اكىمدەردىڭ جۇمىسى باعالاناتىن ولشەمنىڭ ءبىرى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا ارناعان جولداۋىندا بۇقارالىق سپورتقا, دەنە تاربيەسىنە جانە بالالارعا باسىمدىق بەرۋ, ءار وبلىستا, ءىرى اۋدان ورتالىقتارىندا سپورت ۇيىرمەلەرىن اشۋ قاجەتىن اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. «بالالار ۇيىرمەسى» قىزمەتىن قايتا قالپىنا كەلتىرگەن ءجون. وندا جاستارىمىز قولونەردىڭ جانە شىعارماشىلىقتىڭ باستاپقى نەگىزدەرىمەن تانىسار ەدى. بالالار ءۇشىن قاتەرلى بۇگىنگىدەي اۋمالى-توكپەلى زاماندا ولاردىڭ كۇش-جىگەرى مەن قىزىعۋشىلىعىن دۇرىس ارناعا باعىتتاۋ اسا ماڭىزدى. بالالار مەملەكەتىمىزدىڭ بولاشاعى ەمەس پە؟! اكىمدەردىڭ جۇمىسىن وسى ولشەم بويىنشا دا باعالايمىز», دەلىنگەن جولداۋدا. ماڭىزدى قۇجاتتا مىندەتتەلگەن بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ, جاستاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ باعىتىندا شىمكەنت قالاسىندا اۋقىمدى ءىس-شارالار اتقارىلۋدا. قالا اكىمى مۇرات ايتەنوۆتىڭ باستاماسىمەن العاش رەت قالا مەكتەپتەرى اراسىندا فۋتبول, ۆولەيبول, باسكەتبول, شاحمات سياقتى سپورت تۇرلەرىنەن «شىمكەنت جاستار ليگاسى» وتكىزىلدى. وعان 140 جالپى ورتا مەكتەپتىڭ 536 كومانداسى, ياعني 8 569 وقۋشى قاتىستى. ءار سپورت ءتۇرى بويىنشا 1-ورىن العان مەكتەپتەرگە 20 ملن تەڭگە جۇلدە بەرىلدى. بۇل قارجى مەكتەپتىڭ قاجەتتىلىگىنە جۇمسالۋدا. سونداي-اق قالادا شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەر مەن سپورت سەكتسيالارىندا شۇعىلدانۋشىلاردىڭ سانىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءتيىستى ينفراقۇرىلىمدى جانە قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن كوبەيتۋ ماقساتىندا سپورتتىق ۇيىرمەلەردى جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋ ىسكە اسىرىلۋدا. بۇل بويىنشا 4 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالار, ونىڭ ىشىندە ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالار مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن كەز كەلگەن سپورت سەكتسياسىنا, شىعارماشىلىق ۇيىرمەسىنە تەگىن بارا الادى. جاڭا جوباعا سايكەس اتا-انالاردان سپورتتىڭ 71 ءتۇرى بويىنشا وتىنىشتەر قابىلدانادى. قازىر سپورتتىڭ بوكس, فۋتبول, گرەك-ريم كۇرەسى, ءجۇزۋ, ۇستەل تەننيسى, كاراتە, تاەكۆوندو, دزيۋدو, باسكەتبول تۇرلەرى بويىنشا اتا-انالاردان 3 347 ءوتىنىم تۇسكەن. جوبانى ىسكە اسىرۋعا بيىلعا 339,8 ملن تەڭگە قارالىپ, 4 096 بالانىڭ سپورتتىق سەكتسيالارعا بارۋىنا مۇمكىندىك بەرىلگەن. بۇل كورسەتكىش بيىل جالپى بوس بالالاردىڭ قوسىمشا سپورتتىق سەكتسيامەن قامتۋ ۇلەسىنىڭ 5,3%-ىن قۇرايتىن بولادى. بۇقارالىق جانە بالالار سپورتىن دامىتۋ باعىتىندا مەكتەپتەردەگى سپورتتىق ۇيىرمەلەرمەن 156 مىڭ بالا قامتىلعان. سپورت مەكتەپتەرىندە جانە مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپتەستىك بويىنشا جۇمىس جۇرگىزەتىن 5 سپورتتىق ۇيىمعا 17 مىڭ بالا تارتىلعان. تۇرعىندارعا قولجەتىمدى بولۋى ءۇشىن شاعىن اۋداندار مەن تۇرعىن الاپتاردا 115 سپورت الاڭشاسىن ورناتۋ باستاماسى قولعا الىنىپ, ىسكە اسىرىلۋدا. بالالارىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە سپورتتىق سەكتسيالار مەن شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەرگە جازدىرعىسى كەلگەن اتا-انالار artsport.edu.kz بىرىڭعاي ينتەگراتسيالانعان ءبىلىم بەرۋ پلاتفورماسى ارقىلى ءوتىنىش قالدىرادى. جۇيەنىڭ ەرەكشەلىگى – ءاربىر اتا-انا سپورتتىق سەكتسيانى نەمەسە شىعارماشىلىق ۇيىرمەنى ءوزى تاڭداي الادى. جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىن, نىساننىڭ ورنالاسقان جەرىن تاڭداۋ مۇمكىندىگىنە يە. قالا اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل جۇيە تۇراقتى جانە الداعى جىلدارى وعان بولىنەتىن قاراجات پەن بالالاردى قامتۋ كورسەتكىشى وسەتىن بولادى. سونىمەن قاتار سپورتتى بارشاعا قولجەتىمدى ەتۋ باستى نازاردا. بۇل ورايدا مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپتەستىك اياسىندا جۇمىس ىستەيتىن 5 سپورتتىق كلۋبتىڭ قوسار ۇلەسى مول. مىسالى, «ميراس» سپورت كەشەنىندە 5 پەن 18 جاس ارالىعىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر فۋتبول جانە دزيۋدو سەكتسياسىنا تەگىن قاتىسا الادى. جاڭا فۋتبول الاڭىندا 13 جاسقا دەيىنگى بالالارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق تۋرنيرلەر وتكىزۋگە بولادى. سونداي-اق بوكستان الەم چەمپيونى جانە وليمپيادا ويىندارىنا قاتىسۋشى ءبىرجان جاقىپوۆتىڭ ء«الي سپورت» كلۋبى دا بولاشاق چەمپيونداردى تاربيەلەۋدە. مۇندا 200-گە جۋىق بالا سپورتتان ءتالىم الىپ ءجۇر. ال قىزىلجار شاعىن اۋدانىنداعى سپورت كەشەنىندە ۇل-قىزدار بوكس, دزيۋدو, گرەك-ريم كۇرەسى جانە كاراتەمەن تەگىن شۇعىلدانا الادى. كلۋب كاراتە مەن كۇرەستەن العاشقى چەمپيوندارىن دايىنداپ تا شىعاردى.
شىمكەنت قالاسى دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, جىل باسىنان بەرى سپورتپەن جۇيەلى تۇردە شۇعىلداناتىن ازاماتتار سانى 340 305 ادام نەمەسە قالا تۇرعىندارىنىڭ جالپى سانىنان 31,2%-ىن قۇراعان. اتاپ ايتقاندا, جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە 208 457 ادام, ورتا ارنايى وقۋ ورىندارىندا – 12 095, جوعارى وقۋ ورىندارىندا – 12 817, سپورت مەكەمەلەرىندە – 18 578, فيتنەس كلۋبتاردا – 17 513, سپورت فەدەراتسيالارىندا – 6 895 جانە باسقا دا مەكەمەلەر مەن ۇيىمداردا 63 950 ادام جۇيەلى تۇردە سپورتپەن شۇعىلدانادى. مەملەكەتتىك شىعارماشىلىق جانە سپورتتىق تاپسىرىس ارقىلى شۇعىلدانۋشى بالالار سانىن بيىل 4 096 بالاعا (5,6 %), 2022 جىلى – 14 مىڭ (16%), 2023 جىلى – 18 مىڭ (20%), 2024 جىلى 20 مىڭ بالاعا (22%) جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. سپورتتىق كەشەن مەن الاڭشالار سالۋعا دەمەۋشىلىك جاساپ, قولداۋ تانىتىپ وتىرعان كاسىپكەرلەر كوپ. مىسالى, مەملەكەتتىك سپورتتىق تاپسىرىستى جان باسىنا نورماتيۆتىك قارجىلاندىرۋ پلاتفورماسىنا 25 كاسىپكەردەن ءوتىنىم تۇسكەن. ونىڭ ىشىندە 20 كاسىپكەر بىلىكتىلىك ىرىكتەۋىنەن ءوتىپ, وڭ شەشىم الدى. ءبىر كاسىپكەردىڭ ءوتىنىمى قارالىپ جاتسا, 4 كاسىپكەردىڭ ءوتىنىمى كەرى قايتارىلعان. ىرىكتەۋدەن وتكەن بىلىكتى ءونىم بەرۋشىلەردىڭ ءبىرى – «ەتالون كلينينگ» جشس-ى STRONG فيتنەس ورتالىعىن جالعا الۋ ارقىلى مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن جۇمىس ىستەۋدە. جالپى اۋدانى 950 شارشى مەتر بولاتىن سپورت كەشەنىندە كاسىپكەر بوكس جانە تاەكۆوندودان 160 بالاعا ءوتىنىش جولداپ, شىلدەدەن باستاپ ىسكە كىرىسكەن. قازىرگى تاڭدا 110 اتا-انادان ءوتىنىش ءتۇسىپ, كەلىسىمشارت جاسالىپتى. ىرىكتەۋدەن وتكەن ءونىم بەرۋشىلەردىڭ تاعى ءبىرى – جەكە كاسىپكەر باحىتجان حۋسنيدينوۆ كاراتە سپورت تۇرىنەن 30 بالاعا ءوتىنىم جولداپ, 10 اتا-انامەن كەلىسىمشارت جاساسقان.
سونداي-اق جۋىردا اباي اۋدانىندا زاماناۋي اشىق سپورت الاڭشاسى ەل يگىلىگىنە بەرىلدى. كوپ فۋنكتسيالى سپورت الاڭشاسىنىڭ اشىلۋ راسىمىنە قاتىسقان قالا اكىمى بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ارقىلى ساۋ ءارى سانالى ۇرپاق, مىقتى ۇلت قالىپتاساتىنىن ايتىپ ءوتتى. قالا تۇرعىندارىن سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا شاقىردى. سپورتتىق الاڭشا Eurasian Resources Group جشس-نىڭ جەكە قورى دەمەۋشىلىگى ەسەبىنەن سالىندى. قارجى كولەمى – 14,5 ملن تەڭگە. جالپى اۋدانى 324 شارشى مەتر بولاتىن نىسان سپورتتىق جابدىقتارمەن جانە دەنە شىنىقتىرۋعا ارنالعان قوندىرعىلارمەن جابدىقتالعان. مۇندا سپورتتىڭ ۆولەيبول, باسكەتبول, فۋتبول تۇرلەرىمەن جانە ستريت ۆوركاۋتپەن اينالىسۋعا بولادى. جالپى اباي اۋدانىندا 222 اۋلا اباتتاندىرىلىپ, 58 سپورت الاڭشاسى سالىنعان. بيىل بالالار جانە سپورت الاڭشالارىن ورناتۋ جۇمىستارىنا 1 ملرد 389 ملن تەڭگە قارجى بولىنگەن. بۇل قارجى 21 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي اۋلالارىن اباتتاندىرۋعا, 12 سپورت الاڭشالارىن اعىمداعى جوندەۋگە, 35 سپورت الاڭشالارىن ورناتۋعا جۇمسالماق. سونىمەن قاتار اۋداندا «شىمكەنت – قايىرىمدى قالا» قورى ارقىلى دەمەۋشىلىك ەسەبىنەن 4 سپورت الاڭشاسى ورناتىلدى. Eurasian Resources Group جشس-نىڭ جەكە قورى ەسەبىنەن سالىنعان تاعى ءبىر سپورت الاڭشاسى ەڭبەكشى اۋدانىندا اشىلدى. قارجى كولەمى – 13 ملن تەڭگە, اۋدانى 324 شارشى مەتر بولاتىن بۇل نىسان دا سپورتتىق جابدىقتارمەن جانە دەنە شىنىقتىرۋعا ارنالعان قوندىرعىلارمەن جابدىقتالعان. ەڭبەكشى اۋدانىندا 2011-2020 جىلدار ارالىعىندا 85 الاڭشا سالىنعان جانە بيىل 15 سپورت الاڭشاسىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. سپورتتىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماقساتىندا قالا اۋماعىنداعى تۇرعىن الاپتار مەن شاعىن اۋدانداردان سپورت الاڭشالارىن سالۋ ءۇشىن جالپى 115 جەر تەلىمى قاراستىرىلعان. دەمەۋشىلەردىڭ ەسەبىنەن 14 سپورت الاڭشانىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. قازىرگى ۋاقىتتا 8 الاڭشا قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. ءال-فارابي اۋدانى اۋماعىندا Shymkent Plaza ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن 7 سپورت الاڭشاسىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ, ونىڭ 4-ءى ەل يگىلىگىنە بەرىلدى. سونىمەن قاتار, قالا اۋماعىندا «ەۆرازيسكايا گرۋپپا» جشس-نىڭ دەمەۋشىلىگىمەن جوسپارلانعان 7 سپورت الاڭشانىڭ 4-ءىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان. قالا بيۋدجەتىن ناقتىلاۋ بارىسىندا قالعان 101 سپورت الاڭشاسىن ورناتۋعا 2 060, 0 ملن تەڭگە قاراستىرىلىپ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرستىق پروتسەدۋرالارى جۇرگىزىلۋدە.
25 مىڭنان استام بالا ءبىرىنشى سىنىپقا بارادى
جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, مەملەكەت باسشىسى «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» جولداۋىندا بالالاردىڭ سپورتتىق جانە شىعارماشىلىق الەۋەتىن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. وسى رەتتە بيىل 1 مامىردان باستاپ شىعارماشىلىق تاپسىرىس بويىنشا جاڭا ستراتەگيالىق شارالار قابىلداندى. بۇل ورايدا شىمكەنت قالاسىندا شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەر بويىنشا مىڭ بالانى قامتۋعا 72 ملن تەڭگە قارالعان. مەملەكەتتىك تاپسىرىس 13 شىعارماشىلىق باعىتتى قامتيدى. اتا-انالاردان ۇلتتىق بي, حالىق ءبيى, بال ءبيى, دەرەكتى جانە كوركەم فيلم, اكتەرلىك شەبەرلىك ۇيىرمەلەرى بويىنشا 689 ءوتىنىش تۇسكەن. مىسالى, جۋىردا 400 بالا شىعارماشىلىق تاپسىرىس اياسىندا تەگىن ۇيىرمەگە قاتىسۋعا مۇمكىندىك الدى. ونىڭ ىشىندە 200 بالا دەرەكتى جانە ويىن كوركەم كينوسىنا, ال 200 بالا اكتەرلىك ونەر بويىنشا ۇيىرمەگە قاتىسادى. ال قاراتاۋ اۋدانىنا قاراستى «نۇرتاس» شاعىن اۋدانىندا ورنالاسقان ۇيىرمەگە بۇگىندە ۇلتتىق بي مەن حالىق ءبيى بويىنشا جالپى 100 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن. سونداي-اق جك «ريتم» ۇيىرمەسىنە اتا-انالاردان 300 ءوتىنىش تۇسكەن. ولاردىڭ ىشىندە 140 بالا ۇلتتىق بي ۇيىرمەسىنە جازىلعان بولسا, 60 بالا زاماناۋي بيگە, 100 بالا بال بيلەرىنە قاتىسۋعا ءوتىنىش بەرگەن. مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆتەر باسقارماسىنىڭ باسشىسى ح.ەسەنوۆا شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەردى جان باسىنا قارجىلاندىرۋ قاعيداسى بويىنشا 10 جەكە كاسىپكەردەن 24 ءوتىنىم تۇسكەنىن, 8 ۇيىرمەگە جۇمىس اتقارۋعا رۇقسات بەرىلسە, 5 ۇيىرمەنىڭ قۇجاتى كەرى قايتارىلىپ, قالعان 11-ءنىڭ قۇجاتتارى قارالۋ ۇستىندە ەكەنىن ايتادى.
سپورتتا عانا ەمەس, شىمكەنتتىك وقۋشىلار ءبىلىم سايىسىندا دا جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزۋدە. جۋىردا شىمكەنت قالاسىنداعى حيميا-بيولوگيا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى ەركەبۇلان تازابەك گەوگرافيا پانىنەن وتكەن حالىقارالىق وليمپيادادا (IGEO-2021) كۇمىس مەدال جەڭىپ الدى. حالىقارالىق وليمپيادا جۇلدەگەرىن قۇتتىقتاۋ راسىمىندە قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانات تاجيەۆا ەلىمىزدىڭ كەلەشەگى دارىندى جاستاردىڭ قولىندا ەكەندىگىن ايتا كەلە, ەركەبۇلاننىڭ اتا-اناسىنا العىس حات, ال زياتكەر وقۋشىعا ارنايى گراموتا مەن سمارت ساعاتىن جانە كىتاپ سىيعا تارتۋ ەتتى. ەركەبۇلاننىڭ جەتەكشىسى, حبب NIS-ءتىڭ گەوگرافيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى اقبوپە جامانقۇلقىزى قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالدى. ايتا كەتەلىك, گەوگرافيا پانىنەن حالىقارالىق وليمپيادا 1996 جىلدان بەرى حالىقارالىق گەوگرافيالىق وداقتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكىزىلىپ كەلەدى.
العاشقى زياتكەرلىك جارىس
گااگادا ۇيىمداستىرىلسا, بيىل وليمپيادا استاناسى ىستانبۇل اتانىپ, قاشىقتان وتكىزىلدى. جەڭىس ءۇشىن الەمنىڭ 46 ەلىنەن 200 وقۋشى باق سىناسىپ, ونىڭ ەكەۋى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارىنا بۇيىردى.
ءيا, وسىنداي ەلگە ۇلگى ەتەرلىك وقۋشىلارى كوپ شىمكەنت قالاسىندا بيىل 12 714 ورىنعا ارنالعان 23 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلەدى. ونىڭ ىشىندە 19 جاڭا مەكتەپ قىركۇيەك ايىندا وقۋشىلارعا ەسىگىن اشادى. پايدالانۋعا بەرىلەتىن ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ تورتەۋى – مەملەكەتتىك, 19-ى – جەكەمەنشىك. ناتيجەسىندە, اپاتتى مەكتەپ ماسەلەسى تولىعىمەن جويىلىپ, ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر سانى 14-تەن 9-عا, مەكتەبى جوق ەلدى مەكەندەر 13-تەن 11-گە جانە ىڭعايلاستىرىلعان عيماراتتاعى مەكتەپتەر سانى 5-تەن 4-كە تومەندەيدى ەكەن. «2021-2025 جىلدار ارالىعىندا ساپالى ءبىلىم بەرۋگە جاعداي جاساۋ ماقساتىندا 72 مەكتەپ قۇرىلىسى جۇرگىزىلەتىن بولادى. ال كۇردەلى جوندەۋ 4 نىساندا جۇرگىزىلۋدە جانە 28 مەكتەپتىڭ اۋلاسىنا سپورت الاڭدارى ورناتىلۋدا. قىسىمداۋ جۇمىستارى 258 مەملەكەتتىك ءبىلىم ۇيىمدارىندا 100% اياقتالدى», دەيدى باسقارما باسشىسى جانات تاجيەۆا.
ايتا كەتەلىك, جاڭادان بوي كوتەرىپ جاتقان ءبىلىم وردالارى زاماناۋي ۇلگىدە سالىنۋدا. جاڭاشا ديزايندا جاسالىپ, قابىرعالارى ەرەكشە بوياۋلارمەن ارلەنگەن. سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنيكالار مەن ەرەكشە ستيلدەگى جيھازدار دا قويىلادى. وقۋشىلارعا ساپالى ءبىلىم بەرۋ ماقساتىندا لينگافوندى مۋلتيمەديالىق كابينەتتەر, موديفيكاتسيالانعان تەحنولوگيالىق باعىتتاعى سىنىپتار, ستەم-كابينەتتەرمەن قامتاماسىز ەتىلمەك. قاۋىپسىزدىكتى قاداعالاۋ ءۇشىن بەينەكامەرالار قويىلىپ, ولار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن ورتالىقتاندىرىلادى. تۋرنيكەتتەر مەن دابىل باتىرمالارى دا نازاردان تىس قالمايدى. قۇرىلىسقا جاۋاپتى مەكەمەلەرگە وسىنداي تالاپتار قويىلعان. جالپى, قالاداعى ءبىلىم مەكەمەلەرى ءداستۇرلى فورماتتا وقىتۋعا دايىن. مەكتەپتەردە كۇندەلىكتى تەرمومەتريا, كۆارتستاۋ, جەلدەتۋ, دەزينفەكتسيا جانە ماسكا رەجىمى ساقتالادى. ءبىلىم باسقارماسىنا قاراستى 785 ءبىلىم ۇيىمى Ashyq جوباسىنا 100% قوسىلعان. «پەداگوگتەر مەن تەحنيكالىق پەرسونال مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەرى بارلارىن قوسپاعاندا 100% ۆاكتسينالاندى. ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا بوگدە ادامدارعا كىرۋگە تىيىم سالىنادى. ءبىر سىنىپ – ءبىر كابينەت تالاپتارى ساقتالادى», دەيدى باسقارما باسشىسى. ءبىلىم مەكەمەلەرىندە 2021-2022 وقۋ جىلى 350 مىڭعا جۋىق ءبىلىم الۋشىلارمەن باستالعالى وتىر. بالالار سانى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 8 مىڭعا ارتقان. ال 1 سىنىپقا 25 005 بالا قابىلدانعان. سونداي-اق ءبىلىم قورى ارقىلى مەكتەپ فورماسىنا ءبىر رەتتىك قارجىلاي كومەك قالاداعى 57 466 بالاعا بەرىلەدى. بيىل مەكتەپتەردى جاڭا موديفيكاتسيالانعان جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 263 كابينەت, 178 ينتەراكتيۆتى تاقتا ورناتىلۋدا. ياعني جاڭا موديفيكاتسيالانعان جابدىقتارمەن قامتىلعان ءپان كابينەتتەر ۇلەسى 62,5%-عا جەتكىزىلەدى. قالا مەكتەپتەرىندەگى جالپى كومپيۋتەر سانى – 56 746, ورتا ەسەپپەن 4 وقۋشىعا 1 كومپيۋتەردەن كەلەدى.
رەسپۋبليكالىق قالا مارتەبەسىنە يە بولعان شىمكەنتتە ءبىلىم سالاسىنا بولىنگەن قارجى كولەمى 2000 جىلعا دەيىن 300 ملن تەڭگە بولسا, بۇگىندە 135 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. پەداگوگتەردىڭ ورتاشا ايلىق جالاقىسىنىڭ كولەمى سوڭعى 5 جىلدا 3 ەسە ءوسىپ, ايىنا ورتا ەسەپپەن 185 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى قالاداعى بالاباقشالار سانى 129 بولسا, قازىرگى تاڭدا دەموگرافيالىق جانە كوشى-قوندىق وسىمگە سايكەس, بۇل كورسەتكىش 397-گە ارتقان. ونىڭ ىشىندە وسى جىلدارى مەملەكەت ەسەبىنەن 31 بالاباقشا سالىنعان. بۇگىندە قالاداعى 526 مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردە 67 422 بالا تاربيەلەنۋدە. سونىمەن قاتار 30 جىلدا 79 385 ورىندىق 121 مەكتەپ سالىندى. ۇكىمەتتىڭ «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدارلاماسى جانە ارنايى تۇزىلگەن «جول كارتاسى» اياسىندا زاماناۋي ۇلگىدەگى ءبىلىم وشاقتارى بوي كوتەرىپ, ءۇش اۋىسىمداعى, اپاتتى جاعدايداعى جانە ىڭعايلاستىرىلعان مەكتەپ عيماراتتارى تيپتىك ۇلگىدەگى عيماراتتارعا كوشىرىلدى. وسى جىلدارى دارىندى بالالارعا ارنالعان ءۇش تىلدە وقىتاتىن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ جەلىسى قۇرىلىپ, وقۋشىلار ءتۇرلى الەمدىك, حالىقارالىق زەرتتەۋلەرگە قاتىسىپ, بىلىمدەرىن جەتىلدىردى. سونداي-اق بۇگىندە تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ 32 كوللەدجدە ىسكە اسىرىلۋدا. ونىڭ 11-ءى – مەملەكەتتىك, 19-ى – جەكەمەنشىك, ستۋدەنتتەر سانى – 27 046. ال 11 412 ستۋدەنت كوللەدجدەردە مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى بويىنشا ءبىلىم الۋدا. جۇمىسشى ماماندىعىن تەگىن الۋ مۇمكىندىگى 2017 جىلدان زاڭداستىرىلعانى ءمالىم. ناتيجەسىندە جىل سايىنعى بولىنەتىن مەملەكەتتىك تاپسىرىستىڭ كەمىندە 50 پايىزعا جۋىعى جۇمىسشى ماماندىقتاردى دايىنداۋعا قاراستىرىلۋدا. بىلتىر «جاس مامان» جوباسى اياسىندا 2 مەملەكەتتىك كوللەدجدى جابدىقتاۋعا – 646 ملن 624 مىڭ تەڭگە قارجى قارالىپ, جەتكىزۋ جۇمىستارى تولىعىمەن اياقتالدى. سونىمەن قاتار «جاس مامان» جوباسى شەڭبەرىندە شەتەلدىك ارىپتەستىڭ دايىنداعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ نەگىزىندە 13 ماماندىق بويىنشا جۇمىستىق وقۋ جوسپارلارى بەكىتىلىپ, جاڭا وقۋ جىلىندا ەنگىزىلمەك. بيىل 5 كوللەدجدى جابدىقتاۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1 557,992 تەڭگە قارالعان.
ايتا كەتەلىك, بۇگىندە مەكتەپتەردىڭ دايىندىعىن پىسىقتاۋ ماقساتىندا قۇرىلعان ارنايى ءموبيلدى توپتار ءبىلىم ۇيالارىن قاداعالاۋعا كىرىسكەن. ال مەكتەپتەر ۇجىمى جاڭا ەرەجەلەرمەن جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەندىكتەرىن مالىمدەۋدە.
شىمكەنت
