تاۋەلسىزدىك • 05 شىلدە, 2021

اباي شىعارمالارى – نورۆەگ تىلىندە

410 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

اباي شىعارمالارى تۇڭعىش رەت نورۆەگ تىلىندە جارىققا شىقتى. بۇل –وسى مەملەكەتتەگى قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىنا تارتۋى. حاكىمنىڭ قارا سوزدەرى مەن تاڭدامالى پوەزياسىن (Abais dikt og visdomsord) نورۆەگ تىلىنە اۋدارعان تاجىك-نورۆەگ جازۋشىسى, ادەبيەتتانۋشى ليۋتفيا بوبويوروۆا. Sirkel Forlag باسپاسىنان 1500 دانامەن باسىلىپ شىققان قۇندى ەڭبەك نورۆەگيا كىتاپحانالارى مەن كىتاپ دۇكەندەرىنە تاراتىلدى. اۋديونۇسقاسى دا جازىلعان. ايتا كەتەيىك, ەڭبەك نورۆەگ تىلىنە اۋدارىلعان قازاق كلاسسيكالىق ادەبيەتىنىڭ العاشقى ۇلگىسى بولىپ تابىلادى.

اباي شىعارمالارى – نورۆەگ تىلىندە

وسلو قالاسىنداعى ادەبيەت ۇيىندە وتكەن جاڭا جيناقتىڭ تۇساۋ­كەسەرىندە قازاقستاننىڭ نور­ۆە­گياداعى ەلشىسى ەركىن احينجانوۆ: «قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ اباي مۇراسىنا ۇل­تىمىزدىڭ بىرلىگى مەن وركەندەۋىنە جول اشاتىن قۇندى بايلىق رەتىندە جۇگىنۋگە شاقىرادى. ءبىز اباي شى­عارمالارىنىڭ نورۆەگ تىلىندە جارىق كورۋىن قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنايمىز, – دەدى.

اباي جايلى ومىرباياندىق تاراۋدى نورۆەگ عالىمى, باسپاگەر ءارى كىتاپتىڭ باس رەداكتورى وس­حيلد كيۋلوس جازعان. ول ءوز سوزىندە: «اباي دارا قوعامدىق سىنشى بولدى, بىراق ونى ءبىرىنشى كەزەكتە ەكزيستەنتسيالدىق ماسەلەلەر تولعانتتى. ابايدىڭ «قارا سوز­دەرى» الەمدىك ادەبي مۇرانىڭ ما­ڭىزدى بولىگى سانالادى. اباي شىعارمالارىن نورۆەگ تىلىنە اۋدارۋ – قازاقستاندى نورۆەگياعا تانىستىرۋدىڭ بىرەگەي مۇمكىندىگى. بۇعان قوسا, بۇل جالپى ادامزات تاجىريبەسىنە ۇلى ويشىلدىڭ كوزقا­راستارىمەن ءبولىسۋ مۇمكىندىگى دە بولىپ تابىلادى. ءبىزدىڭ باسپا بۇل جوبانى جوعارى باعالادى, – دەدى.

ال اۋدارماشى حاكىم مۇراسىنىڭ ەشقاشان ەسكىرمەيتىنىن, كەرىسىنشە ۋاقىت وتە كەلە وعان سۇرانىس كۇ­شەيە بەرەتىنىن ايتتى. «اقىن شىعارمالارى قوعامنىڭ كونە, ءتۇپ-تامىرى شابىلماعان ماسەلەلەرىن ناقتى سۋرەتتەيدى, ەلگە باعىت-باع­­دار سىلتەيدى. ابايدىڭ وسيەت سوز­دەرىن ءار ادام ءبىلىم, ادامگەرشىلىك پەن سىپايىلىق ساباقتارىن الا الاتىن ءومىر مەكتەبى دەۋگە بولا­دى. اباي وتباسى نەگىزدەرىنە, بالا تاربيەلەۋگە, تىلدەردى وقۋ مەن وز­گە مادەنيەتتەرمەن تانىسۋعا كو­ڭىل بولەدى. سونىمەن قاتار اباي ادەبيەت بىلگىرى بولعان. ونى شا­بىتتاندىرعانداردىڭ اراسىندا فيرداۋسي, نيزامي جانە ناۋاي سياق­تى شىعىس كلاسسيكتەرىنەن باس­تاپ ورىستىڭ كوركەمسوز شەبەرلەرى – لەرمونتوۆ, تولستوي مەن پۋشكين, باتىستىڭ اقىندارى – گەتە مەن گەينە بولدى. ول 120-150 جىل بۇرىن دا, بۇگىنگى تاڭدا دا وزەكتى, ۋا­قىتتان تىس ماسەلەلەر تۋرالى جاز­عان. نورۆەگيا وقىرماندارى اباي شىعارمالارىنان كوپتەگەن پايدالى تاعىلىمدار الا الاتىنىنا سەنىمدىمىن, – دەپ اتاپ ءوتتى ل.بوبويوروۆا.

نورۆەگتەر الەمدەگى كىتاپتى ەڭ كوپ وقيتىن حالىقتاردىڭ ءبىرى ەكە­نىن ەسكەرىپ, اۋدارمانىڭ جوعارى ساپاسىنا عانا ەمەس, كىتاپتىڭ قا­لىڭ وقىرمانعا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە دە نازار اۋدارى­لىپ وتىر. جاڭا جيناق نورۆەگ كىتاپحانالارىنان بولەك, تسيفرلى پلاتفورمالاردا تاراتىلدى. بۇل باسىلىم قازىر لوندونداعى كىتاپ كورمەسىندە دە تانىستىرىلۋدا.

سوڭعى جاڭالىقتار