تاريح • 23 قىركۇيەك، 2021

قۇت پەن بەرەكە سيمۆولى

44 رەت كورسەتىلدى

قوجا احمەت ياساۋي كەسە­نە­­سىندە ساقتالعان ورتا­عا­سىر­­­­لىق تايقازاننىڭ تاريحي وتا­نىنا ورالعانىنا 32 جىل تولىپ وتىر. تاي­قا­­زان 1935 جىلى قازىرگى ­سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا وتكەن يران شەبەرلەرىنىڭ III حا­لىق­ارالىق كونفەرەنتسيا­سىنا ءۇش ايعا جىبەرىلىپ، اراعا 54 جىل سالىپ، 1989 جىلدىڭ 18 قىركۇيە­گىن­دە تاريحي وتانىنا قاي­تا ورالعان بولاتىن. وسى­عان وراي قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىندە «قۇت پەن بەرە­كەنىڭ سيمۆولى – تايقازان» اتتى كورمە اشىلدى.

تۇركىستاننىڭ قۇتى سانالاتىن قاسيەت­تى تايقازاننىڭ ەلگە ورالۋى جايلى دە­رەك­تى مالىمەتتەرمەن تانىستىرۋ، ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ»، « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» باعدارلامالىق ماقالالارىندا­عى « ۇلى دالاداعى ەجەلگى مەتاللۋرگيا» باعىتىن ناسيحاتتاۋ جانە ورتاعاسىر­لىق قۇندى مۇرالاردى دارىپتەۋ ارقىلى جاس جەتكىنشەكتەرگە تاريحىمىزدى تانىتۋ، ولاردىڭ پايىم-پاراساتىن ارتتىرۋ، ەلدىك ساناعا باۋلۋ، وتكەن تاريحىمىزعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋدى ماقسات ەتكەن كورمە ەكسپوزيتسياسىنا 50-گە جۋىق جادىگەر قويىلىپ، تانىستىرىلدى. كەلۋشىلەردىڭ نازارىنا 1864 جىلى تۇركىستانعا كەلگەن ورىس ساياحاتشىسى ا.كۋننىڭ البومىنداعى تايقازاننىڭ فوتوسۋرەتتەرى مەن 1935 جىلى تايقازاندى سانكت-پەتەربۋرگكە الىپ بارا جاتقانداعى مۇراعاتتىق سۋرەتتەر، ەرميتاج مۋزەيىنىڭ ەكسپوزيتسياسىنا قويىلعان بىرەگەي فوتولار، 1989 جىلى ەرميتاج مۋزەيىنەن تايقازاندى شىعارىپ جاتقانداعى جانە قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە الىپ كەلگەن مۇراعاتتىق سۋرەتتەر ۇسىنىلىپ وتىر. سونىمەن قاتار قورىق-مۋزەي­دىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 2009-2014 جىلدار ارالىعىندا جاستار اراسىندا قازاق كۇرەسىنەن وتكىزىلگەن رەسپۋبليكالىق «تايقازان» ءتۋرنيرىنىڭ سۋرەتتەرى مەن مە­دالدار، مۇراعاتتىق قۇجاتتار دا ەكسپوزيتسيادان ورىن تاۋىپتى. «قاسيەت­تى جا­دىگەرىمىزدىڭ قۇتتى تۇعىرىنا قاي­تا ور­نىعۋىنا مەملەكەت جانە قوعام قاي­راتكە­رى، عالىم-ەتنوگراف وزبەكالى جانى­بەكوۆ اعامىزدىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى زور ەكەنىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. تايقازان – تۇتاس تۇركى جۇرتىنىڭ قۇتى، بەرەكە مەن بىرلىكتى، اۋىزبىرشىلىك پەن ىنتىماقتى تانىتاتىن سيمۆولى. سوندىقتان اتالعان كۇنگە وراي جىل سايىن كورمە اشىلىپ، ءتۇرلى ءىس-شارالار ءداستۇرلى تۇردە ءوتىپ وتىرادى. بۇگىنگى كورمە ءبىر اي بويى كەلۋشىلەردىڭ نازارىنا ۇسىنىلادى»، دەيدى «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەرسىن تاجىباەۆ.

ايتا كەتەلىك، قوجا احمەت ياساۋي كەسە­نەسىنىڭ قازاندىق بولمەسىندە تۇرعان تاريحي تايقازان 1399 جىلى تۇركىستاننان 25 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان قارناق ەلدى مەكەنىندە ايگىلى تۇران بيلەۋشىسى ءامىر تەمىردىڭ بۇيرىعىمەن ءابدىل ءازيز شارافۋددين تەبريزي شەبەردىڭ ۇس­تاحا­ناسىندا قۇيىلعان. تايقازان جە­تى ءتۇرلى – التىن، كۇمىس، مىس، قولا، قورعاسىن، مى­رىش، قالايى مەتالدارىنىڭ قوسىندىسى­نان تۇرادى. قازاننىڭ سالماعى – 2 تون­نا، سىيىمدىلىعى – 3 مىڭ ليتر، بيىكتىگى – ­1­،62 مەتر، ديامەترى – 2،42 مەتر. تايقازان­نىڭ سىرتقى بولىگىنىڭ ورنەكتەلۋى بەس بولىك­تەن تۇرادى. سونداي-اق تايقازانعا قۇران ­اياتتارى مەن پايعامبارىمىز مۇحاممەدتىڭ (س.ع.س.) حاديستەرى جازىلعان.

 

تۇركىستان

 

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار قىمباتتاپ بارادى

قارجى • بۇگىن، 11:20

لوماچەنكودان قازىردەن قاشىپ وتىر

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 10:35

«ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى» انىقتالدى

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن، 10:12

«قىزىل» ايماقتا ءبىر عانا ءوڭىر قالدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:52

كوگەرشىندەر كورمەسى

ايماقتار • بۇگىن، 09:44

مىندەتتى قارسىلاس اتاندى

بوكس • بۇگىن، 09:42

تاۋەلسىزدىك تاسپاسى تاراتىلادى

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 09:40

قپل-ءدىڭ قىمبات فۋتبولشىلارى

فۋتبول • بۇگىن، 09:38

اردا ازاماتتىڭ ەسىمى ەل ەسىندە

قازاقستان • بۇگىن، 09:29

قوزىباەۆ كابينەتى اشىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

«قىزىل ايماقتان» قۇتىلا الماي تۇرمىز

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:23

ەلدى امان الىپ قالاتىن ەكپە عانا

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:21

ەپيداحۋال تۇراقتالىپ كەلەدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:19

ۇقساس جاڭالىقتار