
ەلباسى جولداۋى – «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىنىڭ بەرىك نەگىزى
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ بيىلعى جولداۋى – ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتيتىن, مەملەكەتىمىزدىڭ بارلىق سالاسىنا سەرپىن بەرەتىن, حالقىمىزدىڭ يگىلىگىن كوزدەيتىن شىنايى ءىس-جوسپارعا قۇرىلعان شىن مانىندەگى تاريحي قۇجات.
وسى ستراتەگيالىق قۇجاتتا پرەزيدەنتىمىز مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ بارلىق سالاسىن قامتي وتىرىپ, تاۋەلسىز قازاقستانىمىزدى دامىتۋدىڭ, ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ, ءاربىر وتباسىنىڭ, جاستاردىڭ جانە كەلەشەك ۇرپاقتىڭ مۇددەسىن قورعاۋدىڭ ناقتى جولدارىن ۇسىندى. بۇل جولداعى نەگىزگى باعدارىمىز – «قازاقستان – 2050» ستراتەگياسىن ورىنداۋدىڭ جەتى بەس جىلدىق كەزەڭدى قامتيتىن ماڭىزدى مىندەتتەرىن اتاپ كورسەتتى. ءار كەزەڭ سايىن ەكونوميكانىڭ جاڭا بەلەستەرىن باعىندىرۋ ءاربىر بەسجىلدىقتىڭ ناقتى ناتيجەسى بولىپ تابىلادى. اسىرەسە, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ, اگروونەركاسىپتىك كەشەن, ءبىلىم-عىلىم سالالارى وسى جولداۋدىڭ ەڭ سالماقتى تۇستارى ەكەنى ءسوزسىز.
ەلباسىنىڭ جولداۋىندا ادەتتەگىدەي الەۋمەتتىك سالاعا ايرىقشا كوڭىل ءبولىندى. سونىڭ ىشىندە, ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسى, دەنساۋلىق, ءبىلىم, الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە «ب» كورپۋسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ەڭبەكاقىسى, مۇگەدەكتىككە جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلعاندارعا تولەنەتىن جاردەماقىلاردىڭ وسەتىندىگى اتاپ ايتىلدى. ال ەڭ باستىسى, ەلىمىزدىڭ رۋحىن كوتەرەتىن, ۇلى ماقساتتارعا جەتكىزەتىن «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسى جاريالاندى.
سوندىقتان بۇل جولداۋ جوسپارلاۋ ساياساتى, ۇزاقمەرزىمدى دامۋ مەن ەكونوميكالىق ءوسۋدى ماقسات ەتكەن مىقتى مەملەكەتىمىزدىڭ تاعى ءبىر ستراتەگيالىق جوسپارى.
بۇل جوسپار ءبىزدىڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ماقساتىمىزعا جاڭا سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز.
جولداۋدا ايتىلعانداي, ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق جولىندا ەلباسىنىڭ اينالاسىنا بىرىگۋ «ماڭگىلىك ەل» مۇراتىنا جەتۋدىڭ بەرىك نەگىزى بولىپ تابىلادى.
نۇرلان نىعماتۋلين,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى.
ەلباسى جولداۋى – «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىنىڭ بەرىك نەگىزى
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ بيىلعى جولداۋى – ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتيتىن, مەملەكەتىمىزدىڭ بارلىق سالاسىنا سەرپىن بەرەتىن, حالقىمىزدىڭ يگىلىگىن كوزدەيتىن شىنايى ءىس-جوسپارعا قۇرىلعان شىن مانىندەگى تاريحي قۇجات.
وسى ستراتەگيالىق قۇجاتتا پرەزيدەنتىمىز مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ بارلىق سالاسىن قامتي وتىرىپ, تاۋەلسىز قازاقستانىمىزدى دامىتۋدىڭ, ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ, ءاربىر وتباسىنىڭ, جاستاردىڭ جانە كەلەشەك ۇرپاقتىڭ مۇددەسىن قورعاۋدىڭ ناقتى جولدارىن ۇسىندى. بۇل جولداعى نەگىزگى باعدارىمىز – «قازاقستان – 2050» ستراتەگياسىن ورىنداۋدىڭ جەتى بەس جىلدىق كەزەڭدى قامتيتىن ماڭىزدى مىندەتتەرىن اتاپ كورسەتتى. ءار كەزەڭ سايىن ەكونوميكانىڭ جاڭا بەلەستەرىن باعىندىرۋ ءاربىر بەسجىلدىقتىڭ ناقتى ناتيجەسى بولىپ تابىلادى. اسىرەسە, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ, اگروونەركاسىپتىك كەشەن, ءبىلىم-عىلىم سالالارى وسى جولداۋدىڭ ەڭ سالماقتى تۇستارى ەكەنى ءسوزسىز.
ەلباسىنىڭ جولداۋىندا ادەتتەگىدەي الەۋمەتتىك سالاعا ايرىقشا كوڭىل ءبولىندى. سونىڭ ىشىندە, ستۋدەنتتەردىڭ
ستيپەندياسى, دەنساۋلىق, ءبىلىم, الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە «ب» كورپۋسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ەڭبەكاقىسى, مۇگەدەكتىككە جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلعاندارعا تولەنەتىن جاردەماقىلاردىڭ وسەتىندىگى اتاپ ايتىلدى. ال ەڭ باستىسى, ەلىمىزدىڭ رۋحىن كوتەرەتىن, ۇلى ماقساتتارعا جەتكىزەتىن «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسى جاريالاندى.
سوندىقتان بۇل جولداۋ جوسپارلاۋ ساياساتى, ۇزاقمەرزىمدى دامۋ مەن ەكونوميكالىق ءوسۋدى ماقسات ەتكەن مىقتى مەملەكەتىمىزدىڭ تاعى ءبىر ستراتەگيالىق جوسپارى.
بۇل جوسپار ءبىزدىڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ماقساتىمىزعا جاڭا سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز.
جولداۋدا ايتىلعانداي, ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق جولىندا ەلباسىنىڭ اينالاسىنا بىرىگۋ «ماڭگىلىك ەل» مۇراتىنا جەتۋدىڭ بەرىك نەگىزى بولىپ تابىلادى.
نۇرلان نىعماتۋلين,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى.
باستى ماقسات – عىلىمعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكاعا قول جەتكىزۋ
ەلباسى جولداۋىنىڭ ماڭىزدىلىعى سوندا, بۇل قۇجاتتا ەلىمىزدىڭ بولاشاق باعىت-باعدارى ايقىندالىپ, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ جۇزەگە اسۋ بارىسى بەلگىلەندى. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, ەلىمىزدىڭ الەمدىك ارەنادا دامىعان وتىز ەل قاتارىنا ەنۋ جولىنداعى جوسپارى ەكى كەزەڭ بويىنشا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. 2030 جىلعا دەيىنگى العاشقى كەزەڭدە بار مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق تۇرعىدا دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا سەرپىلىس جاساۋ, ال ەكىنشى كەزەڭدە, ياعني 2030 بەن 2050 جىلدار ارالىعىندا عىلىمعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكاعا قول جەتكىزۋ باستى ماقسات.
جولداۋدا ەلباسى اتاپ وتكەن 10 جاڭاشىل يدەيا قازاقستاندىقتاردىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن كوتەرىپ, نىق دامۋ جولىنا باستايتىن بولادى.
سونداي-اق, جولداۋدا پرەزيدەنت ەلدىڭ الەۋمەتتىك دامۋىنا دا ەرەكشە توقتالىپ, ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىسى 25 پايىزعا وسەتىنىن, دارىگەرلەردىڭ جالاقىسى – 28, ال مۇعالىمدەردىكى 29 پايىزعا ارتاتىنىن اتاپ ايتتى. ۇكىمەتكە بىرقاتار ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەپ, عىلىم سالاسىن قارجىلاۋدى ەسەلەۋدى تاپسىردى.
بۇل جولداۋدىڭ تاعى ءبىر تاريحي ءمانى – «ماڭگىلىك ەل» بولۋ ۇلتتىق يدەيا رەتىندە نىق بەكىتىلدى.
قايرات يششانوۆ,
پارلامەنت سەناتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى.

بار جاۋاپكەرشىلىكتى مەملەكەتكە جۇكتەۋگە بولمايدى
وتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋىنىڭ جوسپارىن ۇسىنعان بولاتىن. ال بۇل جولى سول عالامدىق ستراتەگيانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ الدىنا ناقتى مىندەتتەر قويدى. بىزدەردى, ياعني, مەديتسينا سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن ەلباسىنىڭ ادامي كاپيتالعا ەرەكشە كوڭىل بولەتىنى قۋانتادى. ءاربىر جولداۋىندا وتاندىق مەديتسينانىڭ ەڭ ءبىر وزەكتى ماسەلەلەرىن قوزعاپ, سونى دامىتۋ تۋرالى وي قوزعايتىنى, جاۋاپتى مەكەمەلەرگە ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەيتىنى رۋحتاندىرادى. بۇل جولعى جولداۋدا پرەزيدەنت العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتى ءتيىستى دەڭگەيگە كوتەرۋ قاجەتتىگى تۋرالى اتاپ ءوتتى. وسىدان 35 جىل بۇرىن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ الماتى كونفەرەنتسياسىندا العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدە قازاقستان وزىق دەپ تانىلىپ, وزگە ەلدەرگە ۇلگى رەتىندە ۇسىنىلعان. بىراق, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ باستاپقى قيىن دا كۇردەلى جىلدارىندا بۇل سالانىڭ السىرەپ كەتكەنى شىندىق. ەندىگى جەردە ونى جانداندىرۋ قاجەتتىگى ءدوپ باسىلىپ ايتىلدى. ول ءۇشىن وسى مەكەمەلەردى زاماناۋي قۇرالدارمەن جابدىقتاپ, دارىگەرلەر مەن ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي دەڭگەيىن كوتەرۋ كەرەك شىعار دەگەن ويدامىن.
ەلباسىنىڭ مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى ايتقان ويلارى وتە ورىندى دەپ ەسەپتەيمىن. بۇل مەملەكەتتىك دەڭگەيدە شەشىلۋى ءتيىس ۇلكەن ماسەلە. مەن بۇنى قولدايمىن. ويتكەنى, ناق وسىعان قاتىستى ءوز جەكە پىكىرىم بار اداممىن. وكىنىشكە قاراي, كوپتەگەن قازاقستاندىقتار كەڭەس وداعىنان قالعان ەسكى ۇستانىمنان ايىرىلار ەمەس. ولار مەديتسينا تۇگەلىمەن اقىسىز جانە ءوز ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن تەك قانا مەملەكەت جاۋاپ بەرۋى كەرەك دەپ ويلايدى. بۇل دۇرىس ەمەس. ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋدا ءۇش ماسەلەنىڭ بىرلىگى بولۋى قاجەت. دەنساۋلىق ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك الدىمەن ازاماتتىڭ وزىنە, ەكىنشىدەن قىزمەتكەرلەرگە قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايىن جاسايتىن, الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى قامتاماسىز ەتەتىن جۇمىس بەرۋشىگە جانە اقىسىز مەديتسينالىق كومەكتىڭ ناقتىلى مولشەرىنە كەپىل بولاتىن مەملەكەتكە جۇكتەلۋى ءتيىس. سوندا عانا ءار ادام ءوز دەنساۋلىعىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنىپ, سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا, تابىستى ءارى مىقتى بولۋعا ۇمتىلادى. جالپى, دەنساۋلىق – ۇلتتىڭ بايلىعى. ۇلتتىڭ دەنى ساۋ بولسا, مەملەكەت تە تابىستى بولادى.
اباي بايگەنجين,
مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور,
«ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىق» اق باس ديرەكتورى.
ەل مۇددەسىمەن ۇشتاسقان
مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى – قازاقستاننىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ جولىن ايقىندايتىن ستراتەگيالىق قۇجات. پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ الەمدەگى دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋىنە قاتىستى تولىق جوسپار ۇسىندى.
ءبىز ءۇشىن الداعى 15-17 جىل قازاقستاننىڭ كەڭ اۋقىمدى سەرپىلىس جاساۋى ءۇشىن «مۇمكىندىكتەر كەزەڭى» بولاتىنى ايقىن. وسى رەتتە ايتا كەتەتىن ءبىر جايت, جولداۋدىڭ باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى – يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋ ترەندىن كۇشەيتۋ. ەلباسى ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعىن ازىرلەۋدى تاپسىرىپ, يندۋستريالاندىرۋ باسىمدىقتارىنىڭ سانىن شەكتەۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى.
جولداۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى بولىگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ بولىپ تابىلادى. ەڭ باستىسى, ءبىز ەكونوميكانىڭ تۇراقتى ءوسۋىن, ونى يننوۆاتسيالىق جولعا سالۋدى سونىمەن بايلانىستىرىپ وتىرمىز. 2050 جىلعا قاراي ىشكى جالپى ءونىمنىڭ كەمىندە 50 پايىزى شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە تيەسىلى ەتۋدى ايتقان پرەزيدەنت قازىر ونىڭ ۇلەسى 20 پايىز ەكەندىگىن دە تىلگە تيەك ەتە كەتتى. ەڭ باستىسى, ىشكى جالپى ءونىمنىڭ جىل سايىنعى ءوسىمى 4 پايىزدان كەم بولماۋى ءتيىس. بۇل رەتتە جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جالپى ءونىم كورسەتكىشى 4,5 ەسە, ياعني 13 مىڭنان 60 مىڭ دوللارعا دەيىن وسەدى.
ەگەر قازىرگى قالىپتاسقان جاعدايعا كوز جۇگىرتسەك, ەلىمىزدە 800 مىڭنان استام شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىسى بولسا, ولاردا 2,4 ميلليون قازاقستاندىق جۇمىس ىستەۋدە. وسى سەكتوردىڭ شىعارعان ءونىمى 4 جىلدا 1,6 ەسەگە ارتىپ, قازىرگى تاڭدا 8,3 ميلليارد تەڭگەدەن اسىپ وتىر. بۇل ءۇردىستى ارتتىرۋدى ۇسىنعان پرەزيدەنت شاعىن جانە ورتا بيزنەس – ءبىزدىڭ جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنىڭ بەرىك ەكونوميكالىق نەگىزى ەكەندىگىنە ەرەكشە توقتالدى. سوندىقتان دا ناقتى تاپسىرمالار بەردى: شاعىن بيزنەستى ورتا بيزنەسكە اينالدىرا وتىرىپ, ونىڭ ماماندانۋىن دامىتۋ شارالارىن قابىلداۋ, وسى سۋبەكتىلەردىڭ بانكروت بولۋىنا ناقتى تەتىك ەنگىزۋ; جاڭادان باستاپ كەلە جاتقان بيزنەسمەندەرگە ادىستەمەلىك كومەكتىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن جاساۋ; يندۋستريالاندىرۋدىڭ ەكىنشى بەس جىلدىعى جوسپارىن «بيزنەس-2020» جول كارتاسىمەن بىرىكتىرۋ جانە بيزنەستى دامىتۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن قۇقىقتىق نورمالاردى جويۋ جونىندەگى ۇسىنىستار ەنگىزۋ. تەحنولوگيالىق پاركتەر جۇمىسىن جانداندىرۋ ماسەلەسىن قوزعاعان پرەزيدەنتتىڭ ۆەنچۋرلىق قارجىلاندىرۋ بويىنشا زاڭنامانى جەتىلدىرۋ, زەرتتەۋلەر مەن يننوۆاتسيالاردى قولداۋ, سونداي-اق, عىلىمي ازىرلەمەلەردى كوممەرتسيالاندىرۋ جونىندەگى تاپسىرمالارى ۋاقىت تالابىمەن ۇندەسىپ جاتىر.
وسى تۇرعىدان كەلگەندە ءوزىم باسقارىپ وتىرعان كوميتەت العا قويعان مىندەتتەردى ورىنداۋدا زاڭنامالىق قولداۋدان ايانىپ قالمايتىندىعىن ايتا كەتكىم كەلەدى. ەلباسىنىڭ جولداۋىنداعى مىندەتتەر ەلدىك مۇددەدەن تۋىنداعانى ايقىن. ولاي بولسا, ءبىز سول ۇدەدەن شىعۋعا دايىنبىز.
سەيىتسۇلتان ايىمبەتوۆ,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, ەكونوميكالىق
رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى.
ۇلتتىق ۇلى ۇرانىمىز
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ جولداۋىن زور ىقىلاسپەن تىڭدادىم. جىلدىڭ باستى قۇجاتىندا تاۋەلسىزدىگىمىزدى باياندى ەتە ءتۇسۋدىڭ وزەكتى ەكونوميكالىق ماسەلەلەرى تىڭعىلىقتى ءسوز بولدى. وزىق وتىزدىقتان ورىن الۋىمىزدىڭ جاي-جاپسارى جان-جاقتى قوزعالىپ, ويداعىمىزدى ورىنداۋدىڭ جولدارى سارالانا ايتىلدى.
بايلىقتى يگەرۋ – باردى سارقۋ دەگەن ءسوز ەمەس. جوقتى بار ەتۋ, ازدى كوبەيتۋ دەگەن ءسوز. ءونىمدى ەكونوميكا ءتۇزۋ دەگەن ءسوز. ءونىمدى ەكونوميكا جاپپاي ۇنەمدى ەكونوميكاعا كوشكەن جەردە عانا ويداعىداي دامىماقشى. ونداي ەكونوميكا تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ وركەنىن وسىرەدى, كوسەگەسىن كوگەرتەدى. تەحنولوگيا ۇزدىكسىز جەتىلە تۇسكەن سايىن ەكونوميكا مەيلىنشە قۋاتتانا تۇسپەكشى. ەلىمىز كوركەيە بەرمەكشى. تاۋەلسىزدىگىمىز نىعايىپ, بۇگىنگى دۇنيەدەگى الار ورنىمىز بيىكتەپ, بەدەلىمىز ارتپاقشى. سوندىقتان دا ەكونوميكا – باستى ستراتەگيامىز. ونى بۇگىن دە, ەرتەڭ دە, بۇرسىگۇنى دە نىعايتقان ۇستىنە نىعايتا تۇسكەنىمىز ابزال. ول ءۇشىن ءوزىمىز شىڭدالىپ, ءوزىمىز كەمەلدەنگەنىمىز لازىم. سوندا عانا ەلباسى ايتقان ماڭگىلىك ەل يدەولوگياسى ويداعىداي جۇزەگە اسپاقشى.
ماڭگىلىك ەل بولۋ, باياندى مەملەكەت بولۋ, تاۋەلسىزدىگىمىزدى ماڭگىلىك ەتە ءبىلۋ ەجەلگى بابالارىمىزدىڭ دا ەڭ دىلگەر ارمانى ەدى. ەندى سول بابالار ارمانداعان اسىل مۇرات بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ باستى ماقساتىنا, ناقتى ماقساتىنا اينالماقشى. ۇلتتىق ۇلى ۇرانىمىزعا, ۇلتتىق يدەيامىزعا اينالماقشى. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ بۇل باستاماسىن بۇكىل حالىق بولىپ قۋانا قولداپ جاتىر. بۇدان تۋاتىن ورەلى مىندەتتەر دە جولداۋدا جان-جاقتى ايتىلدى. سونىڭ ءبارى جان قۋانتار جاقسى ىستەرگە اينالعاي دەپ تىلەيمىز.
ءابىش كەكىلباي ۇلى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى.

جۇرەكتەن شىعىپ, جۇرەككە جەتەر ءسوز
ءداستۇرلى ەلباسى جولداۋى قازاقستان حالقىنا جول تارتتى. تاۋەلسىزدىك سارايىنان ورالىسىمەن قولعا جەدەل قالام العان جايىمىز بار.
بيىلعى جولداۋدان مەنىڭ ايرىقشا ەسىمدە قالعان ەكى-ءۇش تۇسىنا توقتالعىم كەلەدى.
بىرىنشىدەن, جولداۋدا تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ جاڭا داۋىردەگى تاعدىر-تالايىن انىقتار 2050 ستراتەگيالىق باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا دامۋىمىز بەن وركەندەۋىمىزدى قامتاماسىز ەتەر قانداي-قانداي تۇستارعا ءمان بەرىلىپ, نەندەي-نەندەي شارالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى كەرەكتىگى تۋرالى ناقتى ايتىلدى.
ەلباسى جولداۋىندا جەر ەسىمدى جۇمىر پلانەتانىڭ قازىرگى تاڭدا باسىنان كەشىپ وتىرعان جاھاندىق سيپاتتاعى قيىندىقتارى جان-جاقتى سارالانا كەلىپ, قازاقستاننىڭ سول الىپ عالامدىق جاراتىلىستاعى بۇگىنگى ورنى قالاي, ەرتەڭى قالاي بولماق, دەيتىن ىرگەلى ساۋالدارعا نەگىزدى, بايىپتى, بايسالدى جاۋاپ بەرىلدى.
ەكىنشىدەن, تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ ەكونوميكالىق, ساياسي, رۋحاني تۇتاستىعىن بەكىتە تۇسەر قاجەتتى ءبىراز شارتتارعا ەلباسى ايرىقشا نازار اۋداردى.
اتاپ ايتقاندا, قازاق ەلىنىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعىن قامتاماسىز ەتەر شارتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە باعالانار – اگرارلىق ساياساتىمىزدى بارىنشا ەل يگىلىگىنە, حالىق مۇقتاجىنا تىكەلەي قىزمەت ەتۋگە بۇرۋ, باعىتتاۋ تۋرالى تاپسىرمالارى مەنىڭ عانا ەمەس, ەل-ەلدە, جەر-جەردە تۇراتىن ءبىراز وتانداستارىمىزدىڭ دا كوكەيلەرىنەن شىعىپ, كوڭىلدەرىنە قونادى-اۋ دەپ ويلايمىن... شىنىندا دا, اۋىل شارۋاشىلىعى ءۇشىن جالعا بەرىلگەن جەرلەردىڭ يگەرىلمەي جاتقاندارىن كەرى قايتارىپ الىپ, قولىنان ءىس كەلەتىن, جەر قادىرىن بىلەتىن, ءوز تاعدىرلارىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا بايلاعاندارعا ۇستاتۋ ءادىل شەشىم بولار ەدى.
جەردىڭ استى دا, ءۇستى دە بۇگىنگى ۇرپاقتارىمىزعا عانا ەمەس, اللا جەتكىزسە, الىس بولاشاقتاعى ۇل-قىزدارىمىزعا دا تولىق قىزمەت ەتۋى ءتيىس.
جەر – مەملەكەتىمىزدىڭ باستى بايلىعى ەكەنىنە ەلباسى ايرىقشا توقتالدى.
وسكەلەڭ ءوندىرىس – مەملەكەتتىڭ قۋاتى. ءوندىرىستىڭ دامۋىن عىلىممەن ۇشتاستىرا وتىرىپ جۇرگىزۋ تۋرالى بارىنشا كەڭ ايتىلعان ەلباسى پىكىرى مەن ۇسىنىستارى ەل قۋاتىن ارتتىرۋعا, ەل تۇراقتىلىعىن بەكىتۋگە باعىتتالعانى ايدان-انىق.
سونىمەن قاتار, جولداۋدا ەلىمىزدەگى رۋحاني تۇتاستىق پەن ءداستۇر ساباقتاستىعىن قامتاماسىز ەتەر باستى نىشان رەتىندە باعالانار ۇلت مادەنيەتىنە ايرىقشا ءمان بەرىلۋى ءبىزدى قاناتتاندىرادى.
ۇلت مادەنيەتى دەگەنىمىز نە؟
ۇلت مادەنيەتى دەگەنىمىز – ۇلتتىڭ جاندۇنيەسى.
جولداۋدا مادەنيەتتى قولداۋدىڭ العى شارتتارىنا دا جان-جاقتى جول اشۋ كەرەكتىگىنە ءمان بەرىلىپ وتىر.
بيىلعى جولداۋداعى جۇرەكتەن شىعىپ, جۇرەككە جەتەردەي ايتىلعان كەلەلى, كەلىستى ءبىر ءسوز – ماڭگىلىك ەل مەن انا ءتىلىنىڭ ەگىزدىڭ سىڭارىنداي بولعان تەرەڭ تامىرلى تاعدىرلى بايلانىسى جايلى ايتىلعان قاناتتى پايىمدارى.
ۇلتتىق ۇلى مۇراتتاردى تانۋدا, جاراتىلىسىن جان-جاقتى تالداۋدا, تاني وتىرىپ, تالداي وتىرىپ, قازىرگىدەي اسا كۇردەلى جاھاندانۋ دەيتىن كۇرمەۋى قيىن داۋىردە ەل بولىپ ساقتالۋدىڭ باستى نىسانى دەپ انا ءتىلىنىڭ ايتىلۋى, مەنىڭ ويىمشا, جۇرەكجاردى ءسوز.
ومىرشەڭ ءسوز!
جۇرەكتەن شىعىپ, جۇرەككە جەتەر ءسوز!
ەلباسى ءوز جولداۋىندا وسى ماسەلەگە ەرەكشە توقتالدى. ويىن شەگەلەپ, ءسوزىن قاداپ ايتتى.
ەندى كەزەك – ەلباسى ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا مىندەتتى, قۇجاتتا كورسەتىلگەن باعىتتار مەن باعدارلاردىڭ ورىندالۋىنا جاۋاپتى بيلىك ورىندارىندا.
ەلباسى تاپسىرمالارىن ورىنداۋدا سولقىلداقتىق تانىتىپ, سالبوكسەلىككە جول بەرۋگە بولمايدى.
جۇرەكتەن شىققان ءسوز بەن پارمەنى مىقتى ويعا قانات ءبىتىرىپ, ونى قاز-قالپىندا جۇرەكتەرگە جەتكىزۋ – ءبارىمىزدىڭ ورتاق پارىزىمىز. بۇل اۋەلى بيلىك پەن سان سالالى اتقارۋ ورىندارىندا قىزمەت ەتەتىن باسشىلارىمىزعا سىن ەكەنى كۇمانسىز.
نۇرلان ورازالين,
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ توراعاسى.