كەڭ بايتاق قازاقستاننىڭ تاريحي-مادەني جانە تۋريستىك الەۋەتىن كەڭىنەن كورسەتىپ, ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا جولعا شىققان «Egemen Qazaqstan» جانە «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرى قىزمەتكەرلەرى, باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمدىگى وكىلدەرى, «رۋحاني جاڭعىرۋ» جوبالىق كەڭسەسى ماماندارى الدىمەن اقجايىق اۋدانىنىڭ ورتالىعىنا ات باسىن تىرەدىك.
جۇبان ەلىندەگى جۇزدەسۋ
اقجايىق اۋدانى تۇرعىندارى وزدەرىن بەيرەسمي تۇردە «جۇبان ەلىنەنبىز» دەپ ماقتان تۇتادى. ءتىپتى بايتەرەك اۋدانى مەن اقجايىق اۋداندارىنىڭ شەكاراسىندا تۇرعان اۋدان گەربىنىڭ ۇستىندە «جۇبان ەلى» دەپ جازىلىپ تۇر. مۇنداعى جۇبان – قازاقتىڭ بەلگىلى اقىنى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى, ايگىلى «مەن قازاقپىن!» پوەماسىنىڭ اۆتورى جۇبان مولداعاليەۆ.
وزگە جۇرت بىلە بەرمەيتىن شىعار, اقىن جۇباننىڭ تۋعان جەرىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى, قادىر-قۇرمەتى ەرەكشە بولعان. قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ جۇرگەن ۋاقىتىندا ورال وبلىسىنىڭ, تايپاق ءوڭىرىنىڭ تالاي ماسەلەسىن جوعارى مىنبەردە كوتەرىپ, وڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتكەن. تۋعان اۋىلى سايقۇدىققا سىيلاعان جەكە كىتاپحاناسى ءالى كۇنگە حالىق يگىلىگىنە جاراپ تۇر.
وتكەن جىلى پاندەمياعا قاراماستان جۇبان اقىننىڭ عاسىرلىق مەرەيتويىن اقجايىقتىقتار كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتتى. اۋدان كاسىپكەرلەرى, قاراپايىم حالىق جيىلىپ, بيۋدجەتتىڭ ءبىر تيىنىن دا شىعارماي, 30 ملن تەڭگە قارجىعا اۋدان ورتالىعىنان «جۇبان ورتالىعى» عيماراتىن تۇرعىزدى. قازىر مۇندا شاعىن مۋزەي, جاس اقىندار ۇيىرمەسى جۇمىس ىستەيدى.
– ءبىزدىڭ ۇيىرمەدە 200-گە تارتا شاكىرت بار. بۇگىنگە دەيىن 12 ايتىسكەر اقىن شىقتى. سانات مۇحامبەتجانوۆ, بەكبولات قالەنوۆ, اسەت پەن اينابەك بيسەنعاليەۆ سىندى اقىندار قازىر وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق دودالارعا قاتىسىپ ءجۇر. ارينە, بۇل ۇيىرمەگە جازىلعان شاكىرتتىڭ ءبارى اقىن بولماس, بىراق ءسوز قۇدىرەتىن, ولەڭ ولكەسىنىڭ قادىر-قاسيەتىن بىلەتىن, تۇسىنەتىن تۇلعا بولىپ قالىپتاسارى انىق, – دەيدى ۇيىرمە جەتەكشىسى, اقىن ساعىنتاي بيسەنعاليەۆ.
ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى الدىمەن اقجايىق اۋداندىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىن ارالاپ كوردى. سوناۋ 1949 جىلى ازامات سوعىسىنىڭ باتىرى ۆاسيلي چاپاەۆتىڭ مەموريالدىق مۋزەيى رەتىندە اشىلعان مۇراجايدا ولكەنىڭ ارعى-بەرگى تاريحى بارىنشا قامتىلعان. ايتا كەتەيىك, بۇرىنعى تايپاق جانە چاپاەۆ اۋداندارىنىڭ بىرىگۋىنەن پايدا بولعان اقجايىق – باتىس قازاقستان وبلىسىندا جەر كولەمى جاعىنان ەڭ ۇلكەن اۋدان. 18 اۋىلدىق وكرۋگى بار. ەلۋدىڭ ۇستىندە ەلدى مەكەن جايىق وزەنىنىڭ قوس جاعالاۋىن قاۋسىرىپ, اتىراۋ وبلىسىنىڭ شەكاراسىنا دەيىن سوزىلادى. مۇندا سىرىم دات ۇلى باستاعان حالىق قوزعالىسىنىڭ ىزدەرى سايراپ جاتىر, كىشى ءجۇز حانى ەسىم نۇرالى ۇلىنىڭ زيراتى بازارشولان اۋىلدىق وكرۋگىندە. ايگىلى ماحامبەت باتىر ءومىرىنىڭ سوڭعى كەزەڭىن وسىندا وتكەرگەن, 1868 جىلعى «ەل اۋا» كوتەرىلىسى, 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق قوزعالىس, كۇنباتىس الاشوردانىڭ تالاي-تالاي تۇلعاسى تۋىپ-وسكەن ءوڭىر. كەڭەس وكىمەتى جىلدارى بايىرعى تاريح ايتىلماي, باستى كەيىپكەر ۆاسيلي چاپاەۆ بولعانى دا راس. 80 مىڭنان اسا جادىگەر جيناقتالعان اۋدان مۋزەيىندە بۇرىنعى ولقىلىقتىڭ ورنى تولىپ, وتكەن تاريحقا بارىنشا بايىپتى باعا بەرىلگەن. ەرەكشە جادىگەرلەر قاتارىندا ماحامبەت وتەمىس ۇلى ۋاقىتشا قامالعان جەرتولەنىڭ تەمىر شىلتەرلى ەسىگى, چاپاەۆتىڭ پۋلەمەت ورناتىلعان «تاچانكا» ارباسى, جۇبان مولداعاليەۆ پەن ساعىنعالي سەيىتوۆتىڭ جۇمىس كابينەتتەرى نازار اۋداردى.
– ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە ىقىلاسى ەرەكشە. اۋداندا باسىلىمنىڭ مىڭنان اسا تۇراقتى وقىرمانى بار. گازەت بەتىندە ءوڭىردىڭ جاقسى جەتىستىكتەرى دە, ءتۇيىندى ماسەلەلەرى دە دەر كەزىندە جازىلىپ كەلەدى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى بويىنشا وڭىردە جىلىنا 70-80 جوبا جۇزەگە اسادى. بيىل بۋدارين اۋىلىندا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر 70 ملن تەڭگە قارجى جۇمساپ, بالاباقشا سالىپ جاتىر. تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى قارساڭىندا پايدالانۋعا بەرىلمەك. اۋدانداعى ەلدى مەكەندەر تولىق گازداندىرىلعان, بيىل حالىقتى تازا سۋمەن قامتۋ 98 پايىزعا جەتپەك, – دەيدى ءبىزدىڭ ەكسپەديتسيا مۇشەلەرىن قارسى العان اقجايىق اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى تىلەك عابدۋشەۆ.
راس, اۋدان ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىق تويىن لايىقتى قارسى العالى وتىر ەكەن. ساپار بارىسىندا جەرگىلىكتى زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن دە كەزدەستىك. ارداگەر جۋرناليست تىلەس جازىقباي, اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى جىگەرباي قاجىعاليەۆ, ارداگەر جيھانكەز قۋانىش اققاليەۆ, «رادۋگا» سلاۆيان ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ۆالەنتينا بوريچەۆسكايا سىندى تۇلعالار وزدەرىن تولعاندىرعان ماسەلەلەردى دە ورتاعا سالدى. اقجايىق اۋدانىنداعى اقجارقىن كەزدەسۋدەن كەيىن قايتادان اتقا قوندىق.
جاقسى ءىسى كوپ جالپاقتال
«اتامەكەن» ەكسپەديتسياسىنىڭ كەلەسى ات باسىن تىرەگەن جەرى – قازتالوۆ اۋدانىنداعى جالپاقتال اۋىلى بولدى. 5 مىڭداي تۇرعىنى بار بۇل ەلدى مەكەن 1997 جىلعا دەيىن جالپاقتال (بۇرىنعى فۋرمانوۆ) اۋدانىنىڭ ورتالىعى بولعان. اۋدان مارتەبەسىنەن ايرىلىپ, مارتەبەسى تومەندەگەن جىلدارى اۋىل تۇرعىندارى قالاعا كوشىپ, ەل ىرگەسى سوگىلە باستاعانداي بولعان. بىراق تۇزەلىپتى. تۇزەگەن – جالپاقتالدىڭ ءوز جۇرتى, نامىستى جاستارى.
– «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ «تۋعان جەر» قوزعالىسى, ياعني ازاماتتاردىڭ ءوز اۋىلىنا, تۋعان جەرىنە كومەگى ءبىزدىڭ جالپاقتالدا 2000 جىلدارى-اق قولعا الىنعان, – دەيدى ماقتانىشپەن اۋىل تۇرعىنى, ارىپتەسىمىز قىدىر حارەس ۇلى.
جالپاقتالدىق مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ جىل سايىن مامىر ايىندا تۋعان اۋىلىنا قوماقتى تارتۋ جاساۋى 2013 جىلدان بەرى جۇيەلى جولعا ءتۇسىپتى. كەيبىر ەسەپكە قاراعاندا سوڭعى سەگىز جىل ىشىندە مۇندا 150 ملن تەڭگەنىڭ جۇمىسى اتقارىلىپتى.
شىنىندا دا اۋىلدا مەتسەناتتاردىڭ كۇشىمەن سالىنعان نىسانداردىڭ سانىنا جەتۋ قيىن. جول بويىنداعى اۋىل اتاۋى جازىلعان بەلگىدەن باستاپ, بىرنەشە ساياباق, تىنىمباقتار, سۋبۇرقاق, 4-5 فۋتبول الاڭى, ستريت-ۆوركاۋت الاڭى, بالالاردىڭ بىرنەشە ويىن الاڭى, ارداگەرلەر اللەياسى, اسپالى كوپىر, كوشە ساعاتى... – وسىلاردىڭ ءبارى دە اۋىلدىڭ سانىنە ءسان قوسىپ ءارى جەرگىلىكتى حالىقتىڭ يگىلىگىنە جاراپ تۇر.
ماسەلەن, 1969 جىلى تۋعان تۇلەكتەر 3,6 ملن تەڭگە قارجىعا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى احمەديار قۇسايىنوۆ اتىنداعى كوشە بويىنا ورنەكتاس توسەپ, سۋبۇرقاق ورناتقان. ال 1977 جىلعىلار ورتالىق ساياباققا 8 ملن تەڭگە جۇمساپ, فۋتبول الاڭىن سالىپتى. 2014 جىلى جەكە كاسىپكەر ايدوس سارسەنعاليەۆ جالپاقتال اۋىلىنداعى مەشىت عيماراتىنا قوس مۇنارا ورناتىپ, 25 ملن تەڭگەگە كۇردەلى جوندەۋ وتكىزسە, كەلەر جىلى 5 ملن تەڭگەگە ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرىنە ارنالعان ەسكەرتكىشتى جوندەپتى. 1978 جىلعىلار بالالار ويىن الاڭىن سالسا, 1980 جىلعىلار 7 ملن تەڭگەگە «جالپاقتال» سىلتەمە بەلگىسىن ورناتىپ, جول جيەگىنە ەلەكتر باعانالارىن تارتقان. وسى اۋىلدان شىققان 2 كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى مەن 13 سوتسياليستىك ەڭبەك ەرىنىڭ ءمۇسىنى ورناتىلعان «باتىرلار اللەياسىن» 1966 جىلى تۋعان تۇلەكتەر 10 ملن تەڭگەگە ورناتقان. ايتا بەرسە, مۇنداي مىسال ءتىپتى كوپ.
– بيىل ءبىزدىڭ مەكتەپ بىتىرگەنىمىزگە 30 جىل بولدى. تۋعان اۋلىمىزعا ەستەلىك سىيلىق ءۇشىن سىنىپتاستار بىرىگىپ, وسى «جالپاقتال جاعالاۋى» الاڭىن جاسادىق. «شاڭىراق» كومپوزيتسياسىن ورناتىپ, جاعالاۋدى اباتتاندىردىق, الاڭدى قورشاپ, قاراعاي, ۇيەڭكى كوشەتتەرىن ەكتىك. دەمالىپ وتىراتىن ورىندىقتار, كوشە شامدارى, ورنەكتاس – ءبارىن ءوز كۇشىمىزبەن سالدىق. مەن قازىر وسى ساياباقتاعى كوشەتتەردى كۇندەلىكتى سۋعارىپ, قاداعالاپ جۇرەمىن, – دەيدى بىزگە الاڭنان كەزدەسكەن ارىستان تەلجان ۇلى. قاراوزەنگە ورناتىلعان اسپالى كوپىردىڭ الدىنان اشىلعان ادەمى ءمۇيىستى اباتتاندىرۋعا 7,5 ملن تەڭگە قاراجات كەتىپتى.
– جالپاقتال اۋىلىندا تاريحي عيماراتتار دا كوپ. مۇندا كوپەس وۆچيننيكوۆتىڭ ءۇيى, جازعى ساياباق, بۇرىنعى ساز مەكتەبىنىڭ عيماراتى سەكىلدى ورىندار بار. ەرەكشە ساۋلەت عيماراتى, اعاشتان قيىپ سالىنعان مىنا ساياجايدى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىپ, مۋزەيگە اينالدىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى, – دەيدى بىزگە قازتالوۆ اۋداندىق ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ باسشىسى ايشا ۋاليقىزى.
قازتالوۆ اۋدانىنىڭ «Egemen Qazaqstan» گازەتى تاريحىندا دا ەلەۋلى ورنى بار: بايىرعى باسىلىمنىڭ تۇڭعىش رەداكتورلارى حالەل ەسەنباەۆ پەن تاميمدار سافيەۆ وسى وڭىردە تۋىپ-وسكەن بولاتىن. تاريحى تەرەڭ توپىراقپەن قيماي قوشتاسىپ, ساپارىمىزدىڭ باستى نىساناسى – بوكەي ورداسىنا جول تارتتىق.
بوكەي ورداسىنىڭ ەكىنشى تىنىسى
بوكەي ورداسى اۋدانىنىڭ ورتالىعى سايقىن اۋىلى ورال قالاسىنان 600 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. ول جولدىڭ جارتىسىنان استامى اسفالتسىز, قارا جول. ەكى-ءۇش كۇن بۇرىن جاۋعان نوسەردەن لايساڭعا اينالعان جولدىڭ كەي تۇسىنان قينالىپ ءوتىپ, سايقىنعا قاس قارايعاندا جەتتىك. «جول ازابى – كور ازابى» دەگەن تاۋقىمەتتى تالاي جىلدان بەرى تارتىپ كەلە جاتقان وردالىقتاردىڭ توزىمىندە شەك جوق ەكەن...
2018 جىلى باتىس قازاقستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جانىبەك پەن بوكەي ورداسى اۋداندارىنا اسفالت جول سالۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, ۇكىمەتكە تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. العاشقى جوبا بويىنشا بۇل جول 2021 جىلدىڭ سوڭىندا پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس ەدى. بۇگىندە جول قۇرىلىسى باستالعانىمەن, ءتۇرلى سەبەپپەن سوزىلىپ بارادى.
– ەلباسى تاپسىرماسىمەن قولعا الىنعان جول قۇرىلىسىنىڭ 103 شاقىرىمى ءبىزدىڭ بوكەي ورداسى اۋماعىمەن وتەدى. قازىر قۇرىلىس قارقىندى جۇرۋدە. جىل سوڭىنا دەيىن 40-45 شاقىرىم جول سالىنادى دەپ وتىرمىز. جالپى, بوكەي ورداسىن وبلىس ورتالىعىمەن جالعايتىن جول قۇرىلىسى 2024 جىلى تولىق پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس. ونىڭ سىرتىندا حان ورداسى اۋىلىنا دەيىن تارتىلاتىن 21 شاقىرىمدىق رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جول دا ەكى جىل ىشىندە سالىنباق, – دەيدى بوكەي ورداسى اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرلىبەك داۋموۆ.
وبلىس ورتالىعىنان شالعايدا ورنالاسقانىنا قاراماستان بوكەي ورداسى اۋدانى اۋىل شارۋاشىلىعى دامىعان, باقۋاتتى ءوڭىر سانالادى. اۋداندا 16 مىڭعا جۋىق حالىق تۇرادى, 542 شارۋا قوجالىعى بار. مۇنداعى مالدى بوكەيلىكتىڭ ەڭبەكتەگەن بالاسىنان ەڭكەيگەن كارىسىنە تەڭ بولسە, ءار ادامعا 5 سيىر, 2 جىلقى, 6 قوي-ەشكىدەن كەلەدى ەكەن.
اۋدان باسشىسى وڭىردەگى ەلدى مەكەندەر تولىعىمەن تابيعي گاز يگىلىگىن كورىپ وتىرعانىن, اۋىلدار اۋىز سۋ قۇبىرىمەن 85 پايىزعا قامتىلعانىن ايتىپ ءوتتى. جەر شالعايلىعى جانە جول جوقتىعى ازىق-ت ۇلىك, قۇرىلىس تاۋارلارىنىڭ قىمباتتىعىن تۋدىرعانى بايقالادى. ماسەلەن, سوڭعى كۇندەرى نان باعاسى – 210 تەڭگەگە, اي 92 ماركالى بەنزيننىڭ 1 ءليترى – 210 تەڭگەگە جەتكەن. تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, بيىل جەكە قۇرىلىس تا جىلداعىدان باياۋ. ويتكەنى قۇرىلىس زاتتارىنىڭ باعاسى اسپانداپ كەتتى, ولاردى الىستان جەتكىزۋ دە وڭاي ەمەس.
ءبىز ساپار بارىسىندا اۋداننىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن, اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن جۇزدەسىپ, ءوڭىر تۇرعىندارىن مازالاعان ماسەلەلەرگە دە قۇلاق قويدىق. الايدا ول بولەك ماقالانىڭ ەنشىسىندە.
باسقا اۋداندارمەن سالىستىرعاندا بوكەي ورداسىنىڭ تۋريستىك الەۋەتى ەرەكشە ەكەنى ءسوزسىز. مۇنداعى حان ورداسى تاريحي-مادەني, ارحيتەكتۋرالىق-ەتنوگرافيالىق مۋزەي-قورىعى قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق كيەلى نىساندارى تىزىمىنە ەنگەن بىرەگەي كەشەن. جىل سايىن الىس-جاقىن شەتەلدەن جانە ءوز وتانداستاستارىمىزدان مىڭداعان تۋريست ارنايى كەلەتىن. ماسەلەن, 2019 جىلى 21 مىڭ تۋريست كەلگەن ەكەن. پاندەميا بۇل ءۇردىستى بۇزدى. 2020 جىلى كەلۋشىلەر سانى 4 مىڭنان ءسال عانا اسىپتى. بيىل جىل باسىنان بەرى 7,5 مىڭداي ادام كەلگەن.
– جولدىڭ شالعايلىعىنا قاراماستان مۋزەيگە كەلۋشى تۋريستەر از ەمەس. ەرتەڭ اسفالت جول سالىنعان كەزدە كەلۋشىلەر ءنوپىرى كۇرت وسەتىنىن بولجاپ وتىرمىز. سوندىقتان مۋزەي-قورىقتى دامىتۋ, قىزمەت اياسىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا جوبا جاساپ, وبلىس باسشىلىعىنا ۇسىندىق, – دەيدى مۋزەي-قورىقتىڭ ديرەكتورى عايسا تەمىربولات ۇلى.
راسىندا «باتىس قازاقستان وبلىستىق حان ورداسى تاريحي-مادەني, ارحيتەكتۋرالىق-ەتنوگرافيالىق مۋزەي-قورىعى» – قازاقستاننىڭ باتىس وڭىرىندەگى بىرەگەي جانە جالعىز مۋزەي-قورىق. ونىڭ نەگىزى 1962 جىلى وردا تاريحي-رەۆوليۋتسيالىق مۇراجايى بولىپ قالانعان. 1997 جىلى بوكەي ورداسىنىڭ تاريحي مۋزەيى بولىپ وزگەرتىلدى. 2002 جىلى بوكەي ورداسى تاريحي مۋزەيى جانە ونىڭ بالانسىندا قالپىنا كەلتىرىلگەن بىرنەشە عيمارات نەگىزىندە بوكەي ورداسى تاريحي-مۋزەي كەشەنى قۇرىلدى. 2003 جىلى كەشەن ICOM-عا (حالىقارالىق مۋزەيلەر قاۋىمداستىعىنا) مۇشە بولىپ, پاريجدە تىركەلدى. قازىر كەشەن قۇرامىندا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 13 عيمارات, حان زيراتىنداعى جاڭگىر حان, كۇيشى داۋلەتكەرەي شىعاي ۇلى جانە ەتنوگراف عالىم مۇحامەد-سالىق باباجانوۆ كەسەنەلەرى كىرەدى.
بۇگىندە مۋزەي-كەشەن قۇرامىندا بوكەي ورداسىنىڭ تاريحي مۇراجايى, بوكەي ورداسىنداعى حالىقتىق ءبىلىم بەرۋ مۇراجايى, حان سارايىنىڭ قارۋ-جاراق پالاتاسى جانە حان مەشىتى, تۇڭعىش قازاق باسپاحاناسى, شاڭگەرەي بوكەەۆ مۋزەيلەرى اشىلىپ, كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلعان. عايسا تەمىربولات ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جاقىندا بوكەيلىك العاشقى اۋرۋحانانىڭ 1852 جىلى سالىنعان عيماراتىنا رەستاۆراتسيا باستالماق. الداعى جىلى سەيىتقالي مەڭدەشوۆ پەن الما ورازباەۆانىڭ تۇرعان ۇيلەرى دە جاڭعىرتۋدان ءوتۋى ءتيىس.
– حان ورداسى اۋىلىنىڭ تابيعاتى دا, تاريحى دا ەرەكشە. الداعى جىلدارى ءوڭىردىڭ تۋريستىك الەۋەتى ەسەلەپ ارتاتىنى تۇسىنىكتى. ءبىز سول كەزەڭگە قازىردەن دايىن بولۋىمىز كەرەك. الىستان كەلگەن تۋريستەر بۇل جەرگە كەلگەندە تەك مۋزەيدى كورىپ قانا قويماي, تولىققاندى دەمالۋى ءتيىس. وردانىڭ قاراعايلى ورمانى, تازا اۋاسى, شاعىلدى قۇمدارى, ەمدىك بالشىعى, ياعني تابيعي مۇمكىندىگى وتە كوپ. سونى تولىعىمەن پايدالانۋ كەرەك. جەرگىلىكتى حالىق تا تۋريستەر نوپىرىنە دايىن بولۋى, تۋريستىك سەرۆيس: قوناق ءۇي, اسحانا قىزمەتىن, سىيكادە بۇيىمدارىن ۇسىنۋعا ءازىر تۇرۋى كەرەك. ءبىز وسى ۇسىنىستاردىڭ ءبارىن جۇيەلەپ, ناقتى جوبا جاساپ, وبلىس اكىمىنە ۇسىندىق. ەگەر ول جوبا بەكىتىلسە, ىسكە كىرىسەمىز, – دەگەن ەدى اۋدان باسشىسى نۇرلىبەك جاسقايرات ۇلى.
مۋزەي ديرەكتورى عايسا تەمىربولات ۇلى بوكەي ورداسىنا جول سالىنىپ, ەكىنشى تىنىسى اشىلاتىن كۇندى اسىعا كۇتۋدە. مۋزەي-كەشەندى دامىتۋ بويىنشا جوبا جۇزەگە اسسا, كەشەن اۋماعىندا ەتنواۋىل, ويىن الاڭدارى, ۆەلوسيپەد جولى, جاساندى كول, جىلقى جانە تۇيە فەرماسى, ساناتوري-ەمدەۋ جانە سپورت ساۋىقتىرۋ كەشەندەرى اشىلىپ, اۋىل حالقىنا دا جاڭا جۇمىس ورنى كوبەيمەك. قازاقستاننىڭ ەڭ قيىر باتىسىندا جاتقان «اينالاسى ايشىلىق, كولدەنەڭى كۇنشىلىك, كورگەن جان قيىپ كەتە الماس» جاڭگىر حان ورداسىنىڭ ەكى عاسىردان كەيىنگى ەكىنشى ءومىرى قازىردىڭ وزىندە ەستىگەن جاننىڭ ەسىن الىپ, قىزىقتىرىپ تۇر...
باتىس قازاقستان وبلىسى
P.S. ءبىزدىڭ ساپارىمىز بوكەي ورداسىنىڭ قۇرىلعانىنا 220 جىل, جاڭگىر حان مەكتەبىنىڭ اشىلعانىنا 180 جىل تولعان مەرەيلى داتالارمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. الايدا پاندەميا بۇل مەرەكەلەردى كەڭ كولەمدە اتاپ وتۋگە مۇرسات بەرمەي وتىر. ەكى كۇنگە, 1200 شاقىرىمعا سوزىلعان ساپارىمىزدا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبىر پۇشپاعىن عانا شولىپ ءوتىپپىز. شەجىرەلى شىڭعىرلاۋ, قازىنالى قاراتوبە, كۇنباتىس الاشوردانىڭ ۇياسى جىمپيتى سەكىلدى تاريحي توپىراق, كيەلى مەكەندەر كەزەگىن كۇتىپ قالعانى راس. «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اكتسيونەرلىك قوعامى ۇيىمداستىرعان «اتامەكەن» ەكسپەديتسياسى – گازەت قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن دە, وقىرمان قاۋىم ءۇشىن دە قاجەتتى شارا بولعانىنا كوزىمىز جەتتى.
