قازاقستان • 18 تامىز, 2021

ءومىرى كوپكە ونەگە

374 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ قورقۇرۋشىسى, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, كورنەكتى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى سۇلتان جيەنباەۆتىڭ تۋعانىنا بيىل 100 جىل تولادى. سۇلتان سۇلەيمەن ۇلى جايىندا جازۋىما سەبەپشى بولعان ول كىسىنى وسىدان بەس جىل بۇرىن 95 جاسقا كەلۋىنە وراي ارحيۆ تاراپىنان قۇتتىقتاپ بارعان كەزدەگى ىزگى نيەتپەن ايتقان سوزدەرى, ونەگەلى, تاربيەلىك ءمانى بار اڭگىمەلەرىن ەستىپ, جادىمدا ساقتاپ قالعانىم.

جەكە قورلار جانە ونداعى قۇ­جاتتار كەڭەستىك ءداۋىر جانە قازىرگى كەزەڭدەگى ساياسي ەليتا وكىل­­­دەرىنىڭ ءومىرى مەن قىز­مە­تىن, ولار­دىڭ رەس­پۋبلي­كا­نىڭ دامۋى­نا قوسقان ۇلەسىن كورسەتەتىن تو­لىقتىرۋ كوز­دە­رى­نىڭ بىرەگەي جيىن­تىعى بو­لىپ سانالاتىنى بارشاعا ءمالىم. دەمەك ءبىز وسى قور قۇ­جات­تارى ارقىلى بەل­گىلى ءبىر وقيعالار مەن فاك­تىلەردى نەمەسە سول ءبىر كەزەڭدەگى وقي­عالارعا قا­تىسۋشىلار مەن كۋاگەر­لەر­دىڭ ەستەلىكتەرىن كور­سە­تە الامىز.

سۇلتان سۇلەيمەن ۇلى ال­ما­تى قالاسىندا قۇرىلعان اتاق­­تى 100-جەكە قازاق اتقىشتار بريگاداسىنىڭ قۇرا­مىن­دا سو­­عىسقا قاتىسقان جانە اۋىر سىناقتاردان وتكەن از ادام­نىڭ ءبىرى. س.جيەنباەۆ  – ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان قازاقستاندىقتاردىڭ باتىرلىق ەر­لىك­تەرى, ءوزىنىڭ جولداستارى, ەڭبەك جولى, وتكەن داۋىردەگى بەلگىلى تۇلعالارمەن اتقارعان قىز­مەتتىك تاريحى باياندالعان بىر­قاتار ومىرباياندىق كىتاپ­تار­دىڭ اۆتورى. سۇلتان سۇ­لەي­­مەن ۇلى ۇزاق جىلدار بويى د.قوناەۆ, ب.ءاشىموۆ, ش.جا­نى­بەكوۆ, ن.نازارباەۆ جانە باس­قا دا مەملەكەتتىڭ تانىمال تۇل­عا­لارىنىڭ جانىندا قىزمەت اتقاردى.

1953 جىلى س.جيەنباەۆ ماسكەۋ قالاسىنداعى كسرو ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ جوعارى ساۋ­دا مەكتەبىن ءساتتى ءبىتىرىپ, نا­تي­جەسىندە كەيىنگى قىزمەتى ساۋدا, قارجى, تاماق, جەڭىل ونەر­كا­سىبى سالالارىمەن بايلا­نىستى بولدى. «مىندەتتەردى ءبولۋ بويىنشا ساۋدا ورگاندارىنان باسقا, مەن جەڭىل, تاماق جانە ەت-ءسۇت ونەركاسىبىنىڭ, اكىمشىلىك ورگانداردىڭ, ازاماتتىق قور­عا­نىس جۇيەسىنىڭ جۇمىسىنا جەتەكشىلىك ەتتىم. ورتاازيالىق اسكەري وكرۋگ قۇرىلعان كەزدە مەن وكرۋگ قۇرۋدا كۇندەلىكتى كومەك كورسەتۋمەن تىعىز اينا­لىستىم: وبلىستاردا جەر ۋچاس­كەلەرىن ءبولۋ, اسكەري بو­لىم­دەردى ورنالاستىرۋ, ولاردى ءۇي-جايمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە تاعى باسقا مىندەتتەر ما­عان جۇكتەلدى», دەپ ەسكە الادى س.جيەنباەۆ مينيسترلەر كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى لاۋازىمىنداعى جۇمىسى تۋرالى بايانداعان كىتابىندا. قۇر­مەت­تى دەمالىسقا شىققاننان كەيىن س.جيەنباەۆ د.قوناەۆتىڭ ۇسىنىسى بويىنشا 1985 جىل­دىڭ 15 اقپانىنان باستاپ ەس­كەرت­كىشتەردى قورعاۋ قوعامى ورتالىق كەڭەسىنىڭ تورالقاسىن 1988 جىلدىڭ 22 شىلدەسىنە دەيىن باسقاردى. 1992 جىلدىڭ سوڭىندا س.جيەنباەۆتىڭ باس­تا­ماسى بويىنشا د.قوناەۆتىڭ حالىقارالىق قوعامدىق قورى قۇرى­لىپ, ونىڭ ءبىرىنشى پرەزي­دەنتى بولعان ەدى. س.جيەنباەۆ قانداي لاۋازىمدى اتقارسا دا, ءوز جۇمىسىنا تولىقتاي بەرى­لىپ, اتقارعان سالالاردىڭ قىز­­مەتتەرىن جاقسارتۋ ءۇشىن ءبى­لى­مى مەن قابىلەتىن ايامادى. ول كەڭەستىك قازاقستاننىڭ جو­عار­عى سايلانبالى بيلىك ورگان­دا­رى­نىڭ قۇرامىنا ەنە وتىرىپ, حالىق پەن وتاننىڭ يگىلىكتى بولا­شاعى جولىندا ەرەن ەڭبەك ۇلگىسىن كورسەتە ءبىلدى.

س.جيەنباەۆتىڭ جەكە ارحيۆ قۇ­جاتتارى 2003 جىلدىڭ 20 ناۋ­رىزىندا ءوز ءوتىنىشى بو­­­­يىنشا قازاقس­تان رەسپۋبليكاسى پرە­زي­دەنت ارحيۆىنە تاپ­سى­رىل­­عان بولاتىن.

جەكە قور قۇجاتتارىنىڭ ارا­سىندا پارتيالىق ورگان­دار­­داعى, مەم­­لەكەتتىك مەكەمە­لەر­دەگى, ۆە­دومس­تۆولارداعى جانە قوعام­دىق ۇيىم­دارداعى قىزمەتىن راستايتىن قىزمەتتىك كۋالىكتەرى, قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستان كپ وك, قازاقستان كپ الماتى قالالىق كوميتەتىنىڭ مۇشەسى بولىپ سايلانۋى تۋرالى, قازاق كسر, رسفسر وردەندەرىمەن, مە­­دال­دا­رىمەن, قۇرمەتتى اتاق­­­تا­رى­مەن جانە تاعى باسقا مەم­لەكەت الدىنداعى سىڭىر­گەن ەڭبەگى جانە قوعامدىق قىز­مەتتەگى جەتىستىكتەرى ءۇشىن ەرەك­شەلىك بەلگى­لە­رى­مەن ناگرادتاۋ تۋرالى, ءارتۇرلى شارالاردا سويلەگەن سوزدەرى, جاز­عان ماقالالارى, باياندامالارى, باسقا دا قۇجاتتارى بار. اتالعان قۇ­جاتتارمەن قاتار سۇل­تان سۇلەيمەن ۇلىنىڭ جەكە قور قۇجاتتار قۇرامى جەكە سۋ­رەت­تەرى جانە تۋىستارىمەن, ارىپ­تەستەرىمەن رەسپۋبليكانىڭ ايتۋلى وقيعالارىنا ارنالعان ءتۇرلى ءىس-شارالاردا, سال­تاناتتى جيىنداردا تۇسكەن فوتوسۋرەتتەرمەن تولىققان.

سۇلتان سۇلەيمەن ۇلىنىڭ جەكە ارحيۆتىك قۇجاتتارى ونىڭ ءومىر اعىسى بارىسىندا جاساق­تال­عان عۇمىر تاريحى, مەملەكەت جانە قو­عام­دىق قىزمەتتەرىنىڭ بەلگىلى ءبىر سالاسى مەن اياسىنىڭ دا­مۋى­ن­ا قوس­قان ۇلەسىن كورسە­تە­تىن دەرەككوزدەر رەتىندە ۇلتتىق قۇن­دى­لىق­تا­رىمىزدىڭ قا­تا­رىندا.

 

جانىبەك زەينەلوۆ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ باسقارما باسشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار