قازاقستان • 30 تامىز، 2021

توراعالىقتى تۇيىندەگەن فورۋم

45 رەت كورسەتىلدى

نۇر-سۇلتان قالاسىندا «ينتەرنەت ءداۋىرى: قۇقىق ۇستەمدىگى، ادام قۇندىلىقتارى، مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىك» تاقىرىبىندا حالىقارالىق سيمپوزيۋم ءوتتى. شاراتاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى مەن كونستيتۋتسيا كۇنىنە وراي ۇيىمداستىرىلدى.

ءىس-شارانى قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى مەن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى بىرلەسىپ وتكىزدى. ونىڭ جۇمىسىنا مەملەكەتتىك قۇرىلىم داردىڭ باسشىلارى، بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ، شەتەلدەردىڭ كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلدەرى، سونداي-اق بەلگىلى قۇقىق تانۋشى عالىمدار قاتىستى. Əلەمنىڭ وتىز ەلىنىڭ جەتەكشى ماماندارى ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋدى كەڭەيتۋ اياسىندا كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق دامۋدىڭ وزەكتى مəسەلەلەرىن تالقىلادى.

حالىقارالىق سيمپوزيۋمدى كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ توراعاسى قايرات مəمي اشتى. ول كەز كەلگەن مەملەكەت ءۇشىن تəۋەلسىزدىك بۇكىلحالىقتىق قۇندىلىق ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– رەسپۋبليكانىڭ قولدانىستاعى كونستيتۋتسياسى تəۋەلسىزدىك كونتۋرىن تۇپكىلىكتى رەسىمدەدى جəنە بارلىق سالالاردىڭ جەدەل دامۋى ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسادى، – دەدى ق.مəمي.

ءىس-شارا بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ارنايى جولداعان قۇتتىقتاۋى وقىلدى. قۇتتىقتاۋ حاتتا مەملەكەتتىڭ دامۋى كونستيتۋتسيا نەگىزىندە جالعاسىپ كەلە جاتقانى ايتىلعان. سونىمەن قاتار قازىرگى زامانعى مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعام جولىنداعى بارلىق ءىرى جەتىستىكتەر حالىقتىڭ ەرىك-جىگەرىمەن قابىلدانعان اتا زاڭعا نەگىزدەلگەنى كەلتىرىلگەن.

مەملەكەت باسشىسى سيمپوزيۋم تاقىرىبىنىڭ وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتىپ، تسيفرلى دامۋدىڭ اۋقىمى مەن جىلدامدىعى حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ الدىنا ادام مەن ازاماتتىڭ ىرگەلى قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ، ونىڭ زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋ، تسيفرلى تەڭسىزدىكتى جويۋ، قوعام مەن مەملەكەتتىڭ تسيفرلى تəۋەلسىزدىگىن ساقتاۋ سياقتى ماڭىزدى مىندەتتەر قويىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى.

فورۋم قاتىسۋشىلارىنا ەۋروپا كەڭەسىنىڭ قۇقىق ارقىلى دەموكراتيا ءۇشىن ەۋروپالىق كوميسسياسىنىڭ (ۆەنەتسيا كوميسسياسى) پرەزيدەنتى دجانني بۋكيككيو، ەۋرازيالىق ەكونو ميكالىق وداق سوتىنىڭ توراعاسى ەرنا ايريان جəنە گەرمانيا حالىق ارالىق قۇقىقتىق ىنتىماقتاستىق قورى نىڭ باس ديرەكتورى فراۋكە باحلەر قۇتتىقتاۋ ءسوز ارنادى.

سيمپوزيۋم جۇمىسى تسيفرلاندىرۋ جəنە ۇلتتىق ەگەمەندىك، ينتەرنەت جاعدايىندا ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ كەپىل دىكتەرى، سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قوعام مەن ادام الدىنداعى جاۋاپ كەرشىلىگىن ارتتىرۋ مəسەلەلەرىنە ارنالعان ءۇش سەسسيادان تۇردى.

ءبىرىنشى سەسسيادا قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جəنە رەفورمالار جونىندەگى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى، «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ باسقارۋشىسى قايرات كەلىمبەتوۆ بايانداما جاساپ، احقونىڭ تسيفرلاندىرۋ مەن قۇقىقتىق جۇيە ەۆوليۋتسياسىنداعى ءرولى تۋرالى ايتىپ بەردى.

تسيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جəنە اەروعارىش ونەركəسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين تسيفرلاندىرۋ جəنە تەحنولوگيالاردى دامىتۋ سالاسىنداعى ەلىمىزدىڭ جەتىستىكتەرىنە توقتالدى.

Əلەمنىڭ əر تۇكپىرىنەن قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن بەلگىلى زاڭگەرلەر تاڭدالعان تاقىرىپ بويىنشا تəجىريبە الماسىپ، ورىن العان پروبلەمالاردىڭ شەشۋ جولدارىن تالقىلادى. اتاپ ايتقاندا، ەقىۇ، ەۋروپا كەڭەسى، ۆەنەتسيا كوميسسياسى، كونستيتۋتسيالىق سوت تورەلىگى جونىندەگى دۇنيەجۇزىلىك كونفەرەنتسيا، ەاەو سوتى، گەرمانيانىڭ حالىقارالىق قۇقىقتىق ىنتىماقتاستىق قورى، گەرمانيا حالىق ارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى قوعامى، حالىقارالىق زاڭگەرلەر وداعى سەكىلدى حالىقارالىق قۇرىلىمداردىڭ زاڭگەرلەرى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.

فورۋمنىڭ جۇمىسىن كونستي تۋتسيالىق كەڭەستىڭ توراعاسى قايرت مəمي قورىتىندىلادى.

جيىنعا قاتىسۋشىلار كونستيتۋتسيانىڭ تəۋەلسىزدىكتىڭ نەگىزى ەكەندىگىنە جəنە مەملەكەتتىلىكتىڭ باستى ەلەمەنتتەرىن قامتيتىندىعىنا ءبىر اۋىزدان نازار اۋداردى.

– ەكونوميكانى، باسقارۋدى جəنەəلەۋمەتتىك ءومىردىڭ باسقا دا سەگمەنتتەرىن تسيفرلاندىرۋ جاعدايىندا قۇقىق قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالاردىڭ əسەر ەتۋ وبەكتىسىنە اينالدى. بۇل بەلگىلى ءبىر دəرەجەدە بۇرىن قالىپتاسقان ۇعىمدار مەن ينستيتۋتتاردى قايتا قاراستىرۋدى قاجەت ەتەدى. بۇل پروتسەستە مەملەكەتتىڭ نەگىزگى زاڭى تسيفرلى وركەنيەت اياسىندا ەسكەرىلۋى ءتيىس ىرگەلى پرينتسيپتەردى انىقتايدى، – دەدى ق.مəمي.

جيىندا ايتىلعانداي، اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ءبىرىنشى كەزەكتە ادامنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا قىزمەت ەتۋى ءتيىس. پاندەميا كەزەڭى وسىناۋ قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە تسيفرلى قۇرالدار حالىقتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ قاجەتتى دەڭگەيىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىن كورسەتتى.

فورۋم قاتىسۋشىلارىنىڭ پىكىرىنشە، كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگاندارى كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتاردى جۇزەگە اسىرۋدا، دامىتۋدا جəنە قورعاۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. Əلەمنىڭ جەتەكشى قۇقىقتانۋشىلارى جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ ىزدەۋ ماقساتىندا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءəرى كۇشەيتۋ قاجەتتىلىگىن العا تارتتى.

وسىلايشا، قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى ازيالىق كونستيتۋتسيالىق سوتتار جəنە بالاما ينستيتۋتتار قاۋىمداستىعىنا ەكى جىل تابىستى توراعالىق ەتتى. ەندى 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان بۇل ميسسيا موڭعوليانىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتىنا بەرىلدى. ۇيىمنىڭ تۋىن موڭعوليانىڭ توتەنشە جəنە وكىلەتتى ەلشىسى لۋۆسان باتتۋلگا سالتاناتتى تۇردە قابىلدادى.

موڭعوليا كونستيتۋتسيالىق سوتىنىڭ توراعاسى چينبات نامجيل ازيالىق قاۋىمداستىقتىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن جəنە ازيا قۇرلىعىندا قۇقىق ۇستەمدىگىن ورنىقتىرۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ وتىرعانىن مəلىمدەدى. موڭعوليالىق تاراپتىڭ كۇش-جىگەرى الداعى ەكى جىلدا قۇرىلىمنىڭ əلەۋەتىن ودان ءəرى كۇشەيتۋگە باعىتتالماق.

فورۋم قاتىسۋشىلارى قازاقستاندىقتاردى تəۋەلسىزدىك مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاپ، سيمپوزيۋمدى تابىستى وتكىزگەنى جəنە ازيالىق قاۋىمداستىققا ويداعىداي توراعالىق ەتكەنى ءۇشىن قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنە ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

15169 ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:17

ۇقساس جاڭالىقتار