جالعاس تايكەنوۆ – اتباسار قالاسىنىڭ تۋماسى. بالالىق شاعىندا بۇلاردىڭ وتباسى اۆتوبۋس پاركىنە قاراما-قارسى تۇردى. نەشە ءتۇرلى كولىك پارككە ءبىرى كىرىپ, ءبىرى شىعىپ, قۇمىرسقانىڭ يلەۋىندەي قايناپ جاتاتىن. نەگە ەكەنىن كىم ءبىلسىن, بالا بىتكەن وسى جەرگە اۋەس. ۇلكەندەر الدەنەدەن ساقتاندىرىپ, قۋىپ جاتسا دا, قايتا اينالىپ وسى جەردى تابادى. الدە, ءسابي كوڭىل تىرشىلىك تامىرى تىنىمسىز سوعىپ جاتقان جەردى قالاپ تۇرا ما ەكەن؟ كوڭىلدەرىنە قورقىنىش كىرمەيتىن. ءداۋ اۆتوبۋستاردىڭ گۇجىلدەپ جۇرەتىنىنە, كوشەنىڭ شاڭىن اسپانعا كوتەرىپ, اعىلىپ جاتاتىندارىنا بويلارى ابدەن ۇيرەنگەن. جازمىش دەگەنىڭ ەشقاشان ايتىپ كەلمەيدى عوي. قاۋىپ-قاتەر دە تابانىڭنىڭ استىندا.
ءتورت جاسقا ەندى تولعان شاعى. اۋلاداعى ويىن جالىقتىرعان سوڭ ەرەسەك بالالارعا ىلەسىپ اۆتوبۋس پاركىنىڭ الدىنا كەلگەن. وسى جەردە جاسىرىنباق وينادى. كەزەك-كەزەك. اۋەلى بىرەۋلەرى تىعىلادى, ەكىنشى توپ ولاردى جازا باسپاي تاۋىپ الۋعا تىرىسادى. جاسىرىن جەر بەلگىلى بولىپ قالعان بالالار قولدى-اياققا تۇرماي, جاس ق ۇلىنداي ويناقتاپ, تىنىمسىز جۇگىرەدى. جالعاس تا جۇگىرىپ جۇرگەن. ويىن بالاسى ەمەس پە, ءتونىپ كەلگەن قاۋىپتى ەلەي قويمادى. قاپەلىمدە اۆتوبۋستىڭ استىندا قالعانى. اپاتتىڭ ناتيجەسىندە سول اياعىن جوعالتتى.
ءسابي سانا قاتال تاعدىردىڭ اياۋسىز ەكەندىگىن وسى جولى ۇعىنعان. ەندى باياعىداي بالالارمەن جارىسىپ جۇگىرە المايدى. جۇگىرگەنىڭىز نە, شوقالاقتاپ جالعىز اياقپەن قارعا ادىم جەر اتتاۋدىڭ ءوزى مۇڭ. اتا-اناسىنىڭ قاباعىن كىربىڭ شالعان. بۇل جۇقالاپ ايتقانىمىز عوي, ايتپەسە پەرزەنتىنىڭ ءومىر-باقي مۇگەدەك بولىپ قالۋى قاسىرەت-قايعىنىڭ ۇلكەنى ەمەس پە؟!
بەس جاسىندا العاش پروتەز كيگەن. جۇرۋگە قولايسىز ەكەن. ال قۇلدىراڭداي جۇگىرۋ تۇسكە دە ەنبەيتىن شىعار. العاشىندا جاساندى اياقپەن ءجۇرىپ كەتەرىنە كۇماندانعان. «باسقا تۇسكەن باسپاقشىل» دەمەكشى, ءبىر ءسۇرىنىپ, ءبىر جىعىلىپ ءجۇرىپ, بۇعان دا ۇيرەنۋگە تۋرا كەلدى. بالا كەزىندە ەشتەڭە ەمەس ەدى, ەسەيە كەلە يىعىنا تۇسكەن جۇكتىڭ قانشالىقتى اۋىر ەكەندىگىن ۇققان. تال-شىبىقتاي بۇرالىپ, ءوسىپ, جەتىلە كەلە. ونىڭ ۇستىنە كورشى-قولاڭنىڭ كورگەندە مۇسىركەپ تۇرعاندىعىن, ەت باۋىرلارى ەزىلىپ, اياپ تۇرعاندىعىن بايقايدى. اياعاندى ۇناتپايدى. تاعدىردىڭ جازۋى وسى. ەندى قالعانى سول – قاتال, ادام بالاسىن اياۋدى بىلمەيتىن تاعدىرمەن كۇرەسۋ. ماڭدايعا جازعانى وسى ەكەن دەپ سالى سۋعا كەتىپ, وتىرىپ قالعان جوق. قولايسىز بولسا دا العا ۇمتىلۋعا تىرىستى.
ءبىر جاقسىسى, دوستارى مۇنى جاقسى تۇسىنەتىن. ولاردىڭ ەشقايسىسى مۇگەدەكتىگىن بەتىنە ايتپاق تۇگىل, ىم-يشارامەن دە بىلدىرگەن جوق. مىنە, ناعىز دوس دەگەن وسىنداي بولار! ولاردىڭ بويىنداعى دوس كوڭىلىن جان-جۇرەگىمەن سەزىنەتىن. ءوزى دە سول دوستارىنىڭ سەنىمىن اقتاۋعا تىرىستى. 15 جاسىندا ۆوركاۋت الەمىنە ەندى. وقىرمانعا تۇسىنىكتى بولۋى ءۇشىن ءسال عانا تاراتىپ ايتا كەتەلىك. بۇل ءوز سالماعى مەن دەنەسىن باسقارۋدىڭ تاماشا ءتاسىلى.
الەمگە اتى شىققان سپورتشىلاردىڭ ءومىرىن زەرتتەدى. ولاردىڭ تالابى مەن تاباندىلىعىنان تاعىلىم الدى. سويتسە, ءوزى ءتارىزدى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى سپورتشىلاردىڭ شىرقاۋ بيىككە شىعۋىنا سەبەپ بولعان ۇلى كۇش – رۋح ەكەن. ەندەشە, جالعاس تا جاقسىلاردىڭ ىزىنە جالعاسىپ, رۋحى كۇشتى ادام بولۋعا ءتيىس.
– موتيۆاتسيالىق بەينەبايانداردى كوپ كوردىم, – دەيدى جالعاس تايكەنوۆ. – كوشە سپورتشىلارىنىڭ ءىس-قيمىلدارىنان ءتالىم الدىم. ولاردىڭ كەرەمەت قيمىلدارى, ءتىپتى ون ەكى مۇشەسى ساۋ ادامداردىڭ جاسار-جاساماسى بەلگىسىز ارەكەتتەرى ايرىقشا شابىت بەرەتىن.
كوپ ۋاقىت وتپەي جالعاس تا وسىنداي قيمىلداردى جاساي باستادى. العاشقىدا جۇرت كوزىنەن تاسا جەردە, كوزگە تۇسپەي قيمىلداۋدى ءجون كورەتىن. كەيىن «كورسە, كورە بەرسىن» دەپ ويلادى, ۇيات ەشتەڭەسى جوق قوي.
جالعاستىڭ وسى ءبىر ەرلىككە پارا-پار ءىس-قيمىلىنان قۇلاقتانعان جۇرت ءوز كوزدەرىمەن كورۋ ءۇشىن قاۋمالاي قورشاپ تۇراتىن. ءسال ۋاقىتتان سوڭ كوشە سپورتشىلارى بىرنەشە كوماندا قۇرىپ, ءوزارا جارىسا باستادى.
ءىس-قيمىلداردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن كۇن سايىن بايىتىپ وتىراتىن جالعاس جانىنا جىگەر بەرەتىن جاتتىعۋلاردىڭ قاتارىنا ءجۇزۋدى دە قوستى. سۋدا جۇزگەن قانداي تاماشا؟! مايدا تولقىندار كەۋدەڭە سوعىلىپ, قاق ايىرىلىپ جول بەرۋ ءۇشىن قۇلاشتاي ءجۇزىپ العا ۇمتىلۋىڭ كەرەك. قۇتتى ءومىردىڭ ءوزى ءتارىزدى. تولقىن دەگەنىڭىز توتەننەن جولىققان, جولىڭدى كەسەتىن كەدەرگى. ال سەن بولساڭ, قات-قابات كەدەرگىنى قاقىراتا جارىپ العا ءجۇزىپ كەلەسىڭ. بويىڭدا بۇلا كۇش بار, تاۋسىلىپ بىتپەستەي قۋات بار. جۇزە الاتىنىڭا, قيىندىق اتاۋلىنى جەڭە الاتىنىڭا سەنەسىڭ. س ۇلىكتەي بولىپ سۋدان شىققان سوڭ قارا جەردىڭ ۇستىندەگى تىرشىلىك باستالادى. جاڭاعى سۋ ىشىندەگىدەي قاۋىرت قيمىل قاجەت. سوندا عانا قاتارىڭنان كەم قالمايسىڭ.
الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى پاراكانوە تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى ءبىلىم الدى. بۇل تىرەك-قيمىل مۇشەلەرى زاقىمدانعان ادامدارعا ارنالعان قۇددى سۋ ۇستىندە قالت-قۇلت ەتىپ تولقىعان قايىق تارىزدەس دۇنيە. سپورتتىڭ مۇنداي تۇرىمەن قازاقستاندا ەشكىم اينالىسپاعان ەكەن. جاڭالىققا جانى قۇمار جالعاس قاتتى قىزىقتى. ەل ەستىپ كورمەگەن, جاڭا سيپاتتاعى, دەنساۋلىققا پايداسى ۇشان-تەڭىز, جىگەرىڭدى جانىپ, قايراتىڭدى ەسەلەيتىن سپورت ەكەن.
سپورتتىڭ جاڭا تۇرىمەن اينالىسىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدە ەل نامىسىن قورعاعىسى كەلدى. بويىنداعى جاستىق جىگەردى, ناعىز ازاماتتارعا ءتان ءور نامىستى وسى ارقىلى دالەلدەمەك. ۇمتىلىسىن مەملەكەت تە قولداپ, بيۋدجەت ەسەبىنەن رەسەيگە جاتتىعۋعا جىبەردى.
توپ سپورتشىنىڭ ىشىندە جالعاستى نامىسقويلىعى, ەڭبەكقورلىعى ەرەكشەلەندىرىپ تۇراتىن. تال بويىنداعى تاماشا قاسيەتتى تالىمگەرلەرى دە بايقادى. ەرەكشە نازار اۋدارا باستادى. ءتۇپتىڭ تۇبىندە توپ جارىپ شىعاتىن جۇيرىككە قاجەتتى قاسيەتتىڭ ءبارى بار. ەڭ باستىسى, ەرەكشە ەڭبەكقور. تالپىنۋعا تۋرا كەلدى. تابىس تۇلا بويىنداعى تالانت پەن ەڭبەك ۇشتاسسا عانا كەلمەك. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە ازيا چەمپيوناتىندا مەرەيى ۇستەم بولدى.
جاقسىلىق اتاۋلى قاپەرگە ىلىنبەي قالاتىن كەز ەمەس. ەل بىردەن قۇلاقتانعان. قازاقستاندىقتاردىڭ اراسىندا دا پاراكانوە سپورت تۇرىنە قىزىعۋشىلار بىرتىندەپ كوبەيە باستادى. جەكە ءوتىنىش ايتقاندار دا از ەمەس. شىمكەنتتىك بەيبارىس سپاتايعا وسى باعىتتا بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ, دامۋىنا قولۇشىن بەردى.
شىنتۋايتىن ايتقاندا, سپورتتىڭ بۇل ءتۇرى اۋا رايىنا تاۋەلدى. كوكتەمنەن كۇزگە دەيىن عانا جاتتىعۋعا بولادى. ەڭ قولايلى ورىندار – شىمكەنت ماڭىنداعى سۋ قويمالارى. قىستا سپورتشىلار وزبەكستانعا بارىپ جاتتىعادى.
جاتتىعۋ ءۇشىن جالعاسقا زاماناۋي پروتەز الۋ قاجەت بولدى. جاناشىرلارى الەمگە اتى شىققان كومپانيالارمەن بايلانىسىپ, تاپسىرىس بەردى. بەس ميلليون تەڭگە قاجەت ەكەن. دوس-جولداستىڭ كوپتىگى وسىندايدا كەرەك. ءوزى قالاپ سۇراماسا دا, قۇلاقتانعان ادامدار ءاپ-ساتتە جيناپ بەردى.
بۇگىندە جالعاس تۇركىستان وبلىسىندا جاتتىعىپ ءجۇر. تامىز ايىندا توكيودا وتەتىن وليمپيادا ويىندارىنا بارىن سالىپ دايىندالۋ ۇستىندە. جىگەرلى جاس جىگىتتىڭ جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلەتىنىنە جەرلەستەرى كامىل سەنىمدى.
