوشى-قون پوليتسياسىنا جولىق­سام, ء“سىزدىڭ قاعازدارىڭىز ەش­قاشان تۇسپەگەن” دەدى. سونىمەن بوسقا قايتادان قايتىپ كەلدىم. ەڭ اۋىر قىلمىس جاساعان قىل­مىسكەردى دە ءدال بۇلاي جازالا­مايتىن شىعار. ون جىل بويى مەنى جانە ەكى بالامدى كۇلكى-مازاق­قا اينالدىرعان سوت ورىن­داۋشىلارعا شارا قولدانۋ ءمۇم­كىندىگى جوق پا, ءسىرا؟ نۇرجامال تەمىرباەۆا. استانا. رەداكتسيادان: نۇرجامال تەمىرباەۆانىڭ باسىنداعى تىعىرىققا تىرەلگەن ءھام شاراسىز جاعداي بۇگىنگى كۇنى ءبىراز ايەل بالاسىنىڭ باسىندا بارى راس. قاشقىن اكەلەردىڭ مەيىرىمسىزدىگى قوعامدىق دەرتكە اينالىپ وتىرعانى دا جاسىرىن سىر ەمەس. ولار تۋدىرىپ وتىرعان پروبلەمالاردىڭ شەشىلمەي جاتاتىندىعى دا اقيقات شىندىق. دەگەنمەن, وسى ماسەلەلەردى شەشەتىن, وسى پروبلەمالارمەن اينالىساتىن مەملەكەتتىك مەكەمە قىزمەتكەرلەرى بار ەكەنىن نەسىنە جاسىرامىز. جوعارىداعى ارىز يەسىنىڭ دە قولىنا قالام الدىرعان, رەداكتسيادا ارىز جازدىرعان وسىنداي جاعداي. ونىڭ اشىناتىنداي رەتى دە بار. ايدىڭ, كۇننىڭ امانىندا, ەل تىنىش, جۇرت جايما-شۋاق كەزەڭدە سوقتالداي ازاماتتىڭ ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتۋىن قالاي تۇسىنەمىز؟ ىزدەۋ جاريالانعان سەيسەنقۇل دوسەكەەۆتى وسى كەزگە دەيىن تابا الماي وتىرعان ءتيىستى ورگانداردىڭ دارمەنسىزدىگىن قالاي باعالاۋعا بولادى؟ نۇرجامال تەمىرباەۆانىڭ حاتىن جاريالاي وتىرىپ, رەداكتسيا ءتيىستى ورىنداردان جاۋاپ كۇتەدى.