ايتالىق, اتىراۋ وبلىسى ورتاق بيۋدجەتكە ترانسفەر رەتىندە 207,3 ملرد تەڭگە كولەمىندە قوماقتى قاراجات قوسىپتى. ءجون-اق. ايتسە دە الداعى ۋاقىتتا اقتوبە جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىن قوسا العاندا, ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرلەرى بىرىڭعاي كومىرسۋتەگى شيكىزاتىن ءوندىرۋ ءىسىنىڭ جەتەگىندە كەتە بەرمەۋدى قازىردەن ويلاستىرعانى ءجون. ياعني اتالعان وڭىرلەر بىرىڭعاي شيكىزاتقا تاۋەلدى بولىپ قالماۋى ءۇشىن شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دە قاتار وركەندەتۋ كەرەك. بۇگىندە باتىس قازاقستان وبلىسىندا باستى سالىق تولەۋشى – كومىرسۋتەگى شيكىزاتىن وندىرۋمەن اينالىساتىن KPO b.v كومپانياسى. بىلتىر مۇندا تەحنيكالىق سەبەپتەرگە بايلانىستى ءونىم ءوندىرۋ ىسىندە كىدىرىستەر بولعان كەزدە سالىق تۇسىمدەرى دە كۇرت تومەندەپ كەتكەن ەدى. شيكىزاتقا تاۋەلدى بولۋدىڭ ءبىر مىسالى وسى.
بيۋدجەتتىڭ كىرىس كوزدەرىن تولىقتىرۋدىڭ ءبىر جولى – يندۋستريالىق دامۋ جانە ءوڭىر ەكونوميكاسىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسىن كوتەرۋ. ءبىر ەسەپتەن وڭىردە بۇل ماسەلەگە قاتىستى كوپ سىن جوق. يندۋستريالىق دامۋدىڭ بەس جىلدىق باعدارلاماسى اياسىندا وڭىردە 350 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا يگەرىلگەن, بىرنەشە مىڭنان استام ادام جۇمىسقا ورنالاسقان. بارلىعى 70-كە جۋىق جوبانىڭ تۇساۋى كەسىلگەن.
ايتسە دە سول جاڭادان قۇرىلعان قۇرىلىمدار قانداي پايدا اكەلىپ جاتىر, سالىقتىق بازانى ۇلعايتۋداعى ۇلەسى, ەڭبەككەرلەرىنىڭ جالاقىسى قانداي مولشەردە دەگەن ماسەلەلەر توڭىرەگىندە كوپ ايتىلا بەرمەيدى. پافوستىق دەڭگەيدەگى دەرەكتەر كوڭىلگە قونا بەرمەيتىنى دە سوندىقتان. ەگەر شىن مانىندە وڭىردە جاڭا جۇمىس ورىندارى مىڭداپ اشىلعان بولسا, مۇنداعى ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىنداردىڭ ءبىراز بولىگى اتىراۋ, اقتوبە جانە ماڭعىستاۋعا جۇمىس ىزدەپ كەتپەس ەدى؟!
سونداي-اق اقجايىق ايماعىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس جونىندە دە جاقسى كورسەتكىشتەر ايتىلىپ ءجۇر. بۇل سالانىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسىنداعى ۇلەسى 30 پايىزعا جۋىقتادى. سالىستىرمالى تۇردە العاندا, بۇل كەيىنگى جىلدارى ەكونوميكالىق ءوسىمدى 4,5-5 پايىزدان تۇسىرمەي جۇرگەن اقتوبە وبلىسىنداعى دەڭگەيدەن الدەقايدا جوعارى. ساراپشى مامانداردىڭ پىكىرىنشە, اقتوبەدە ءىرى كاسىپورىنداردىڭ ءبارى ەڭبەك ىرعاعىن بۇزباي, جۇمىس ىستەپ تۇرعان سوڭ, جۇمىسشىلاردىڭ كوبى سولاي اعىلعان. ال ورال وڭىرىندە مۇنداي ۇلكەن ەڭبەك ۇجىمدارى جوقتىڭ قاسى دەۋگە بولادى.
ال ونەركاسىپتىك ءوندىرىسى جاقسى دامىعان پاۆلودار وبلىسىندا ءىرى كاسىپورىنداردى جاڭعىرتۋ مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەستى وركەندەتۋ ءىسى ءبىر-بىرىمەن دەڭگەيلەس جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقانى بەلگىلى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇل ءوڭىر ۇكىمەتتەن بەرىلەتىن سۋبۆەنتسيانىڭ كولەمىن ازايتا تۇسكەن. قازىر وبلىستا ونىڭ مولشەرى – 55 ملرد تەڭگە كولەمىندە. بۇل – رەسپۋبليكا وڭىرلەرى اراسىنداعى سۋبۆەنتسيانىڭ مولشەرى جاعىنان ەڭ تومەنگى كورسەتكىش. دەمەك پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەلىمىزدەگى دونور ايماقتاردىڭ ءبىرى بولۋعا ۇمتىلۋعا تولىق مۇمكىندىگى بار.
مۇناي وندىرۋمەن اينالىساتىن باتىس قازاقستانمەن كورشىلەس وڭىرلەر ەلىمىزدىڭ ورتاق بيۋدجەتىنە ترانسفەرت ءبولىپ وتىرسا, ءدال سونداي كومىرسۋتەگى شيكىزاتىن وندىرۋمەن اينالىساتىن باتىس قازاقستان وبلىسى بىلتىر ۇكىمەتتەن 74,4 ملرد تەنگە سۋبۆەنتسيا, ياعني قارجىلاي كومەك العان. نەگىزى كورشىلەس وڭىرلەردىڭ ەكونوميكالىق قۇرىلىمى ءبىر-بىرىنە وتە ۇقساس بولىپ كەلەدى. ءارى مۇنداعى باستى وندىرگىش كۇشتەر نەگىزىنەن ستراتەگيالىق شيكىزات كوزدەرىن وندىرۋگە باعىتتالعان. بۇعان قوسا, باتىس وڭىرلەردىڭ بارىندە دە تابيعي رەسۋرستار مەن ينفراقۇرىلىمدىق جۇيەلەر جەتكىلىكتى, سوعان قاراماستان ناتيجە ءارتۇرلى. جالپى, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ستراتەگيالىق شيكىزات وندىرۋدەن تىس رەسۋرستار, باسقا دا مۇمكىندىكتەر مول. بۇعان ءوڭىر وندىرۋشىلەرىنىڭ الەۋەتى دە تولىعىمەن جەتەدى. تەك بۇل مۇمكىندىكتى ۇتىمدى پايدالانا ءبىلۋ كەرەك. سول كەزدە عانا سالىقتىق بازانى ۇلعايتىپ, ۇكىمەتتەن بەرىلەتىن سۋبۆەنتسيا مولشەرىن كەمىتۋگە جول اشىلاتىنى انىق.
ال ازىرشە ەلىمىزدەگى يننوۆاتسيالىق وڭىرلەردىڭ بەل ورتاسىنان ورىن الاتىن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكونوميكاسى كومىرسۋتەگى شيكىزاتىن وندىرۋگە تاۋەلدى بولىپ تۇر. ءوڭىر مۇنداي كىرىپتارلىقتان قۇتىلا الا ما؟ بۇعان ۋاقىت تورەشى بولا الادى.
باتىس قازاقستان وبلىسى
