قازاقتا «جاس وسپەي مە, كوكەيىڭدى تەسپەي مە؟» دەگەن ناقىل بار. بۇگىنگى بالا – ەرتەڭگى ۇلكەن ازامات دەگەنى عوي. ولاي بولسا, ەلىمىزدىڭ كەلەشەگىنە, جەرىمىزدىڭ بولاشاقتاعى يەسىنە لايىقتى قامقورلىق كورسەتۋ, سانالى ءبىلىم, ءتالىمدى تاربيە بەرۋ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ جاۋھارلارىن بويلارىنا ءسىڭىرىپ ءوسىرۋ – مەملەكەتتىك ماڭىزدى ستراتەگيالىق مىندەتتەردىڭ بىرەگەيى رەتىندە قاراستىرىلعانى ابزال. قۇدايعا شۇكىر, 2020 جىلدىڭ باسىنداعى ەسەپ بويىنشا ەلىمىزدە 0-17 جاس ارالىعىنداعى بالالار سانى 6 ميلليوننان اسقان. بۇل – ەل حالقىنىڭ ۇشتەن ءبىرى. مىنە, وسى بالالارىمىز قاۋىپسىز جانە تازا ورتادا ءومىر سۇرۋگە, ارقايسىسى قوعامدا تەڭ مۇمكىندىكتەرگە يە بولۋعا, زورلىق-زومبىلىق اتاۋلىنى بىلمەي, كورمەي وسۋگە حاقىسى بار. بالالارىمىزدىڭ وسىناۋ قۇقىعىن قورعاۋدا مەملەكەتتىڭ مىندەتى مەن جاۋاپكەرشىلىگى وتە اۋقىمدى.
مەملەكەت ءبىرىنشى كەزەكتە بۇگىنگى جاس بۋىندى الەۋمەتتىك-رۋحاني قولداۋ, قۇقىقتىق تۇرعىدا قورعاۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر بويىنشا قامقورلىق كورسەتۋ باعىتىن زاڭنامالىق تۇرعىدا رەتتەپ وتىر. سونىمەن قاتار وسى بۋىندى ۋاقىت تالابىنا ساي تاربيەلەۋ, ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋ ماقساتىندا ءتۇرلى باعدارلامالار, جول كارتالارىن قابىلداپ, ولاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ ۇستىندە. بۇل باعدارلامالاردا بiلiم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت, الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى جۇيەلەنگەن. بالالار مۇددەسi ءۇشىن وتباسى مەن بالالاردى قورعاۋ بويىنشا مەملەكەتتiك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەل بيۋدجەتى مىرزالىق تانىتىپ كەلە جاتقانىن دا اتاپ كورسەتكەن ورىندى.
وسى تۇستا پرەزيدەنتتىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» جاڭا كودەكسكە قول قويعانىن, ۇكىمەتكە ۇلتتىق دەڭگەيدە بالالاردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ جونىندەگى ۇلتتىق ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىن قاداعالاۋ ءۇشىن ۇلتتىق مونيتورينگتىك تەتىك رەتىندە بالالاردىڭ ءال-اۋقات يندەكسىن ازىرلەۋ جانە ەنگىزۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەنىن ايتا كەتەيىك.
ەلىمىزدە حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنى كەڭ كولەمدە مەرەكەلەنەدى. بۇل مەرەكەنىڭ قوعامىمىزداعى ورنى ەرەكشە. بۇل دا ءوز كەزەگىندە قازاقستاندىق قوعامنىڭ بالالار مۇددەسىن بارىنەن جوعارى قوياتىنىن كورسەتسە كەرەك. ەل پرەزيدەنتى ادامي كاپيتالدى ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرىپ كەلەدى. وسى ورايدا بۇگىنگى بالالار – بولاشاقتىڭ كاپيتالى ەكەنىن, بالاعا ءبىلىم بەرۋگە جۇمسالعان كۇش-جىگەر, توگىلگەن تەر ەرتەڭ الدىمىزدان جاقسىلىق, يگىلىك بولىپ ورالاتىنىن ۇمىتپاعانىمىز ءجون. بۇل مىندەت بىزدەن بالالارىمىزعا ۋاقىت تالابىنا, زامانا اعىمىنا ساي تاربيە-ءبىلىم بەرۋدە سەرگەك بولۋدى تالاپ ەتەدى. سول ءۇشىن دە كەلەشەكتىڭ كەلبەتىن باعامداپ, سوعان سايكەس ءبىلىم بەرۋگە تىرىسىپ باعۋىمىز قاجەت-اق. بۇل قاجەتتىلىك بالالارىمىزعا IT ءبىلىم بەرۋ, زاماناۋي قارجى سالاسىندا ساۋاتتى بولۋعا ۇيرەتۋ, قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم ساپاسىنىڭ الشاقتىعىن ازايتۋ جانە ت.ب. باعىتتاردا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتەدى. وسىلاردىڭ ۇدەسىنەن شىعۋ – بىلىمگە بولىنەتىن بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ ۇلەسى جونىنەن الەمدەگى ەڭ الدىڭعى قاتارلى ەلدەردىڭ ساناتىنا قوسىلىپ وتىرعان قازاقستان ءۇشىن قيىن شارۋ ەمەس.
پاندەميادان تۋىنداعان قيىندىقتار بالالار مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنىڭ جاعدايىنا قاتتى اسەر ەتتى. كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارىن ەنگىزۋ مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىكتى ايتارلىقتاي شەكتەدى, وقۋشىلاردىڭ ساۋاتىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلدى, بالالارعا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كورسەتۋ جاعدايلارىنىڭ ازداپ بولسا دا كوبەيگەنى بايقالدى. الداعى ۋاقىتتا اتالعان جاعىمسىز جاعداياتتار جويىلادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. تاعى ءبىر ايتا كەتەر جايت, بۇگىنگى ۇرپاققا تاربيە, ءبىلىم بەرۋ ىسىندە كەمشىلىكتەرىمىز جوق ەمەس. ولاردىڭ قانداي كەمشىلىكتەر ەكەنى وزىمىزگە ءمالىم... ءبىر وكىنىشتىسى, سولاردى تۇزەۋدە شاباندىق تانىتىپ جۇرگەن جايىمىز بار.
اتام قازاق پەرزەنتىنە تاربيە, ءبىلىم بەرۋدى ءىشىندىرۋ-كيىندىرۋ مىندەتىنەن جوعارى قويعان. ال قازىر ءبىز بالالارىمىزدىڭ الدىنداعى اتا-انالىق مىندەتىمىزدى جارتىلاي ورىندايتىن بولىپ بارا جاتقاندايمىز. ناقتىلاي ايتقاندا, بالامىزدىڭ قارنىن توق, كويلەگىن كوك ەتسەك, اتا-انالىق مىندەتىمىزدى تولىق وتەدىك دەپ ويلايتىن دەڭگەيگە تومەندەپ كەتتىك. بالكىم, بۇگىنگى بالا تاربيەسىنە قاتىستى كەمشىلىگىمىزدىڭ باستى سەبەبى پەرزەنتتەرىمىزدى باعىپ-كۇتۋ مىندەتىن تولىق دۇرىس تۇسىنە الماي جۇرگەنىمىزدەن شىعار.
قورىتا ايتقاندا, بالالارىمىزدىڭ باقىتتى بولعانى – ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىق پەن بەرەكەلى ءومىردىڭ نەگىزگى ولشەمى. ۇرپاعىمىزبەن ماقتاناتىن ۇلت بولايىق, اعايىن!
