ەكونوميكا • 25 شىلدە، 2021

الەمدىك قارىز دەڭگەيى قىرىق قۇبىلا باستادى

56 رەت كورسەتىلدى

RBC Wealth Management كومپانياسىنىڭ جۋىرداعى ەسەبىندە اقش فەدەرالدى قارىزىنا قىزمەت كورسەتۋ قۇنى تومەندەي باستاعانى ايتىلدى، دەپ جازادى Egemen.kz.

كونگرەسستىڭ بيۋدجەتتىك باسقارماسى قارىز شىعىندارى 2023 جىلى ودان دا از بولادى جانە ونجىلدىقتىڭ كوپ بولىگى ءۇشىن تومەن بولىپ قالادى دەپ ەسەپتەيدى.

«پاندەميا  كەزىندە بارلىعى دەرلىك قارىز العان بولسا، قازىر كوپشىلىگى قارىزدى تولەي باستادى. ءبىرىنشى توقساندا ەلدەر ۇكىمەتتەرىنىڭ، ءۇي شارۋاشىلىقتارىنىڭ، بيزنەستىڭ دۇنيەجۇزىلىك قارىزدارىنىڭ مولشەرى سوڭعى 2،5 جىلدا العاش رەت تومەندەدى - بۇل كورسەتكىش 1،7 ترلن-عا، 289 ترلن دوللارعا دەيىن ازايدى»، دەپ حابارلادى حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتى.  

قارجى ينستيتۋتى مالىمدەگەندەي،  الەمدەگى ەڭ ءىرى قارىز كولەمى اقش-نىڭ ۇلەسىندە

پاندەميانىڭ باستالۋىمەن سالىستىرعاندا، قارىز مەملەكەتتىك جانە جەكە قارىزداردى قوسقاندا 30 تريلليون دوللارعا كوپ. دامۋشى ەلدەردىڭ قارىزدارى ءبىرىنشى توقساندا 86 تريلليونعا ءوستى.

2021 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنا قاراي الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرى COVID-19-عا بايلانىستى كارانتيندىك شەكتەۋلەردى جەڭىلدەتىپ، تۇراقتى دامۋعا ورالا باستادى. COVID-19 پاندەمياسىمەن ۇكىمەتتەر ءوز ەكونوميكالارىن قولداۋ ءۇشىن شىعىنداردى كوبەيتۋگە ءماجبۇر بولدى. بىراق سونىمەن بىرگە، سالىق تۇسىمدەرىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى ەگەمەندى كىرىستەر قىسقارىپ، بۇكىل الەم بويىنشا مەملەكەتتىك قارىز ايتارلىقتاي ءوستى.

مەملەكەتتىك قارىزدى كوبىنەسە قارىزدىڭ ءىجو-گە قاتىناسى ارقىلى ءدال تالدايدى. بۇل كورسەتكىش ۇلتتىق قارىزدى ەل ەكونوميكاسىنىڭ اۋقىمىندا ورنالاستىرۋعا كومەكتەسەدى. مىسالى، مەملەكەتتىك قارىزى 27 تريلليون دوللاردان اسقان اقش-تى الايىق. بۇل كورسەتكىش قورقىنىشتى كورىنەدى، بىراق ءىجو-ءنىڭ پايىزدىق ۇلەسىندە - 133% - بۇل قورقىنىشتى ەمەس. بۇل فورمات سونىمەن قاتار ەلدەر اراسىنداعى سالىستىرۋلاردى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

مەملەكەتتىك قارىزدىڭ ءجىو-گە قاتىناسىنىڭ ەڭ تومەنگى دەڭگەيى - 1% - گونكونگتا. قازاقستاندا بۇل كورسەتكىش 27%-عا جەتەدى. ۇلتتىق بانكتىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، مەملەكەتتىڭ قارىزدارى 2021 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا 15،2 ميلليارد دوللاردى قۇرادى. سالىستىرۋ ءۇشىن: 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا - 12،2 ميلليارد دوللار.بەس جىل ىشىندە جالپى ءوسىم 24،6 پايىزدى قۇرادى. تۇتاستاي العاندا ەلدىڭ سىرتقى قارىزىنا كەلەتىن بولساق، ول 163،3 ميلليارد دوللاردان اسىپ، بەس جىل ىشىندە 6،4 پايىزعا نەمەسە 9،8 ميلليارد دوللارعا ءوستى. بىراق قازاقستان قىتاي الدىنداعى قارىزىن - 23،8%، گونكونگ - 19،2% جانە ۇلىبريتانيا - 6% تومەندەتە الدى.

جاپونيا مەملەكەتتىك قارىزدىڭ ءجىو-گە قاتىناسى 257%-بەن الەمدىك تىزىمدە كوشباسشى بولىپ قالا بەرەدى. ەل ءۇشىن بۇل كورسەتكىش 1990 جىلدارى 100%-دان استى، ال 2010 جىلى بۇل ەل 200%-عا جەتكەن العاشقى دامىعان ەكونوميكا بولدى.

بۇل ماڭىزدى قارىز اۋىرتپالىعى الدىمەن جاپونيا، سودان كەيىن باسقا ەلدەر جۇزەگە اسىرعان ءداستۇرلى ەمەس اقشا-نەسيە ساياساتىنىڭ ناتيجەسى بولىپ تابىلادى. مىسالى، 1990 جىلداردىڭ اياعىندا جاپونيا بانكى دەفلياتسياعا قارسى تۇرۋ جانە ەكونوميكالىق وسۋگە ىقپال ەتۋ ءۇشىن پايىزدىق مولشەرلەمەنى نولگە تەڭەستىردى

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار