ەكونوميكا • 31 تامىز, 2021

قارجى نارىعىنداعى احۋال قانداي؟

631 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

قر ۇلتتىق بانكى 2021 جىلعى شىلدەدەگى قارجى نارىعىنداعى احۋالعا بايلانىستى مالىمەتتەردى جاريالادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

قارجى نارىعىنداعى احۋال قانداي؟

ينفلياتسيا جانە ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, 2021 جىلدىڭ شىلدە ايىندا ينفلياتسيا 0,7% (2020 جىلعى شىلدەدە – 0,3%) بولدى.

جىلدىق ينفلياتسيا 8,4% (2020 جىلعى جەلتوقساندا – 7,5%) دەڭگەيىندە قالىپتاستى. ينفلياتسيانىڭ قۇرىلىمىندا جىلدىق كورسەتكىش بويىنشا ازىق-ت ۇلىك باعاسى 11,0%-عا, ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار – 7,2%-عا, اقىلى قىزمەتتەر – 6,1%-عا ءوستى.

2021 جىلدىڭ شىلدە ايىندا حالىق اراسىندا جۇرگىزىلگەن ساۋالناما ناتيجەسى بويىنشا, ءبىر جىلدان كەيىن كۇتىلەتىن ينفلياتسيانى ساندىق باعالاۋ 8,5% بولدى.

حالىقارالىق رەزەرۆتەر جانە اقشا اگرەگاتتارى

ۇلتتىق بانكتىڭ جالپى حالىقارالىق رەزەرۆتەرى 2021 جىلعى شىلدەدە, الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا, 0,2%-عا تومەندەپ, 35,0 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى (جىلدىڭ باسىنان بەرى 1,9%-عا).

كليەنتتەردىڭ كەتۋىنە جانە مەملەكەتتىك بورىشتى تولەۋگە بايلانىستى ەدب-نىڭ ۇلتتىق بانكتەگى قاراجاتى ازايۋىنان ەركىن كونۆەرتاتسيالاناتىن ۆاليۋتاداعى اكتيۆتەر قىسقارۋى ەسەبىنەن رەزەرۆتەر تومەندەدى. التىن پورتفەلىنىڭ ءوسۋى ەكۆ اكتيۆتەردىڭ تومەندەۋىن شامامەن تولىق رەتتەۋگە مۇمكىندى بەردى.

الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا, ۇلتتىق قوردىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى اكتيۆتەرىن (56,9 ملرد اقش دوللارى) قوسا العاندا, جالپى ەلدىڭ حالىقارالىق رەزەرۆتەرى 2021 جىلعى شىلدەنىڭ سوڭىندا 91,9 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.

اقشا بازاسى 2021 جىلعى شىلدەدە 0,3%-عا كەڭەيىپ, 10 300,2 ملرد تەڭگە بولدى (جىلدىڭ باسىنان بەرى – 5,3%-عا). تار اقشا بازاسى, ياعني ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ ۇلتتىق بانكتەگى مەرزىمدى دەپوزيتتەرىن ەسەپتەمەگەندەگى اقشا بازاسى 6 117,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 2,8%-عا تارىلدى (جىلدىڭ باسىنان بەرى 20,2%-عا كەڭەيدى).

2021 جىلعى شىلدەدە اقشا ماسساسى 0,3%-عا ۇلعايىپ, 28 239,5 ملرد تەڭگە بولدى (جىلدىڭ باسىنان بەرى - 13,3%-عا), اينالىستاعى قولما-قول اقشا 3 034,4 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,2%-عا (جىلدىق باسىنان بەرى - 7,3%-عا) ۇلعايدى.  

ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياساتى سالاسىنداعى وپەراتسيالارى

ۇلتتىق بانك 2021 جىلى 26 شىلدەدە بازالىق مولشەرلەمەنى +/– 1,00 پ.ت. پايىزدىق دالىزىمەن جىلدىق 9,25% دەڭگەيىندە بەلگىلەۋ شەشىمىن قابىلدادى.

اقشا نارىعىندا اقشا-كرەديت ساياساتى وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە تارگەتتەلەتىن (نىسانالى) مولشەرلەمە سانالاتىن TONIA ينديكاتورى 2021 جىلعى ماۋسىمدا پايىزدىق ءدالىز ىشىندە قالىپتاستى. 2021 جىلعى شىلدەدە TONIA ورتاشا الىنعان ءمانى جىلدىق 8,4%-دى قۇرادى (2021 جىلعى ماۋسىمدا - 8,3%).

اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ قۇرالدارى. 2021 جىلعى شىلدەنىڭ سوڭىندا ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا نارىعىنداعى وپەراتسيالارىنىڭ تەرىس سالدوسى (ۇلتتىق بانكتىڭ اشىق پوزيتسياسى) 5,3 ترلن تەڭگە بولدى.

ۇلتتىق بانكتىڭ تىكەلەي رەپو وپەراتسيالارى بويىنشا اشىق پوزيتسياسىنىڭ كولەمى 27,0 ملرد تەڭگە بولدى.

ۇلتتىق بانكتەگى بانكتىك دەپوزيتتەردىڭ كولەمى 249,5 ملرد تەڭگە بولدى. دەپوزيتتىك اۋكتسيوندار ارقىلى الىناتىن وتىمدىلىك كولەمى 1 669,4 ملرد تەڭگە بولدى.

اينالىستاعى قىسقا مەرزىمدى نوتتاردىڭ كولەمى ءبىر ايدا 4,6%-عا ازايىپ, 2021 جىلعى شىلدەنىڭ سوڭىندا 3 313,8 ملرد تەڭگە بولدى.

2021 جىلعى شىلدەدە جالپى سوماسى 1 829,3 ملرد تەڭگەگە 6 اۋكتسيون, ونىڭ ىشىندە 1 402 ملرد تەڭگە سوماسىنا 1 ايلىق نوتتاردى ورنالاستىرۋ بويىنشا 4 اۋكتسيون (ورتاشا الىنعان كىرىستىلىك – 9,00%), 327,3 ملرد تەڭگەگە 3 ايلىق نوتتار بويىنشا 1 اۋكتسيون (كىرىستىلىك – 9,16%), 100,0 ملرد تەڭگەگە جارتىجىلدىق نوتتار بويىنشا 1 اۋكتسيون (كىرىستىلىك – 9,18%) وتكىزىلدى.

ۇلتتىق بانكتىڭ قىسقا مەرزىمدى نوتتارىن وتەۋ كولەمى 2021 جىلعى شىلدەدە 2 013,7 ملرد تەڭگە بولدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارى

2021 جىلعى شىلدەدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى مينيسترلىگى 311,98 ملرد تەڭگەگە ۇزاق مەرزىمدى (مەۋكام) مەملەكەتتىك باعالى قاعازداردى ورنالاستىردى. 2021 جىلعى شىلدەدە بارلىعى 17 وبليگاتسيا شىعارىلىمى ورنالاستىرىلدى, وندا 2,8  جىلدان 13,6 جىلعا دەيىن وتەۋگە دەيىنگى مەرزىمى بار مەملەكەتتىك باعالى قاعازدار ورنالاستىرىلدى. ولار بويىنشا ورتاشا الىنعان كىرىستىلىك جىلدىق 10,07%-دان 10,75%-عا دەيىن بولدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگىنىڭ اينالىستاعى باعالى قاعازدارىنىڭ كولەمى 2021 جىلعى شىلدەدە 2,13%-عا ۇلعايىپ, 10 207,7 ملرد تەڭگە بولدى.  

شىلدەنىڭ سوڭىندا كىرىستىلىك قيسىعى 4 جىلعا دەيىنگى سەگمەنتتە وسكەنىن كورسەتتى, بۇل رەتتە 4 جىلدان جوعارى سەگمەنتتە 2021 جىلعى ماۋسىمنىڭ سوڭىنداعى دەڭگەيمەن سالىستىرعاندا كىرىستىلىك تومەندەگەنى بايقالدى.

ۆاليۋتا نارىعى

2021 جىلعى شىلدەدە تەڭگەنىڭ بيرجالىق ايىرباستاۋ باعامى ءبىر اقش دوللارى ءۇشىن 424,40 – 429,96 تەڭگە ارالىعىندا وزگەردى. 2021 جىلعى شىلدەنىڭ سوڭىندا تەڭگەنىڭ اقش دوللارىنا قاتىستى بيرجالىق باعامى ءبىر ايدا 0,7%-عا نىعايىپ, ءبىر اقش دوللارى ءۇشىن 424,45 تەڭگە بولدى.

تەڭگە – اقش دوللارى ۆاليۋتا جۇبى بويىنشا وپەراتسيالاردىڭ جالپى كولەمى ءبىر ايدا 13,7 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى, ونىڭ ىشىندە قازاقستان قور بيرجاسىنداعى بيرجالىق ساۋدا-ساتتىق كولەمى – 3,1 ملرد اقش دوللارى, بيرجادان تىس ۆاليۋتا نارىعىنداعى وپەراتسيالار كولەمى – 10,6 ملرد اقش دوللارى بولدى. بيرجادان تىس نارىقتاعى وپەراتسيالاردىڭ جالپى كولەمىندە ءبىر ەنشىلەس بانكتىڭ ۇلەسى 63,6% نەمەسە 6,7 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى (2021 جىلعى ماۋسىمدا – 69,6% نەمەسە 7,6 ملرد اقش دوللارى), بۇل ونىڭ مەنشىكتى كاپيتالدى ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەردەن حەدجيرلەۋىنە بايلانىستى بولدى.  وسى وپەراتسيالار بانك توبىنىڭ ىشىندە جۇرگىزىلەدى جانە ىشكى ۆاليۋتا نارىعىنداعى شەتەل ۆاليۋتاسىنىڭ سۇرانىسى مەن ۇسىنىسىنىڭ اراقاتىناسىنا اسەر ەتپەيدى.

2021 جىلعى شىلدەدە حالىق نەتتو-نەگىزدە 266,2 ملرد تەڭگەگە بالاما قارجىعا قولما-قول شەتەل ۆاليۋتاسىن ساتىپ الدى. وتكەن ايمەن سالىستىرعاندا بۇل شىعىستار 12,3%-عا ۇلعايدى (2021 جىلعى ماۋسىمدا - 237,0 ملرد تەڭگە), 2020 جىلعى ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا (170,6 ملرد تەڭگە) نەتتو-ساتىپ الۋ كولەمى 1,6 ەسە ءوستى. شىعىستاردىڭ نەگىزگى كولەمى اقش دوللارىن ساتى الۋعا – 62,9% نەمەسە 167,4 ملرد تەڭگە, رەسەي ءرۋبلىن – 24,8% نەمەسە 66,0  ملرد تەڭگە, ەۋرونى ساتىپ الۋعا – 12,1% نەمەسە 32,3 ملرد تەڭگە باعىتتالدى. ۆاليۋتالاردىڭ تۇرلەرى بويىنشا بولگەندە ءبىر ايدا اقش دوللارىن ساتىپ الۋعا ارنالعان شىعىستار 8,5%-عا ء(وسىم 29,0% ج/ج), رەسەي ءرۋبلىن ساتىپ الۋعا - 24,4%-عا ء(وسىم 2,4 ەسە ج/ج) جانە ەۋرونى ساتىپ الۋعا قاتىستى شىعىستار 10,7%-عا ء(وسىم 2,5 ەسە ج/ج) ءوستى.

دەپوزيت نارىعى

رەزيدەنتتەردىڭ دەپوزيتتىك ۇيىمدارداعى دەپوزيتتەرىنىڭ كولەمى 2021 جىلعى شىلدەنىڭ سوڭىندا ءبىر ايدا 0,3%-عا ۇلعايىپ, 25 205,1 ملرد تەڭگەنى قۇرادى (جىلدىق كورسەتكىش بويىنشا ءوسىم 21,8% بولدى). زاڭدى تۇلعالاردىڭ دەپوزيتى ءبىر ايدا 12 957,2 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,2%-عا, جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتى 12 247,9 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,4%-عا ءوستى.

ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتەر كولەمى ءبىر ايدا 16 137,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 1,9%-عا ۇلعايدى, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى 9 067,4 ملرد تەڭگەگە دەيىن 2,4%-عا تومەندەدى. دوللارلاندىرۋ دەڭگەيى 2021 جىلعى شىلدەنىڭ سوڭىندا 36,0% (2020 جىلعى جەلتوقساندا - 37,3%) بولدى. 

زاڭدى تۇلعالاردىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتەرى 2021 جىلعى شىلدەدە 8 115,5 ملرد تەڭگەگە دەيىن 3,1%-عا ۇلعايدى, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى 4 841,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 4,4%-عا تومەندەدى (زاڭدى تۇلعالار دەپوزيتتەرىنەن 37,4%).  

جەكە تۇلعالاردىڭ تەڭگەدەگى دەپوزيتتەرى 8 022,2 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,7%-عا ءوستى, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەرى 4 225,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,1%-عا تومەندەدى (جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرىنەن 34,5%).  

مەرزىمدى دەپوزيتتەردىڭ كولەمى ءبىر ايدا 1,3%-عا ۇلعايىپ, 17 264,4 ملرد تەڭگە بولدى. ولاردىڭ قۇرىلىمىندا ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى سالىمدار 11 180,2 ملرد تەڭگە, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمدار 6 084,1 ملرد تەڭگە بولدى.

بانكتىك ەمەس زاڭدى تۇلعالاردىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى مەرزىمدى دەپوزيتتەرى بويىنشا ورتاشا الىنعان سىياقى مولشەرلەمەسى 2021 جىلعى شىلدەدە 7,3% (2020 جىلعى شىلدەدە – 7,5%), جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرى بويىنشا – 8,5% (10,0%) بولدى.  

كرەديت نارىعى

بانكتەردىڭ ەكونوميكانى كرەديتتەۋ كولەمى ءبىر ايدا 1,9%-عا ۇلعايىپ, 2021 جىلعى شىلدەنىڭ سوڭىندا 16 016,5 ملرد تەڭگە بولدى (جىلدىق كورسەتكىش بويىنشا 15% بولدى).  زاڭدى تۇلعالارعا كرەديتتەر كولەمى ءبىر ايدا 7 151,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,2%-عا تومەندەدى, جەكە تۇلعالارعا كرەديتتەر كولەمى 8 864,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 3,7%-عا ۇلعايدى.

ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى كرەديتتەر كولەمى ءبىر ايدا 14 107,2 ملرد تەڭگەگە دەيىن 2,3%-عا ۇلعايدى. ولاردىڭ قۇرىلىمىندا زاڭدى تۇلعالارعا كرەديتتەر شامامەن وزگەرگەن جوق, جەكە تۇلعالارعا كرەديتتەر 3,7%-عا ءوستى. شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى كرەديتتەر كولەمى 1 909,3 ملرد تەڭگەگە دەيىن 1,0%-عا ازايدى. ولاردىڭ قۇرىلىمىندا زاڭدى تۇلعالارعا كرەديتتەر 0,9%-عا, جەكە تۇلعالارعا كرەديتتەر 7,5%-عا تومەندەدى. 2021 جىلعى شىلدەنىڭ سوڭىندا تەڭگەمەن كرەديتتەردىڭ ۇلەس سالماعى 88,1%  (2020 جىلعى جەلتوقساندا – 87,0%) بولدى.

ۇزاق مەرزىمدى كرەديتتەردىڭ كولەمى ءبىر ايدا 13 737,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 2,1%-عا, قىسقا مەرزىمدى كرەديتتەردىڭ كولەمى 2 278,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,7%-عا ۇلعايدى.

شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن كرەديتتەۋ 2021 جىلعى شىلدەدە 2 837,3 ملرد تەڭگەگە دەيىن 4,1%-عا (كورپوراتيۆتىك سەكتور كرەديتتەرىنىڭ جالپى كولەمىنەن 39,7%) ۇلعايدى.

كورپوراتيۆتىك سەكتوردىڭ سالالارى بويىنشا بولۋدە بانكتەردىڭ ەكونوميكاعا بەرگەن كرەديتتەرىنىڭ نەعۇرلىم ەلەۋلى سوماسى ونەركاسىپ (كورپوراتيۆتىك سەكتوردىڭ جالپى كولەمىندەگى ۇلەسى – 31,5%), ساۋدا (21,3%), قۇرىلىس (7,2%) جانە كولىك (5,7%) سياقتى سالالارعا تيەسىلى.

2021 جىلعى شىلدەدە بانكتىك ەمەس زاڭدى تۇلعالارعا ۇلتتىق ۆاليۋتامەن بەرىلگەن كرەديتتەر بويىنشا ورتاشا الىنعان سىياقى مولشەرلەمەسى 11,6% (2020 جىلعى شىلدەدە – 12,0%), جەكە تۇلعالارعا - 18,2% (16,7%) بولدى.

تولەم جۇيەلەرى

2021 جىلعى 1 تامىزداعى جاعداي بويىنشا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا 19 تولەم جۇيەسى, ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق بانكتىڭ تولەم جۇيەلەرى, اقشا اۋدارىمدارى جۇيەلەرى, تولەم كارتوچكالارى جۇيەلەرى جۇمىس ىستەيدى.

2021 جىلعى شىلدەدە ۇلتتىق بانكتىڭ تولەم جۇيەلەرى (بانكارالىق اقشا اۋدارۋ جۇيەسى مەن بانكارالىق كليرينگ جۇيەسى) ارقىلى 63,0 ترلن تەڭگە سوماسىنا 4,9 ملن ترانزاكتسيا جۇرگىزىلدى (2021 جىلعى ماۋسىممەن سالىستىرعاندا سانى بويىنشا 4,3%-عا ۇلعايدى, سوماسى بويىنشا - 7,6%-عا ازايدى). ورتاشا العاندا ءبىر كۇندە كورسەتىلگەن تولەم جۇيەلەرى ارقىلى 3,2 ترلن تەڭگە سوماسىنا 245,7 مىڭ ترانزاكتسيا جۇرگىزىلدى.

2021 جىلعى 1 تامىزدا 21 بانك پەن «قازپوشتا» اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تولەم كارتوچكالارىن شىعاردى. ەميسسيالانعان جانە تاراتىلعان تولەم كارتوچكالارىنىڭ جالپى سانى 55,3 ملن بىرلىك بولدى. ونىڭ ىشىندە 2021 جىلعى شىلدەدە تولەم كارتوچكالارىنىڭ 47,6%-ى (26,3 ملن) قولما-قول اقشاسىز وپەراتسيالاردى جانە (نەمەسە) قولما-قول اقشانى الۋ وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن پايدالانىلدى.  

قازاقستان ەميتەنتتەرىنىڭ تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ 2021 جىلعى شىلدەدە 8,2 ترلن تەڭگە سوماسىنا 625,9 ملن ترانزاكتسيا جۇرگىزىلدى (2021 جىلعى ماۋسىممەن سالىستىرعاندا ترانزاكتسيالار سانى 17,4%-عا ۇلعايدى, بۇل رەتتە سوماسى 2,1%-عا ازايدى). قازاقستان ەميتەنتتەرىنىڭ تولەم كارتوچكالارى پايدالانىپ وپەراتسيالاردىڭ سانى بويىنشا قولما-قول اقشاسىز تولەم وپەراتسيالارىنىڭ ۇلەسى 96,3% (602,9 ملن تەڭگە) بولدى. وسى كەزەڭدەگى قولما-قول اقشاسىز وپەراتسيالار كولەمىنىڭ ۇلەسى 81,1% (6,6 ترلن تەڭگە) بولدى.

2021 جىلعى شىلدەدە حالىقارالىق اقشا اۋدارۋ جۇيەلەرى ارقىلى جىبەرىلگەن اقشا اۋدارىمدارىنىڭ جالپى كولەمى 97,2 ملرد تەڭگە سوماسىنا 0,3 ملن اۋدارىم بولدى. 2021 جىلعى ماۋسىممەن سالىستىرعاندا اقشا اۋدارىمدارىنىڭ كولەمى 10,9%-عا ازايدى. جونەلتىلگەن اۋدارىمداردىڭ جالپى كولەمىنەن قازاقستاننان تىس ترانزاكتسيالاردىڭ جالپى سانىنان 80,9%-ى (0,2 ملن ترانزاكتسيا) جانە ترانزاكتسيالاردىڭ جالپى سوماسىنان 94,7%-ى (92,1 ملرد تەڭگە) باعىتتالدى. قازاقستان بويىنشا اقشا اۋدارىمدارى جۇيەلەرى ارقىلى جالپى سانىنان 19,1% (0,1 ملن ترانزاكتسيا) جانە جالپى سوماسىنان 5,3% (5,1 ملرد تەڭگە) جۇرگىزىلدى. شەتەلدەن حالىقارالىق اقشا اۋدارۋ جۇيەلەرى ارقىلى 23,9 ملرد تەڭگە سوماسىنا 0,1 ملن ترانزاكتسيا الىندى.

زەينەتاقى جۇيەسى

2021 جىلعى 1 تامىزداعى جاعداي بويىنشا سالىمشىلاردىڭ (الۋشىلاردىڭ) زەينەتاقى جيناقتارى 2021 جىلعى قاڭتار-شىلدەدە 102,7 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 0,8%-عا ازايىپ, 12 810,7 ملرد تەڭگە بولدى.

2021 جىلعى قاڭتار-شىلدەدە زەينەتاقى اكتيۆتەرىن ينۆەستيتسيالاۋدان تۇسكەن تازا كىرىس 798,3 ملرد تەڭگەگە, 2021 جىلعى 1 تامىزدا 6 351,9 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى.

مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى بويىنشا سالىمشىلاردىڭ جەكە زەينەتاقى شوتتارىنىڭ سانى (زەينەتاقى جيناقتارى جوق جزش-نى ەسكەرە وتىرىپ) 2021 جىلعى 1 تامىزدا 10,9 ملن شوت بولدى.  

2021 جىلعى قاڭتار-شىلدە ارالىعىندا زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ سوماسى 1,9 ترلن تەڭگەنى قۇرادى.

2021 جىلعى 1 تامىزدا بجزق جيىنتىق ينۆەستيتسيالىق پورتفەلىندە نەگىزگى ۇلەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەميتەنتتەرىنىڭ مەملەكەتتىك ەمەس باعالى قاعازدارىنا (زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ جالپى كولەمىنەن تيىسىنشە 39,2% جانە 25,2%) تيەسىلى.

كاسىپورىندار مونيتورينگى

كاسىپورىندارعا جۇرگىزىلگەن مونيتورينگتىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ناقتى سەكتوردا ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ بىرتىندەپ قالپىنا كەلۋى بايقالادى. قالپىنا كەلۋى وندىرىستىك قۋاتتىڭ, ءوندىرىس كولەمىنىڭ جۇكتەمەسى وسۋىمەن, اكتيۆتەر مەن اينالىم قاراجاتىنىڭ اينالىسى جەدەلدەۋىمەن, سونداي-اق ۆاليۋتا باعامىنىڭ تەرىس اسەرى ازايۋىمەن بايلانىستى.

2021 جىلعى II توقساندا كاسىپورىنداردىڭ وندىرىستىك قۋاتىنىڭ جۇكتەمەسى ۇلعايدى, وندىرىستىك قۋات جۇكتەمەسىنىڭ ورتاشا الىنعان دەڭگەيى 52,1%-دان 53,5%-عا دەيىن ءوستى. ناتيجەسىندە ءوندىرىس كولەمى ۇلعايدى. ديففۋزيالىق يندەكس (بۇدان ءارى – دي) ءوسۋ جاعىنا ءوتىپ, 40,5-تەن 53,8-گە دەيىن ءوستى.

سونىمەن قاتار ناقتى سەكتوردا دايىن ونىمگە سۇرانىستىڭ كورسەتكىشى 51,1-دەن 50,2-گە دەيىن ازداپ تومەندەدى. يندەكس تاۋارلاردى ءوندىرۋ سەكتورىندا (52,1-دەن 51,3-كە دەيىن), قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىندا (50,1-دەن 49,1-گە دەيىن), تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە (52,6-دان 51,8-گە دەيىن) جانە وڭدەۋ ونەركاسىبىندە (52,5-تەن 51,1-گە دەيىن) تومەندەدى.

2021 جىلعى II توقساندا جالپى ەكونوميكا بويىنشا كاسىپورىنداردىڭ دايىن ونىمىنە باعانىڭ ءوسۋ قارقىنى 59,2-دەن 61,5-كە دەيىن ۇلعايدى. وڭدەۋ جانە تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە دي تيىسىنشە 65,3-كە جانە 61,8-گە دەيىن ۇلعايدى. 2021 جىلعى III توقساندا كاسىپورىندار شيكىزات پەن ماتەريالداردىڭ باعاسى ءوسۋ قارقىنى تومەندەۋىن كۇتۋدە.

2021 جىلدىڭ II توقسانىندا ساۋالناماعا قاتىسقان كاسىپورىنداردىڭ 17,5% كرەديت الۋ ءۇشىن بانككە جۇگىندى, كاسىپورىنداردىڭ 16,7%-ى (نەمەسە كرەديت الۋعا ءوتىنىش بەرگەندەر سانىنان 95,4%) كرەديت الدى. كاسىپورىنداردىڭ باسىم كوپشىلگى (84,6%) اينالىم قاراجاتىن قارجىلاندىرۋ (ماتەريالداردى, شيكىزاتتى, جارتىلاي فابريكاتتاردى جانە باسقالارىن ساتىپ الۋ) ءۇشىن كرەديت  تارتتى.

2021 جىلدىڭ II توقسانىندا جۇرگىزىلگەن ساۋالنامانىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا كاسىپورىنداردىڭ 34,1%-ى ءۇشىن قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ جاي-كۇيى  بيزنەستى جۇرگىزۋدە كەدەرگى بولىپ تابىلدى. نارىقتىق باسەكەلەستىك (28,9%), ساتىپ الۋشىلاردى ىزدەستىرۋ (22,8%), سالىق اۋىرتپالىعىنىڭ دەڭگەيى (22,4%), بىلىكتى كادرلاردىڭ جەتىسپەۋى (18,1%), دەبيتورلىق بەرەشەكتى قايتارۋ كۇردەلىگى (12,2%) باسقا نەگىزگى كەدەرگىلەر بولىپ تابىلادى.

ناقتى سەكتور كاسىپورىندارى ساۋالنامانىڭ بىرىكتىرىلگەن باعالاۋىن بىلدىرەتىن كومپوزيتتىك الدىن الا ينديكاتوردىڭ (كاي) سەرپىنى ناقتى سەكتوردا ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ قالپىنا كەلۋ بەلگىسىن كورسەتتى, كاي 100,1-گە دەيىن كوتەرىلدى. 2021 جىلعى III توقساندا ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ ءوسۋى جالعاساتىنى كۇتىلەدى (كاي كۇتۋلەر بويىنشا 100,2 بولادى).

سوڭعى جاڭالىقتار