ەكولوگيا • 27 شىلدە، 2021

جاسىل بەلدەۋ جايقالا تۇسەدى

52 رەت كورسەتىلدى

ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ وكىل­دەرى اقمولا وبلىسىنىڭ ششۋچينسك قالاسى مەن «بۋراباي» ۇلتتىق تابيعات پاركىنە بارىپ، مەملەكەتتىك ورمان قورىن تولىقتىرۋ ماقساتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستى.

قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حال­قىنا جولداۋىندا بەس جىل ىشىندە ەلىمىزدى اۋقىمدى كوگالداندىرۋ مىندەتىن قويعان بولاتىن. تاپ­سىرما اياسىندا 2 ملرد اعاش ەگۋ جوسپارلانعان. ول ءۇشىن بارلىق وبلىس جانە مينيسترلىكتىڭ ۆە­دومستۆولىق باعىنىستى مەكەمە­لە­رىندە ورماندى كوبەيتۋ مەن ءوسى­رۋدىڭ بەس جىلدىق كەشەندى جوسپارى بەكىتىلدى. مەكەمەلەردىڭ ءىس-قيمىلىن ۇيلەستىرۋ جونىندەگى شتاب قۇرىلدى. كەشەندى جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن الداعى بەس جىل ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 22 ملرد تەڭگە، جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن 60 ملرد تەڭگە بولىنگەلى وتىر.

تاپسىرما اياسىندا 2 ملرد اعاشتىڭ 1 455،7 ملن ءتۇبىن – اكىم­دىكتەر، 294،3 ميلليونىن – ور­مان پايدالانۋشىلار مەن حالىق­ارالىق دونورلار، 250 ميلليونىن ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تا­بيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىم­دارى وتىرعىزادى. سولاردىڭ ءبىرى – ورمان شارۋاشىلىعى جا­نە جانۋارلار دۇنيەسى كومي­تەتىنىڭ «رەسپۋبليكالىق ورمان سەلەك­تسيالىق تۇقىم ءوسىرۋ ورتالىعى» رمقك «سولتۇستىك ايماق» فيليالى.

فيليال زەرتحاناسىندا التى ەكولوگ جۇمىس ىستەيدى. زەرتحانا ءبولىمىنىڭ باسشىسى ۆا­لەن­تينا الەە­ۆانىڭ ايتۋىنشا، جىل سايىن ون مىڭ كوشەت ورمانعا وتىرعىزۋ ءۇشىن دايىندالادى. بۇل جۇمىس ءتورت كەزەڭنەن تۇرادى.

«ەڭ الدىمەن ءبىر جىلدىق وس­كىندەردى كەسىپ الىپ، 2-3 سانتي­مەترگە بولەمىز. ول ءۇش ءتۇرلى زالالسىزداندىرۋدان وتەدى. كەيىن ءبو­لىپ قورەكتىك ورتاعا وتىرعىزامىز. ونىڭ قۇرامى ءار وسىمدىك ءۇشىن ءارتۇرلى بولادى. لامينار-بوكستا فوتوكەزەڭنەن وتەدى. اي بويى قا­لاي ءوسىپ جاتقانىن باقىلاپ وتى­رامىز. وسە باستاعاندا باسقا ورتاعا كوشىرەمىز. تاعى ءبىر اي بويى باقىلانادى. سودان كەيىن ودان 5-6 وسكىن الا الامىز. كەلەسى كەزەڭ – تامىرى جەتىلە باستاعان وسىمدىكتى شىمتەزەك تابلەتكاسىنا وتىرعىزىپ، جىلىجايعا كوشىرۋ. ەكى اپتادان سوڭ پوليگون جاعدا­يىنا ىڭعايلايمىز. بۇل جەردە كوشەتتەر جەرگىلىكتى اۋا رايىنا بەيىمدەلەدى. دايىن بولعان سوڭ كەلىسىمشارت بويىنشا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنە الىپ كەتەدى. جىلى­نا وسىلاي ون مىڭ ءتۇپتى باپتاي­مىز»، دەيدى زەرتحانا باسشىسى. وسى­لايشا، ءار تۇقىمنىڭ دايىن كوشەتكە اينالۋ پروتسەسى 8-9 ايعا سوزىلادى.

جالپى، جوبا باستالعالى بەرى 81،5 ملن اعاش وتىرعىزىلعان. كۇز­دە تاعى 48،2 ملن ءتۇپ اعاش وتىر­عىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە سەكسەۋىلدىڭ ۇلەسى باسىم.

«قىزىلوردا وبلىسى قازالى اۋدانىنداعى فيليالىمىز جىل سايىن 1 ملن-عا جۋىق سەكسەۋىل كو­شەتىن دايىنداپ، ارال تەڭىزىنىڭ تار­تىلىپ قالعان تابانىنا ەگىپ جا­تىر. سەبەبى سەكسەۋىلدىڭ ەكو­لو­­گيا جۇيەسىندە الار ورنى وتە ۇلكەن. ونىڭ ءبىر عانا ءتۇبى ءتورت توننا تۇزدى ۇستاپ تۇرادى. سوندىقتان سەكسەۋىل وسكەن جەردە باسقا شوپتەر دە شىعا باستاي­دى. بۇل ەلىمىزدەگى جەمشوپ ما­سە­لەسىن شەشۋگە دە وڭ ىقپال ەتەدى»، دەيدى «رەسپۋبليكالىق ور­مان سەلەكتسيالىق تۇقىم ءوسىرۋ ورتا­لىعى» رمقك باس ديرەكتورى ءالىبي عازيز.

قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى ور­مان قورىنىڭ جالپى الاڭى 12 ملن گەكتار جەردى الىپ جاتىر. بۇل قازاقستان اۋماعىنىڭ 4،8%-ىن قۇرايدى. ولار قى­زىلوردا، جامبىل، شىعىس قا­زاق­ستان جانە الماتى وبلىستا­رىندا شوعىرلانعان. ەندى شامامەن 610 مىڭ ءتۇپ سەكسەۋىل، 555 مىڭنان استام قاراعاي، 193 مىڭ­نان استام ۇيەڭكى، 132 مىڭنان استام شەگىرشىن، 100 مىڭنان استام قايىڭ جانە باسقا دا اعاش تۇر­لەرىن وتىرعىزۋ جوسپاردا بار. مي­­نيسترلىك وكىلىنىڭ حابارلاۋىنشا، اعاش وتىرعىزۋ كولەمى 2021 جىلعى 129،7 ملن-نان 2025 جىلى 642،8 ملن-عا دەيىن ۇلعاياتىن بولادى.

تاپسىرما ورىندالىپ، 2 ملرد اعاش وتىرعىزىلعان كەزدە ەلىمىز­دەگى ورمان كورسەتكىشى 5%-عا جە­تەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەڭبەكپەن ەسەيگەن ەر

قازاقستان • كەشە

بەيتانىس ساعىنىش

الەم • كەشە

جالعىزدىق ارالى

كينو • كەشە

ەلوردادا قار جاۋادى

قازاقستان • كەشە

بۇگىن ماشينا جاساۋ كۇنى

قازاقستان • كەشە

سقو-دا جۇك كولىگى جىلۋ قۇبىرىنا سوعىلدى

ايماقتار • 25 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار