قوعام • 04 مامىر، 2021

رۋحاني اگرەسسيادان قالاي قورعانامىز؟

555 رەت كورسەتىلدى

قازاققا اقىلسىماقتارىن ايتىپ، جول كورسەتكىسى كەلەتىندەر كوبەيىپ بارادى. ءجونى ءتۇزۋ ءسوز ايتسا ءبىر ءسارى، ادام جاعاسىن ۇستاتاتىن كوزقاراستارىن كولدەنەڭ تارتاتىن ولاردىڭ قوعامداعى بەلسەندى ءىس-ارەكەتى ءورشىپ، داۋىستارى قوعامدى جاڭعىرتىپ تۇر. ايىلىن جيار ەمەس. الەۋمەتتىك جەلىلەردى ءتيىمدى پايدالانىپ، ءتۇرلى دەڭگەيدەگى مىنبەلەردە اۋىزدىعا ءسوز بەرمەي كوكەيىندەگىسىن كوسەمسي جەتكىزىپ جۇرگەن، كەرتارتپا، كەسىرلى پىكىرلەرىن كولدەنەڭ تارتىپ كەۋدە كەرگەن بەياۋىزدىلارعا تىيىم سالار كۇن تۋاتىن شاق ازىرگە الىس سەكىلدى مە، قالاي؟

ارينە، ەشكىمنىڭ اۋزىنا قاقپاق بولا المايسىڭ. اسىرەسە، قوعامىمىزدا دەموكراتيانى دامىتامىز دەپ ەلىرىپ جۇرگەن قازىرگە كەزەڭدە ءبىر ەلى اۋىزعا ەكى ەلى تۇگىلى مىڭ ەلى قاقپاق قويساڭ دا بوس اۋرەشىلىك. دەسەك تە، بۇكىر نيەتتىلەرگە قارسى ءبىر ارەكەتىن جاساۋ قاجەت-اق.

ءبىزدىڭ قوعام الەمگە اشىق. بۇل – ءبىز قالاساق تا، قالاماساق تا پەشەنەمىزگە جازىلعان جول. وسى اشىقتىعىمىزدان از تاياق جەپ جۇرگەن جوقپىز. سىرتقى كۇشتەرگە وڭاي زەرتتەلەمىز. سودان كەلىپ، تالماۋ تۇسىمىزدى، وسال جاعىمىزدى، جاندى جەرىمىزدى كىم بولسا دا قيىندىقسىز تابادى. سويتەدى دە سول تۇستان دالدەپ تۇرىپ سوققى جاسايدى. ەسەڭگىرەپ قالاسىڭ، جانايقايىڭ شىعىپ شىرىلدايسىڭ كەلىپ. بەرەكەڭدى قاشىرادى.

قازاقتىڭ جانىنا، جۇرەگىنە، وزەگىنە ولەرمەندىكپەن توقتاۋسىز شابۋىل جاسالىپ كەلەدى. بۇل شابۋىل كەڭ قولتىق كەزەڭدەردى، سانداعان عاسىرلاردى، داۋىرلەردى قامتيدى. بىراق اتا-بابانىڭ ءجون-جوسىقتى، بايىپتى جولى مەن يسلام دىنىنەن سۋسىنداعان قازاقتىڭ جانى، جۇرەگى مەن وزەگى الىنباس قامالداي ەشكىمگە دەس بەرمەي، جانسەبىلدىك تانىتىپ باقتى. سۋعا سالسا – باتپادى، وتقا سالسا – جانبادى. راس، تالتىرەكتەتتى، قۇلامادىق، ءسۇرىندىردى، جىعىلمادىق، السىرەتىپ، سانامىزدى سانسىراتتى اقىل-ەسىمىزدەن اداسپادىق. جانىمىز ءسىرى شىعار.

وسى جەردە ءبىر ايتا كەتەر جايت، دەربەس ەل اتانىپ، ءوز الدىمىزعا جەكە تۋ كوتەرىپ وتىرساق تا وسىناۋ تولاسسىز شابۋىلداردان، رۋحاني اگرەسسيالاردان نەگە قۇتىلا الماي-اق قويدىق؟ تاۋەلسىز ەل بولدىق، ەندى ءانىمىز دە جىرىمىزدا، تەربەتكەن بەسىگىمىز دە تۇزەلەدى دەگەنىمىز قايدا؟ رۋحاني ەكسپانسيانى توقتاتپاق تۇگىلى ونىڭ ىعىنا جىعىلعىش بولىپ وتىرعانىمىز قالاي؟

دۇلەي كۇشتەر قانجارىن قانشا سۇقسا دا ءتىلىمىز بەن دىلىمىزدەن، ءدىنىمىز بەن ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدان اجىراتا المادى. بۇل راس تا. سولاي دەپ تە ءجۇرمىز. بىراق جاعىمسىز، كەسىرلى سىرتقى جانە ىشكى كۇشتەردىڭ رۋحاني اگرەسسياسى، ەكسپانسياسى قايماعى بۇزىلماعان قازاقىلىقتى، قازاقى قوعامدى ءبىرشاما ءبۇلدىرىپ، تۇنىعىمىزدى ايارلىقپەن لايلاپ، ۇلتتىق كەسكىن-كەلبەتىمىزگە كۇيەسىن بارىنشا جاقتى ەمەس پە؟ سوعان جول بەرىپ الدىق قوي. بۇل تۇسىنە بىلگەنگە ولاردىڭ جەڭىسى، ۇلتىمىزدىڭ ۇتىلىسى.

ساياسي-ەكونوميكالىق جانە مادەني-رۋحاني ەكسپانسيانىڭ تەرىس ىقپالىنىڭ زاردابى، قيىن سالدارلارى قوعامىمىزدا اشىق كورىنىپ وتىر. باسقاسىن ايتپاعاندا، ءدىنىمىزدى تۇتىنۋداعى اركەلكىلىك، ءوزىن-ءوزى اقتاعان وتباسىلىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ شامادان تىس السىرەۋى، نەكەلى جاستاردىڭ اراسىندا اجىراسۋ دەڭگەيىنىڭ بۇرىن-سوڭدى بولماعان 50 پايىزعا جۋىقتاۋى، الاياقتىق قىلمىستىق ءىس-ارەكەتتەردىڭ كۇرت ءوسۋى، سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ «اسۋ بەرمەي» تۇرعانى، بارىنەن دە ۇلتىمىزعا مۇلدە جات، ايتۋعا ۇيات تالاپتارىن پلاكاتتارعا جازىپ، وزدەرىن بەينە ءبىر شىن ادىلەتسىزدىك كورىپ جانى قينالعان جانداي كورسەتىپ شەرۋگە شىققان ارسىزداردىڭ ورىنسىز قىلىقتارى الگى زارداپتار مەن سالدارلاردىڭ ايقىن كورىنىسى. بۇل تۇسىنە بىلگەنگە قازاقتى سۇرىندىرگىسى، ىشتەي ىرىتكىسى كەلەتىن، سىرتى جىلتىر، ءسوزى مايدا، جالعان جاناشىر، مۇلايىمسىگەن ءمۇتتايىم، ءوزىنىڭ بىزگە قاس دۇشپان ەكەنىن كەرەمەتتەي بۇركەمەلەي بىلەتىن قاسكويلەردىڭ تاماشا جەڭىسى، ال ءبىز ءۇشىن قاسىرەت.

ەندى ب ۇلىنگەنىمىزدى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ، لايلانعان تۇنىعىمىزدى قايتا تۇندىرۋ مۇمكىن بە؟

قازاق قوعامىن ىزگىلىككە ۇندەۋ، ۇلتتىق قۇندىلىققا تۇبەگەيلى بەت بۇرۋ، ءتىلىمىزدى، ءدىنىمىزدى بەن سالت-ءداستۇرىمىزدى العا وزدىرىپ، ونى تۇراقتىلىق پەن ورنىقتى دامۋىمىزدى بەرىك نەگىزى، كەپىلى ەتۋ باعىتىنداعى اتقارىلعان، جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان قىرۋار جۇمىستاردىڭ جولىن كەسىپ، ولاردى كومەسكىلەندىرىپ، حالىقتىڭ، ونىڭ ىشىندە جاستاردىڭ بەتىن وزدەرىنىڭ بۇرىس جولىنا بۇرۋعا ولەرمەندىكپەن ەلىرىپ جۇرگەندەر ءجيى بوي كورسەتىپ، ۇندەرىن قاتتىراق ششىعارىپ، ەلىمىزدە ەركىن سايرانداۋى، ويىن كەلگەنىن ايتىپ، تالاپ قويىپ تايراڭداۋى بيلىك پەن جالپى حالىق تەرەڭىرەك ويلانىپ، ءتيىمدى قادامدار جاساۋ قاجەتتىگىن انىق كورسەتىپ وتىر.

باسقاسىن ايتپاعاندا، تاياۋدا ەلىمىزدە شۋلاتقان، كوپشىلىكتىڭ نارازىلىعىن كۇشەيتكەن فەمينيستىك توپتار بەلسەندىلەرىنىڭ شەرۋى ۇلتتىق تاربيەمىزدە، قوعامدىق قارىم-قاتىناستار سالاسىندا ۇلكەن كىناراتتار بار ەكەنىن ناقتى كورسەتىپ بەرگەندەي بولدى.

ارينە، اتالعان شەرۋگە جالپىحالىقتىق نارازىلىق انىق كورىندى. الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن ءتۇرلى اقپارات قۇرالدارى ارقىلى وزدەرىنىڭ الگىلەرگە دەگەن اشۋ-ىزاعا تولى پىكىرلەرىن، مازاق پەن كەلەكەدەن قۇرىلعان ويلارىن بىلدىرگەن قازاقستاندىقتاردىڭ قاتارى قالىڭ بولدى. ىشتەي بۋىرقانىپ، ءوز ورتاسىندا قارسىلىعىن بىلدىرگەندەر قانشاما. قۇدايعا شۇكىر دەيسىڭ. بىراق بۇعان قاراپ توقمەيىلسۋگە بولا ما؟ ارينە، جوق. ويتكەنى، ارسىزدىقتىڭ ارىق اتىن ەرتتەپ ءمىنىپ، ەرەۋىلدەگەن ەسىرىكتەردىڭ ەسسىزدىگى – ىرگەدەن كەتكەن سۋ، ىرىتكى سالار كۇش، قوعامدىق جارا. ىرگەدەن كەتكەن سۋعا، ىرىتكى سالار كۇشكە لايىقتى توسقاۋىل قويماي، سونداي-اق جارانى تولىق ەمدەمەي نەمەسە سىلىپ تاستاماي ۇيقىمىز تىنىش بولماۋعا ءتيىس. ىرگەدەن كەتكەن سۋ ءۇيىڭنىڭ قابىرعاسىن قۇلاتادى، ىرىتكى سالار كۇش شاڭىراعىڭدى شايقالتىپ، ورتاسىنا تۇسىرەدى، جازىلماعان جارا سىزداپ، ءىرىڭىن اينالاسىنا استە-استەلەپ تاراتا بەرەدى. بۇل قاۋىپ-قاتەرلەردى ەلەڭ قىلماي، ولاردىڭ ىقپال-اسەرلەرىنە كوز جۇما قاراساق بىتكەنىمىز. كۇن وتكەن سايىن الگىندەي ەسسىزدەردىڭ ءىس-ارەكەتىنە ەتىمىز ۇيرەنىپ، ولاردى قوعامىمىزدىڭ ءبىر بولشەگى رەتىندە قاراپ، ساناسۋىمىز كەرەك ءبىر كۇش رەتىندە مويىنداپ كەتۋىمىز دە مۇمكىن عوي.

الگى شەرۋشىلەردىڭ ءىس-ارەكەتىن كورىپ وتىرىپ ءبىزدى مىنا ماسەلەلەر قاتتى ويلانتتى:

بىرىنشىدەن، قاتىسۋشىلار قۇرامىنىڭ باسىم بولىگىن قازاقتىڭ جاسامىس ايەلدەرى مەن جاس قىز-كەلىنشەكتەرىنىڭ قۇراعانى، ەكىنشىدەن، ولاردىڭ ىشىندەگى قازاق ايەلدەرى مەن قىزدارىنىڭ اشىق تۇردە «لەسبي»، «بيسەكسۋال»، «كۆير»، «ترانس» ايەلدەردىڭ، جىنىستىق قىزمەت كورسەتىپ جۇرگەن ايەلدەردىڭ قۇقىعىن قورعايتىنىن جاريالاعانى، ءتىپتى ءبىر قازاق ايەلىنىڭ «قازاقستاندا «لەسبي» ايەلدەر بار، ونىڭ ءبىرى – مەن» دەپ ۇياتتى جيىستىرىپ قويىپ اشىق ايتقانى، ۇشىنشىدەن ءدال 8 ناۋرىز مەرەكەسى كۇنى شەرۋگە شىعۋعا مۇمكىندىك العاندارى، تورتىنشىدەن سەنىمدى تۇردە ورەسكەل تالاپتار قويىپ، باتىل ءۇن قاتقاندارى مەن بەلسەندىلىكتەرى.

«ولىمنەن ۇيات كۇشتى» دەيتىن قازاقتىڭ اراسىنان وسىنداي شىرىگەن جۇمىرتقالاردىڭ قىلاڭ بەرگەنى ۇلتىمىزعا ۇلكەن سىن بولدى. قازاق وسىنداي باسسىزدىققا لايىقتى ما ەدى؟! «قىزعا قىرىق ۇيدەن بوستاندىق» سۇراعان الگىلەردىڭ بۇل جوسىقسىز ءىس-قيمىلدارىنان قوعامدا مىنا تومەندەگىدەي جاعىمسىز ۇردىستەردى اڭعارعانداي بولدىق.

بىرىنشىدەن، ەلىمىزدە كەشەگى اتەيستىك تاربيەنىڭ زياندى دانىنەن ونگەن ارام شوپتەردىڭ، زاردابى مەن سالدارلارىنىڭ جويىلماعانى، باتىس ەلدەرىن باتپاققا باتىرعان، باتىس قوعامىندا ءوز ماقساتتارىن جوعارى دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرعان، ءوز تاربيەلەنۋشىلەرىن، پىكىرلەستەرىن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە ءساتتى ەندىرىپ، ءوز مەملەكەتتەرىنىڭ باعىت-باعدارىن ايقىنداۋدا شەشۋشى رولگە يە بولا بىلگەن، قۇرىعى ۇزىن قۇدايسىزداندىرۋ مەكتەپتەرىنىڭ (حريستيانسىزداندىرۋ) رەسمي جانە بەيرەسمي ءتۇرلى جولدارمەن بىزدەگى الگى اتەيزمنىڭ سالدارلارىن قوردالاندىرا تۇسكەنى بايقالادى.

ەكىنشىدەن، دەموكراتيانى دامىتۋ، ونىڭ ىشىندە گەندەرلىك ساياساتتى ىلگەرىلەتۋ باعىتىنداعى باتىستىق قارجىلىق گرانتتاردى ۇسىنۋشىلار تاراپىنان ەلىمىزدەگى وسى گرانتتاردى الۋشىلاردان وڭ ناتيجە، ەسەپ سۇراۋ ءىسى قاتاڭ تۇردە، دالىرەگى «قىل بۇراۋ سالىپ»، كەزەكتى گرانت بەرمەۋ قورقىنىشىن العا تارتۋ ادىسىمەن جۇرگىزىلە باستاعانداي.

ۇشىنشىدەن، سىرتقى ءتۇرلى باعىتتاعى كۇشتەر وزدەرىنىڭ ۇزاق جىلدارعى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولعان ارامىزداعى پىكىرلەستەرى مەن جاقتاستارىن بۇرىنعى جاعىمسىز سەبەپتەر مەن سالدارلاردىڭ «ونىمدەرىمەن» بىرىكتىرىپ، ۇلكەن الەۋمەتتىك توپ قۇرۋ قادامىن بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرا العان سىڭايلى.

تورتىنشىدەن، سىرتقى كۇشتەر مەن ولاردىڭ ىشىمىزدەگى جاقتاستارى ەۋروپالىق گەندەرلىك ساياسات باعىتىن ورتالىق كۇش رەتىن كورسەتە وتىرىپ، ونىڭ اينالاسىنا قوعامداعى ءتۇرلى ساياسي-الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى كوتەرىپ جۇرگەن توپتاردى جيناپ، ۇلكەن كۇشكە اينالۋ، ۇلتىمىزعا مۇلدەم جات، تانىم-تۇسىنىگىمىزگە مۇلدە كەرەعار پىكىرلى ادامداردى ءالسىزدىڭ جاناشىرى، قورعانسىزدىڭ پاناسى، ەلدىڭ قامىن جەۋشى تۇلعالار رەتىندە كورسەتۋ يدەياسى اڭعارىلادى.

بەسىنشىدەن، سىرتقى جاعىمسىز كۇشتەر اقپاراتتىق اسەر ەتۋ رەسۋرستارىن شەبەر پايدالانۋ، وزدەرىنىڭ باعدارلارىمەن ۇندەستىك تاباتىن ىشكى ينەرتسيانىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى قولدانۋ، باتىستىق ستاندارتتار مەن زاڭ تالاپتارىنا كوبىرەك جۇگىنەتىن قوعامىمىزداعى قالىپتاسقان احۋالدى ءوز پايدالارىنا شەشۋ ارقىلى ەلىمىزدەگى جەكەلەگەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى، جەكەلەگەن قىلمىستىق ءىس-ارەكەتتەردى جالپى حالىقتىق سيپات العان سۇرەڭسىز ءۇردىس رەتىندە كورسەتە بىلۋدە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە تابىسقا جەتكەنىن كورۋگە بولادى. بەينە ءبىر قازاقستاندا ايەلدەر مەن بالالاردىڭ باسىم بولىگىن قويشا ءيىرىپ قوراعا قاماپ قويىپ، زورلىق پەن زومبىلىقتىڭ نەشە ءتۇرىن كورسەتىپ جاتقان ەل رەتىندە كورسەتۋ ناۋقانى ءوز جەمىسىن بەرگەن ءتارىزدى. وسى ءۇردىس ايەلدەر مەن بالالاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ، ولاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ، الەۋمەتتىك قولداۋ باعىتىنداعى مەملەكەت تاراپىنان اتقارىلىپ جاتقان قىرۋار ناتيجەلى جۇمىستاردى بۇركەمەلەيدى. بۇل ارەكەت قازاق قوعامىندا ايەلدەر مەن بالالاردىڭ ەڭ قۇرمەتتى ورىندا ەكەنىن جوققا شىعارعىسى كەلەتىندەردىڭ قاتارىن وسىرە تۇسەتىنى قيىن.

قالاي دەسەك تە باتىستىق باعىت پەن راديكالدى فەمينيزم تالاپتارى قازاق ۇعىمىنا جات دۇنيە. الايدا ولاردى ءوزىمىزدىڭ كەيبىر قانداستارىمىزدىڭ قولداۋى، بەلگىسىز، كورىنبەيتىن، جىمىسقى ويلى دۇشپانداردىڭ ۇلتىمىزعا قاراي سىلتەيتىن شوقپارىنا اينالعانى جان تۇرشىكتىرەدى. ارينە، الگى شەرۋگە قاتىسۋشى قانداستارىمىزدى تىلدەيمىز، داتتايمىز، ناعىلەتتى ءسوزىمىزدى باعىتتايمىز. بىراق سودان نە ونەدى؟ سول ايتقاندارىمىزعا ولار قۇلاق اسا قويار ما ەكەن؟ ءاي، قايدام.

بۇل جەردە باس سالا كۇستانالاي بەرگەننەن گورى ءبىر ءسات ولاردىڭ سىرتقى كۇشتەردىڭ ىقپالىندا قالۋىنا، سولاردىڭ ۇرتوقپاعىنا اينالۋىنا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە بارشامىزدىڭ كىنامىز بار. بىراق بۇل كىنانى ءوز موينىمىزعا العىمىز كەلمەيدى.

قالاي دەگەندە دە ەلىمىزدە دەموكراتيانى دامىتامىز دەگەن جەلەۋمەن ەركىنسىپ كەتكەن، وزگەلەردى وزدەرىنىڭ ستاندارتتارىنا باعىندىرىپ، قالپىنا سالۋدا وكتەمدىكپەن جول كورسەتكىش بولىپ العان باتىستىق قۇرىلىمدار مەن باعدارلامالاردى، ولاردىڭ جەكەلەگەن وكىلدەرىن قايتا سۇزگىدەن وتكىزىپ، ەكپىنىن باستاتىن ۋاقىت ابدەن جەتتى. باتىستىق ستاندارتتار مەن زاڭداردىڭ كوشىرمەسىنە كۇيلەپ كۇنەلتۋدەن ارىلىپ، ءوزىمىزدىڭ بارىمىزدى قۇنتتاپ بويىمىزعا سىڭىرۋگە بەت تۇزەۋدى قولعا الۋ دا سۇرانىپ-اق تۇر.

قازاقى تانىم-تۇسىنىك پەن ۇستانىمداردى العا وزدىرۋ، سولاردى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋعا باسىمدىق بەرۋ مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قولعا الىنۋعا ءتيىس. ۇلتتى تاربيەلەۋدە وزگەنىڭ ءۇنى ەمەس ءوزىمىزدىڭ ءۇنىمىز باسىم شىعۋىن قامتاماسىز ەتىپ، ءوزىمىزدىڭ ءجون-جوسىقتى جولىمىزدىڭ دۇرىستىعىن، تازالىعىن ناقتى دالەلدەي ءبىلۋىمىز ماڭىزدى.

كەزىندە ۇلتىمىزدىڭ ءىرى تۇلعاسى مۇحتار اۋەزوۆ: «ادامدى حايۋاندىقتان ادامشىلىققا كىرگىزەتىن – ايەل. ادام بالاسىنىڭ ادامشىلىق جولىنداعى تاپپاق تاراقياتى (تاعىلىمى) ايەل حالىنە جالعاسادى. سول سەبەپتى، ايەلدىڭ باسىنداعى ساسىق تۇمان ايىقپاي، حالىققا ادامشىلىقتىڭ باقىتتى كۇنى ك ۇلىپ قارامايدى. ال، قازاق مەشەل بولىپ قالام دەمەسەڭ، تاعىلىمىڭدى، بەسىگىڭدى تۇزە! ونى تۇزەيمىن دەسەڭ ايەلدىڭ حالىن تۇزە»، دەگەن. ۇلى تۇلعانىڭ بۇل ءسوزى ءدال ءبىزدىڭ قوعامعا ارنالىپ تۇرعانداي.

ء«بىر قولىمەن بەسىكتى، ءبىر قولىمەن الەمدى تەربەتەتىن»، ۇلتىمىزدىڭ ۇلكەن ءۇمىتى مەن سەنىمى سانالاتىن ايەلدەر قاۋىمى بۇزىلسا، قايتپەكپىز؟ ايەل ءبىر بۇزىلسا، ونى تۇزەۋ وڭاي ما؟ سوندىقتان، ايەل قاۋىمىن، اپكە-قارىنداستارىمىزدى الەمدىك رۋحاني اگرەسسيانىڭ ىقپالىنان ءوز دەڭگەيىندە قورعاي ءبىلۋىمىز كەرەك. بۇل اينالىپ كەلگەندە ەل تاۋەلسىزدىگىن، حالقىمىزدى، جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاعىن قورعاۋ. ولاردى سىرتقى كۇشتەرگە ارانداۋدان قورعاۋ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى.

جارىقتىق مۇحتار اۋەزوۆ: «قازاق تەرىس مىنەزىن ءوزى ىستەگەن ءىسىنىڭ قاتەسى شوقپارداي بولىپ، ءوز باسىنا تيسە تەز تۇزەلەدى» دەپ ايتقان ەكەن. ءبىزدىڭ قاتەلىكتەرىمىز كەشەگى شەرۋ بولىپ باسىمىزعا ءتيدى. ەسەڭگىرەمەگەن سياقتىمىز. بىراق ءبىر كۇنى الگى شوقپار ەسىڭنەن تاندىرىپ، ومىرەم قاپتىراتىن الىپ كۇشكە اينالسا قالاي بولماق؟

سوڭعى جاڭالىقتار

«شىڭىراۋ» شىڭعا شىقسىن

ونەر • بۇگىن، 00:18

تىڭ تاسىلدەردىڭ ءتيىمدى تۇسى كوپ

مەديتسينا • بۇگىن، 00:14

پاسپورت

رۋحانيات • كەشە

جەكە پەسا جازۋعا لايىق

رۋحانيات • كەشە

انا مەيىرىمى

قوعام • كەشە

دوللار ارزاندادى

قارجى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار