ەكونوميكا • 27 شىلدە، 2021

ۇلتتىق بانك: ءبىز قازىر ينفلياتسيالىق بولجامدارعا ەمەس، ناقتى فاكتىگە نازار اۋدارامىز

44 رەت كورسەتىلدى

ۇلتتىق بانكتىڭ زەرتتەۋلەر جانە تالداما ورتالىعى – دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءسابيت حاكيمجانوۆ بازالىق مولشەرلەمەنى 25 بازيستىك تارماققا كوتەرۋگە قاتىستى پىكىرىن ايتتى، دەپ جازادى Egemen.kz. باس بانك تاراتقان دەرەككە سىلتەمە جاساپ.

ۇب وكىلى ناقتىلاپ وتكەندەي،  سوڭعى ءۇش جىل بويى ايتىپ كەلگەن ينفلياتسيالىق تاۋەكەلدەر ەندى قالىپقا كەلە باستاعانداي. ء«بىز قازىر ينفلياتسيانىڭ ءوسۋى تۋرالى كۇتۋگە ەمەس، ناقتى فاكتىگە نازار اۋدارامىز. ماۋسىم ايىندا باعالار ءبىز كۇتكەننەن الدەقايدا جوعارى بولدى.سونىمەن قاتار ءبىز ينفلياتسيالىق تاۋەكەلدەر مەن بەلگىسىزدىكتىڭ وسۋىنە دەن قويامىز. ەگەر وپتيميستىك بولجامدار ينفلياتسيانىڭ ماقساتقا جاقىندىعىن ءالى دە بولجايتىن بولسا، وندا ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردىڭ وڭ جاقتارى اۋقىمدى جانە ۇزاعىراق بولدى» دەيدى سابيت حاكيمجانوۆ.

مۇنداي جاعدايدا، ارينە، مولشەرلەمەنىڭ كوتەرىلەتىنى بەلگىلى نارسە. قازىرگى جاعدايدىڭ قيسىنىن، ودان قالدى، ءبىزدىڭ بۇدان بۇرىن ايتقانىمىزدى ەسكەرە وتىرىپ، اسىرەسە كوممۋنيكاتسيالاردا مولشەرلەمەنى ساقتاۋ جونىندەگى ماۋسىمداعى شەشىمنەن كەيىن مولشەرلەمەنى كوتەرۋ تۋرالى شەشىم – نارىقتا ەشكىمدى دە تاڭقالدىرا قويمادى.

«نارىقتا بولاشاققا ارنالعان مولشەرلەمە تۋرالى، مولشەرلەمە بويىنشا شەشىمدەردىڭ ارتىندا قانداي فاكتورلار تۇرعانى تۋرالى تۇسىنىك بولۋى، ينفلياتسيانىڭ كوپتەگەن سەبەپتەرىن جانە ينفلياتسيانىڭ سەبەبىنە بايلانىستى پايىزدىق مولشەرلەمە ساياساتىنىڭ پارمەندىلىگىن ءتۇسىنۋ قاجەت دەپ سانايمىن.

مەملەكەتتىك شىعىستاردىڭ وسۋىنەن باستايىق. بۇل ەڭ ماڭىزدى فاكتور، ويتكەنى ول ماكرو ساياساتتىڭ قۇرالى بولىپ تابىلادى جانە ورتا مەرزىمدى ينفلياتسيالىق ايانى انىقتايدى. بۇل فاكتور ءۇي شارۋاشىلىقتارىنىڭ سۇرانىسىن تىكەلەي ترانسفەرتتەر مەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جالاقىسى ارقىلى، جاناما تۇردە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار ارقىلى جانە كەڭ اۋقىمدى تۇتىنۋشىلاردى قامتيتىن اقشا جانە تاۋار اينالىمىنىڭ تسيكلى ارقىلى قالىپتاستىرادى. ينفلياتسيانى تەجەۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك شىعىستار ءتارتىبىن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى» دەيدى ۇب وكىلى.  

وسىعان بايلانىستى پايىزدىق مولشەرلەمە ءالسىز جانە جاناما قۇرال بولىپ تابىلاتىنىن ساراپشىلار وسىعان دەيىن ايتقان بولاتىن.  مولشەرلەمەنىڭ كوتەرىلۋى اياعا قاتىستى ينفلياتسيانىڭ تومەندەۋىنە اكەلەدى دەپ كۇتۋدىڭ قاجەتى جوق. ءبىزدىڭ الدىمىزدا ناقتى ماقسات تۇر، ول – فيسكالدى ساياسات اياسىندا ينفلياتسيانىڭ دۇرلىكپە ۇدەۋى مەن باعامدىق كۇتۋلەردىڭ سوڭىنان «زىمىراۋ» قاۋپىن تومەندەتۋ ءۇشىن مونەتارلىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ. 

«قازىر ناقتى ينفلياتسيادا بۇل كومپونەنت جوق، بىراق تاۋەكەل بار. بۇگىندە ءبىز تاۋار نارىعىنداعى باعالاردا بايقاپ وتىرعانىمىز ەكونوميكانىڭ جيناقتالعان باعالىق اۋىتقۋلارعا جانە تەڭگەرىمسىزدىكتەرگە ايتارلىقتاي دارەجەدە ەرىكسىز جانە قاجەتتى ىڭعايلانۋى بولىپ تابىلادى. وسى فاكتورلاردىڭ بارلىعى ۇسىنىس جاعىندا. بۇگىن مەن ۇشەۋىن ءبولىپ كورسەتەر ەدىم» دەيدى ۇب وكىلى.

ساراپشى ناقتىلاپ وتكەندەي، ونىڭ العاشقىسى  – ايىرباستاۋ باعامىنىڭ يمپورتتىق باعالارعا اسەر ەتۋ تاۋەكەلى. ول ارقاشان بولعان، بۇگىن دە بار. مولشەرلەمەنىڭ كوتەرىلۋى ۆاليۋتا نارىعىنداعى تاۋەكەلدەر مەن كىرىستىلىك اراسىنداعى ورنالاسۋ تەڭگەرىمىن تەڭگەنىڭ پايداسىنا ازداپ وزگەرتەدى، بىراق تەڭگەگە قارسى الىپساتارلىق ءتيىمسىز بولۋى ءۇشىن بىزگە نارىققا ودان ءارى كوتەرۋگە دايىن ەكەنىمىزدى بىلدىرەتىن بەلگى بەرۋ ماڭىزدى. الايدا، باعامدى مولشەرلەمە ارقىلى باسقارۋعا تىرىسۋ دۇرىس بولماس ەدى.

ء«بىز بۇدان وتكەنبىز. ەكىنشى فاكتور – كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تاريفتەردىڭ ءوسۋ قاۋپى. ول ءبىزدىڭ نارىقتا بۇرىننان بار، بۇگىن دە بار. ەگەر مونوپوليستەردىڭ تاريفتەرى تومەن بولسا، وندا جابدىق توزادى، كوممۋنالدىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن سەنىمدىلىگى تومەندەيدى. مۇنداي جاسىرىن ينفلياتسيا ەكونوميكانىڭ دامۋى ءۇشىن دە، تۇتىنۋشى ءۇشىن دە اشىق ينفلياتسيادان الدەقايدا ناشار. سوندىقتان تاريفتەردىڭ ءوسۋى سالىستىرمالى باعالاردى نەعۇرلىم تۇراقتى كۇيگە كەلتىرۋ قاجەتتىلىگىنەن تۋىنداسا، اقشا-كرەديت ساياساتى دەن قويۋعا ءتيىس فاكتور ەمەس» دەيدى ساراپشى.

ۇلتتىق بانك وكىلى ء ۇشىنشى فاكتور رەتىندە وتاندىق كوكونىستەر، اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى مەن ماي باعاسىنىڭ ءوسۋىن ايتتى. . مۇندا، ارينە، ۇسىنىس پەن سۇرانىس فاكتورلارى ارالاس بولادى. بىراق كوكونىستەردىڭ جازعى باعاسى، ادەتتە، ماۋسىمدىق مولشىلىقتى، كوبىنەسە وتاندىق ونىمدەر مولشىلىعىن كورسەتەدى. ماۋسىمداعى ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ءوسۋى باعانىڭ باستاپقىدا ەگىستىكتە، سودان كەيىن ساۋدا سورەلەرىندە وسكەنىن كورسەتەدى. سۇيىق مايدىڭ قىمباتتاۋى – بۇل يمپورتتىق باعانىڭ ءوسۋى، ياعني ۇسىنىس فاكتورى.

«مىندەت – مولشەرلەمەنىڭ كومەگىمەن سالىستىرمالى باعانى رەتتەۋدىڭ نارىقتىق پروتسەستەرىن باياۋلاتۋ نەمەسە تەجەۋ ەمەس. اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ قۇرالدارى ەكونوميكاعا بىردەن ەمەس، ۇزاق ۋاقىتتان كەيىن جانە وزگەرمەلى اۋىتقۋمەن اسەر ەتەتىنىن ءبىلۋىمىز كەرەك.

مونەتارلىق ءتارتىپ ءتيىمدى جانە سەنىمدى بولۋ ءۇشىن راديكالدى جانە بولجانبايتىن بولا المايدى. كرەديتتىك تالاپتاردىڭ تۇراقتىلىعى مەن بولجامدىلىعى الدەقايدا ماڭىزدى» دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ءسابيت حاكيمجانوۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار ارزاندادى

قارجى • بۇگىن، 16:22

شىمكەنتتە دە LRT سالىنۋى مۇمكىن

ايماقتار • بۇگىن، 12:50

دوللار باعاسى تاعى قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 10:32

ۇقساس جاڭالىقتار