وسى جىلى استانادا «سولتۇستىك جوتاسى» كارەرىن ودان ءارى رەكۋلتيۆاتسيالاي وتىرىپ, قۇرىلىس قالدىقتارىن جينايتىن ءارى وڭدەيتىن ارنايى الاڭ جۇمىسى جولعا قويىلادى. بۇل الاڭدا كىرپىش, اسفالت, بەتون قالدىقتارى سياقتى قۇرىلىس قالدىقتارىن قايتا وڭدەيتىن ۇساتۋ كەشەنىن ورناتۋ قاراستىرىلعان. مۇندا قۇرىلىس قالدىقتارىنىڭ 50%-ىن قيىرشىق تاسقا, 10-15%-ىن ارماتۋراعا جانە باسقا دا ماتەريالعا وڭدەۋگە بولادى.
جالپى, شاھاردا قوقىس وڭدەۋ زاۋىتىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. بۇل كاسىپورىن قۋاتىن ەكى ەسەگە – جىلىنا 250 مىڭ توننادان 450 مىڭ تونناعا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان قوسا قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى جەكە جيناۋ ءۇشىن ارنايى كونتەينەرلەر, سونداي-اق قۇرامىندا سىنابى بار شامداردى جيناۋعا ارنالعان كونتەينەرلەر ورناتىلدى. تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى وڭدەۋ دەڭگەيى 75%, قايتالاما شيكىزاتتى الۋ 17% كورسەتكىشىنە جەتتى.
نۇر-سۇلتان اكىمدىگى قالا ەكولوگياسىن جاقسارتۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋدە. سونىڭ ىشىندە قالا اۋماعىندا رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ۇيىندىلەرىن جويۋ جانە بولدىرماۋ بويىنشا جۇمىستار قولعا الىنعان. جىل باسىنان بەرى ەكولوگيالىق پوليتسيامەن بىرلەسىپ 100-دەن اسا رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ورنى جويىلدى. پوليگونعا 70 مىڭ توننادان اسا قالدىق شىعارىلدى.
قوقىستى بەلگىلەنبەگەن ورىندارعا جيناپ قويعانى جانە زاڭسىز تۇسىرگەنى ءۇشىن 1000 قۇقىق بۇزۋشى (قۇرىلىس ۇيىمدارى, كاسىپكەرلەر جانە ت.ب.) اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. قۇقىق بۇزۋشىلار iKomek قىزمەتىنىڭ ارقاسىندا جاۋاپقا تارتىلادى. بىرنەشە رەت قايتالانعان جاعدايدا قۇرىلىس جۇمىسى توقتاتىلادى.
ەلوردالىق قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە تابيعاتتى پايدالانۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, جۋىردا اقمولا وبلىسىنىڭ اينالما جولى اۋماعىندا, سونداي-اق بايقوڭىر اۋدانىندا ۆەدومستۆو ينسپەكتورلارى اپاتتى قوقىس ۇيىندىلەرى بويىنشا رەيدتىك ءىس-شارالار وتكىزدى. رەيد بارىسىندا پوليگوندار جويىلدى.
وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس تاستايتىن ورىندار سانى اكىمدىك تاراپىنان كۇشەيتىلگەن باقىلاۋدىڭ ناتيجەسىندە 533-تەن 385-كە دەيىن, ياعني ۇشتەن ءبىرى ازايعان. بيىل استانادا 42 مىڭ توننادان استام قوقىس كادەگە جاراتىلىپ, 100-دەن استام رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ءۇيىندىسى جويىلدى.
ال رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ورىندارى جىل سايىن «قازاقستان عارىش ساپارى» اق گەوپورتالىنىڭ عارىشتىق مونيتورينگى ارقىلى تابىلىپ, جويىلىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون.
