قازاقستان • 26 مامىر، 2021

اكىمدەر سايلاۋى تۋرالى اشىق اڭگىمە

481 رەت كورسەتىلدى

Nur Otan پارتياسى جا­نىن­داعى ازاماتتىق قو­عام­دى دامىتۋ جانە مەم­لەكەتتىك باسقارۋ جو­نىن­­دەگى رەسپۋبليكالىق قو­عام­­دىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ­دىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ، سونداي-اق اۋىل­دار مەن اۋىل­دىق وك­رۋگتەر اكىمدەرى­نىڭ تىكەلەي سايلاۋىن وتكىزۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. وعان سايا­سي پارتيالاردىڭ، ءىرى ۇكى­مەتتىك ەمەس ۇيىم­دار­دىڭ وكىلدەرى، ساياساتتانۋشىلار مەن ساراپشىلار قاتىستى.

كەڭەس ازاماتتىق قوعام مەن مەم­لەكەتتىك باسقارۋدى دامىتۋ­دىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىن­شا ۇسىنىستار ازىرلەنەتىن بىرە­گەي الاڭ بولىپ سانالادى. ونىڭ مىن­دەت­تەرى – پارتيانىڭ ساي­لاۋال­دى باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسى­رىلۋىنا، جول كارتاسى ين­دي­كاتورلارىنىڭ ورىندا­لۋى­نا مونيتورينگ جۇرگىزۋ جانە باقىلاۋ، سونداي-اق ساياسي ديالوگ مادەنيەتىن دامىتۋعا جانە ازاماتتىق باستامالاردى ىلگە­رى­لەتۋگە جاردەمدەسۋ.

اۋىل اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي ساي­لاۋىن ەنگىزۋ قاجەتتىگىن مەم­لەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ بىلتىرعى جول­داۋىندا اتاپ ايتقان بولاتىن. ال اۋداندىق ماڭىزى بار قا­لا­لاردىڭ، اۋىلدىق وكرۋگتەر­دىڭ، كەنتتەر مەن اۋىلداردىڭ اكىم­دەرىن سايلاۋدى تۇڭعىش پرەزي­دەنتىمىز – ەلباسى نۇرسۇلتان نا­زار­باەۆ 2012 جىلعى جول­داۋىن­­دا العاش رەت ۇسىنعانى بەلگىلى.

كەڭەس توراعاسى، پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ايدوس سارىمنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا اۋىلدا حالىقتىڭ 41پايىزى تۇرادى، بۇل ەلدىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ 4 پايىزىن عانا قام­تاماسىز ەتەدى.

«اۋىلدىق جەرلەردە كولەڭ­كەلى ەكونوميكا باسىم. اۋىلدىڭ الەۋ­مەتتىك-ەكونو­ميكا­لىق جاع­دايىن كوتەرمەي، ەل ەكونوميكاسىن كوتەرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنى بارشاعا ءمالىم. وسىنىڭ بارىمەن كۇرەسۋدىڭ ءبىر جولى – بيلىك تەتىك­تەرىن حالىقتىڭ قولىنا بەرۋ. سوندا عانا تۇرعىندار ءوز اۋىل­دارىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە ارالاسىپ، ماسەلەلەردى شەشە الا­دى»، دەپ اتاپ ءوتتى ول.

Nur Otan پارتياسىنىڭ حات­شىسى الىبەك الدەنەي اتاپ وتكەندەي، 2025 جىلعا دەيىنگى سايلاۋالدى باعدارلامادا جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ كوزدەلگەن.

«باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى جول كارتاسىندا ءاربىر تارماق ناقتىلاندى. ولاردىڭ ءبىرى – دەموكراتيالىق رەفورمالاردى تەرەڭدەتۋ، حالىقپەن كەرى بايلانىس قۇرالدارىن جەتىل­دىرۋ، بيلىكتى ودان ءارى ور­تالىق­سىز­داندىرۋ ءۇشىن ما­ڭىزدى تۇرتكى بولاتىن اۋىل اكىم­دەرىنىڭ الداعى سايلاۋى. جىل سوڭىنا دەيىن 1 ملن 250 مىڭ سايلاۋشىنىڭ قاتىسۋىمەن اۋىل­دىق ەلدى مە­كەندەردىڭ 800-گە جۋىق اكىمى سايلانادى دەپ كۇتىلۋدە»، دەدى الىبەك الدەنەي.

سەنات دەپۋتاتى ءلاززات سۇلەي­مەن زاڭ جوباسىنىڭ جاڭالىعىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن، كانديداتتار 3 تاسىلمەن: ساياسي پارتيالار مۇشەلەرىنىڭ قاتارىنان، ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋ تارتىبىمەن، بۇدان باس­قا، ەگەر ۇسىنۋ مەرزىمىنىڭ سو­ڭىنا دەيىن ەكىدەن كەم ۇمىتكەر ۇسى­نىلسا، اۋدان (وبلىستىق ماڭىزى بار قالا) اكىمىنىڭ كانديداتتارى ۇسىنىلادى.

وتىرىستا تالقىلانعان ماسە­لە­لەردىڭ ماڭىزدىلىعى مەن وزەك­تىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ، باسقا سايا­سي پارتيالاردىڭ وكىلدەرى، ساياسات­تانۋشىلار، قوعام قايرات­كەر­لەرى دە ءسوز سويلەدى. ماسەلەن، «اۋىل» حا­لىق­تىق-دەمو­كراتيا­لىق پات­ريوت­تىق پارتياسى تور­اعا­سىنىڭ ءبىرىن­شى ورىنباسارى تولەۋتاي را­حىمبەكوۆ اكىم جۇ­مىسى تيىم­دىلىگىنىڭ ساندىق ينديكاتورىن ەنگىزۋدى ۇسىندى.

جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەمو­­­كراتيالىق پارتيانىڭ توراعاسى اسحات راحىمجانوۆ­تىڭ پىكىرىنشە، اكىم اتقارۋ­شى بيلىكتىڭ بەل ورتا­سىنان شى­عىپ، مەنەدجەر بولۋى ءتيىس. سون­داي-اق ول سايلاۋ پرو­تسەسى­نىڭ اشىقتىعىن، اي­قىن­دى­عىن جانە زاڭدىلىعىن قامتا­ما­سىز ەتۋ ءۇشىن سايلاۋ كۇنى داۋىس بەرۋ كەزىندە ونلاين ترانسلياتسيا وتكىزۋدى ۇسىندى.

سونىمەن قاتار پارلامەنت ماجى­لىسىندەگى «اق جول» قدپ دەپۋتاتتىق فراكتسياسى باس­شىسىنىڭ ورىنباسارى، دەپۋتات بەرىك دۇيسەمبينوۆ حالقىنىڭ سا­نى كەيبىر اۋداندار تۇرعىن­دارى­نىڭ سانىنان اساتىن ءىرى اۋىل­داردىڭ ماسەلەسىن كوتەردى. ء«ىرى اۋىلداردىڭ اكىمدەرى ءۇشىن قوسىمشا مەحانيزم قا­جەت. ويت­كەنى اباتتاندىرۋ، ينفرا­قۇ­رى­لىم جانە الەۋمەتتىك ماسە­لە­لەردى ەسكەرسەك، ولاردىڭ جۇكتە­مەلەرى كوبىرەك»، دەدى ول.

كەڭەس مۇشەسى مايرا ايسي­نا وسى قىزمەتتەردە ءتيىستى تاجىري­بەسى جوق جاس ۇمىتكەرلەردى وقى­تۋ ءۇشىن تالىمگەرلىك ينستيتۋتىن ەنگىزۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى. كەڭەس مۇشەسى راسۋل جۇ­مالى جوسپارلانىپ وتىر­عان جا­ڭاشىلدىقتار­عا قاتىستى اق­پاراتتىق-ءتۇسىن­دىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋگە شاقىردى.

ءوزىن ءوزى باسقارۋ سالاسىنداعى رەفورمالاردى تالقىلاۋ ايا­سىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى الىشەر ابدىقادىروۆ وڭىر­لەردىڭ دەربەستىگىن ارتتىرۋ قازاقستاننىڭ ساپالى اۋماق­­­تىق دامۋىنا ىقپال ەتەتى­نىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، جەر­گى­لىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى ءتيىم­دى دامىتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك باس­­قارۋ مەن جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقا­رۋ دەڭ­گەيلەرى اراسىنداعى وكىلەت­تىك­تەردىڭ اراجىگىن اجىراتۋدى قام­تيتىن جەكە زاڭ شىعارۋ قاجەت.

قازىرگى ۋاقىتتا جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدىڭ نەگىزگى ورگان­دارىنىڭ ءبىرى جەرگىلىكتى قوعام­داستىق جينالىسى بولىپ تابىلادى. الداعى 10 جىل­عا ارنالعان جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ تۇ­جى­رىم­داماسىنىڭ جوباسىندا جەر­گىلىكتى قوعامداستىق جينالىسىن قايتا قۇرۋ جولىمەن اۋىلدىق دەڭگەيدە وكىلدى ورگان – «كەڭەس» قۇرۋ كوزدەلگەن.

ءوز كەزەگىندە ساياساتتانۋشى، كەڭەس مۇشەسى اندرەي چە­بو­­تارەۆ تۇجىرىمدامانىڭ ءالسىز جاق­تارىنىڭ ءبىرى رەتىندە اۋداندىق ماڭىزى بار قالالار مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر اكىم­دەرىنىڭ سايلاۋىن وتكىزۋ پرو­تسەسىنىڭ ۇندەسپەيتىندىگىن اتادى. ماسەلەن، بيىل وسى دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ جالپى سانىنىڭ ۇشتەن ءبىرى عانا سايلانادى. بۇل الشاقتىق جالپى سايلاۋ پرو­تسەسىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق، تەحنيكالىق جانە قارجىلىق اس­پەكتىلەرىنە تەرىس اسەر ەتۋى مۇم­­كىن. سونىمەن قاتار ا.چە­بو­تارەۆ جوعارى بىلىمگە قاتىستى شەك­تەۋدى الىپ تاستاۋدى ۇسىندى.

«كانديداتتارعا قويىلاتىن تالاپتاردى ءبىراز تومەندەتۋ قاجەت. سەبەبى قاراپايىم اۋىل تۇر­عىن­دارىنىڭ عىلىمي دارە­جەسى، قانداي دا ءبىر باسقارۋشى قۇرى­لىمداردا، جەكە نەمەسە مەم­لەكەتتىك قىزمەتتە جۇمىس تاجى­ريبەسى بولماعانىمەن، بىراق ولار اۋىلدىڭ دەڭگەيىن قالاي كوتەرۋ كەرەكتىگىن بىلەتىن ساۋاتتى ادامدار بولۋى مۇمكىن»، دەپ اتاپ ءوتتى ول.

كەڭەس وتىرىسىنىڭ قورىتىن­دىسى بويىنشا جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ تۇجى­رىم­داماسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىس ازىرلەندى. سونىڭ ىشىندە ءتيىستى جۇ­مىس تاجىريبەسى جوق، تىكەلەي ساي­لانعان اۋىل اكىمدەرىن وقىتۋ ءۇشىن تالىمگەرلىك ينستيتۋتىن ەنگىزۋ دە بار.

جيىندى قورىتىندىلاعان كەڭەس توراعاسى ايدوس سارىم بيىل كۇزدە اۋىل، كەنت، اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىن تىكەلەي ساي­لاۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياقتال­عاننان كەيىن وسى ماسەلە بو­يىنشا تاعى ءبىر وتىرىس وتكىزۋدى ۇسىندى.

سوڭعى جاڭالىقتار

تاعى 1650 قازاقستاندىق ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:00

سوفيادان ولجالى ورالدى

سپورت • بۇگىن، 08:40

جاس تەننيسشىلەر جارادى

تەننيس • بۇگىن، 08:32

تۇتىنۋشى قۇقىعىن قورعايدى

قازاقستان • بۇگىن، 08:27

ۇقساس جاڭالىقتار