قوعام • 31 مامىر، 2021

COVID-19: تەمەكى ءتۇتىنى يممۋنيتەتتى السىرەتەدى

35 رەت كورسەتىلدى

جىل سايىن، 1988 جىلدان بەرى 31 مامىردا دۇنيەجۇزىلىك تەمەكىدەن باس تارتۋ كۇنى اتالىپ وتىلەدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

تەمەكىنىڭ زيانى تۋرالى پروفيلاكتيكالىق جۇمىستاردىڭ جۇرگىزىلۋىنە قاراماستان، بۇل تاقىرىپ ءالى دە وزەكتىلىگىن جويعان جوق. تەمەكى جىل سايىن 8 ملن-نان استام ادامنىڭ مەزگىزسىز ولىمىنە سەبەپ بولادى، ونىڭ زياندى اسەرى عىلىمي دالەلدەنىپ وتىر.

بۇل قانداي اسەرلەر؟ تەمەكى وكپەنىڭ قاتەرلى ىسىگى، وكپەنىڭ سوزىلمالى وبسترۋكتيۆتى اۋرۋى، دەمىكپە، قاناينالىم جۇيەسى اۋرۋلارىن: جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋى، ارتەريالىق گيپەرتونيا، قان تامىرى اۋرۋلارىن تۋدىرادى، سونداي-اق اعزانىڭ ينفەكتسيامەن كۇرەسۋ قابىلەتىن تومەندەتىپ، يممۋندىق جۇيەگە كەرى اسەر ەتەدى. ءپاسسيۆتى تەمەكى شەگۋ دە وسىنداي اسەر ەتەدى.

كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عزي كۇندىزگى ستاتسيونارىنىڭ تەراپەۆت دارىگەرى گاۋحار كوجاكەەۆانىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى ۋاقىتتا تەمەكى شەگۋدىڭ ءبىر ءتۇرى – ۆەيپينگ كەڭ تارالىپ وتىر. كوپتەگەن ادامدار اعزالارىنا زياندى اسەردىڭ قاۋپىن ازايتامىن دەپ، ەلەكتروندىق سيگارەتكە كوشتى. بۇل – قاتەلەسۋ. ەلەكتروندىق سيگارەتتەردىڭ اەروزولىنىڭ قۇرامىندا نيكوتين بار جانە اعزا جاسۋشالارىنا ونىڭ اسەرى جوعارىدا كورسەتىلگەن اۋرۋلاردى تۋدىرادى.

قازاقستاندا ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالاۋ اگەنتتىگىنىڭ ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، 2020 جىلى حالىق اراسىندا 15 جانە ودان جوعارى جاستاعى تۇرعىندار اراسىندا تەمەكى شەگۋدىڭ تارالۋى  18،3%: ەر ادامدار اراسىندا – 28،5%، ايەلدەر اراسىندا – 8،5%، اۋىل تۇرعىندارىندا – 19،1%، قالالىقتاردا – 17،6%-دى قۇرايدى. جوعارىدا ايتىلىپ وتكەندەي، دەنساۋلىققا زيان تيگىزەتىن نەگىزگى كەرى اسەرى جانە ونىڭ سالدارى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا جاعىمسىز  ىقپال ەتەدى.

اسىرەسە دۇنيەجۇزى ەكى جىل بويى كوروناۆيرۋس پاندەمياسىمەن كۇرەسىپ جاتقان كەزدە بۇل ماسەلە كوكەيكەستى. ونىڭ ۇستىنە پاندەميا باستالعاندا حالىق اراسىندا تەمەكى شەگۋشىلەردە ىندەت جۇقتىرۋ قاۋپىنىڭ از بولاتىندىعى جانە جۇقتىرعان جاعدايدا ونىڭ اعىمىنىڭ جەڭىل بولاتىندىعى تۋرالى جالعان اقپارات تارالىپ كەتتى.

بۇل شىندىققا جاناسپايدى. تەمەكى ءتۇتىنىنىڭ اسەرىنەن تەمەكى شەگۋشىلەردە وكپە ءتىنى زاقىمدانىپ، يممۋنيتەتى تومەندەيدى، سول سەبەپتەن ءجىتى رەسپيراتورلىق سيندرومنىڭ دامۋى (SARS-CoV-2) كەرىسىنشە جوعارىلايدى جانە سىرقاتتانعانداردا اۋرۋدىڭ ءورشۋىنىڭ سالدارى اۋىر تيەدى. مۇنى تەمەكى شەگۋ جانە COVID-19 اراسىنداعى بايلانىس تۋرالى زەرتتەۋ راستايدى.

قىتايدىڭ 552 اۋرۋحاناسىندا COVID-19-ءتىڭ زەرتحانالىق تالداۋلارىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا دالەلدەنگەن 1099 پاتسيەنتتە اۋرۋ سالدارلارى زەرتتەلدى. زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا سول كەزدە تەمەكى شەككەن پاتسيەنتتەردىڭ سانىنان 12،4%-ى قايتىس بولعان جانە قارقىندى تەراپيا بولىمشەسىنە ەمدەلۋگە جاتقىزىلعان نەمەسە تەمەكى شەكپەيتىن پاتسيەنتتتەردىڭ سانىنان 4،7%-ىمەن سالىستىرعاندا وكپەنىڭ جاساندى ۆەنتيلياتسياسىنا مۇقتاج بولعاندىعىن انىقتادى. سونىمەن قاتار تەمەكى شەگۋشىلەردىڭ 21،2%-دا تەمەكى شەكپەيتىن 14،5%-مەن سالىستىرعاندا اۋرۋ وتە اۋىر تۇردە وتكەن.

جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ بارلىعىن قورىتىندىلاي كەلە، تەمەكى شەگۋشىلەر ءوزىنىڭ بولاشاعى تۋرالى ويلانىپ جانە دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ءۇشىن تەمەكى شەگۋدەن باس تارتۋى قاجەت.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىككە بەرگىسىز ەڭبەك

قوعام • بۇگىن، 08:09

جاساندى جۇرەك سالىندى

الەم • بۇگىن، 08:02

نۇروتاندىقتاردىڭ ايقىن جەڭىسى

ساياسات • بۇگىن، 07:43

شامانىڭ ءانى

ونەر • كەشە

سوتتالعان جىرلار

ادەبيەت • كەشە

9 اي «تولعاتقان» 9 پايىز

ەكونوميكا • كەشە

اتوم كولگە ساپار

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار