ەكونوميكا • 13 ءساۋىر، 2021

بيزنەستە ايەلدەردىڭ ۇلەسى قانداي؟

27 رەت كورسەتىلدى

The Boston Consulting Group حالىقارالىق كومپانياسىنىڭ مالىمەتىنشە، سوڭعى جىلدارى ايەلدەر باسقاراتىن بيزنەس وڭ ناتيجە كورسەتە باستاعان. ءتىپتى كەي ەلدەردە ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ء(ىجو) 50-60 پايىزى ايەلدەر تۇتقاسىن ۇستاعان كومپانياعا تيەسىلى ەكەن. اسىرەسە، اقش، جاپونيا، يتاليا ەلدەرى وسىنداي كورسەتكىشپەن ماقتانا الادى. قازاقستان دا ەلدىڭ ءىجو-سىندەگى ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ ۇلەسىن بىرتىندەپ ارتتىرىپ جاتىر.

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس، «ەQ»

بۇل ماسەلەگە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تا توقتالىپ، ايەلدەر كا­سىپ­كەرلىگىن قولداۋ – مەملەكەتتىك سايا­ساتتىڭ باسىم باعىتى دەپ اتاپ وتكەن ەدى. قازىردىڭ وزىندە ءبىزدىڭ ەلدىڭ بۇل باعىت­تاعى شارۋاسى ءتاپ-ءتاۋىر جۇزەگە اسۋدا. بۇۇ-نىڭ گەندەرلىك دامۋ يندەكسىندە 51-ورىن السا، دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋم ساراپشىلارىنىڭ باعالاۋىنشا 153 ەلدىڭ ىشىندە 37-ساتىدا تۇر.

– قازاقستان ايەلدەرى جىل سايىن ەلى­مىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىنە بەل­سەندى ارالاسىپ، مەملەكەتتىك باسقارۋعا، شەشىمدەر قابىلداۋعا قاتىسىپ جاتىر. بۇل ءسوزسىز، وڭ ءۇردىس. پاندەميا كەزىندە ءبىزدىڭ ومىرىمىزدە سىزدەردىڭ قانشالىقتى ۇلكەن رولگە يە ەكەندەرىڭىزدى بايقادىق. ايەلدەر كاسىبي جانە قوعامدىق قىزمەتتى وتباسىن ساقتاۋ جانە جاس ۇرپاقتى تار­بيەلەۋ ميسسياسىمەن ۇشتاستىرا الدى، – دەگەن ەدى پرەزيدەنت ايەلدەردى مەرە­كەسىمەن قۇتتىقتاۋ كەزىندە.

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالى­مەتى بويىنشا، شاعىن جانە ورتا كا­سىپ­كەرلىكتە ەل بويىنشا 3،4 ملن ادام ج­ۇ­مىس ىستەسە، سونىڭ 1 ملن-نان استامى – ايەل­دەر. ال ايەلدەر باسقارىپ وتىر­عان شوب سۋبەك­تىلەرىنىڭ ۇلەسى – 43 پايىز. شوب-قا قا­راعاندا جەكە كاسىپكەرلىك سالاسىندا ايەل­دەر ۇلەسى ايتارلىقتاي كوبىرەك: تىر­كەل­گەن 856 مىڭ جەكە كاسىپكەرلىكتىڭ 450 مىڭى (53 پايىز) ايەلدەردىڭ ەنشىسىندە بولسا، 406 مىڭى (47 پايىز) ەرلەرگە تيەسىلى ەكەن.

بانك سالاسىندا دا ايەلدەر ۇلەسى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. «بانكتسەنتركرەديت» باسقارما توراعاسى عالىم قۇسايىنوۆتىڭ ايتۋىنشا، ءدال قازىر قارجى ينستيتۋتىندا جالپى سانى 3،8 ملن كليەنت بار بولسا، سونىڭ 1،8 ملن-ى – ايەلدەر. ال بانكتىڭ ءموبيلدى قوسىمشاسىن ەرلەرگە قاراعاندا ايەلدەر كوبىرەك پايدالانادى (52 پايىز).

– قارىز پورتفەلىنىڭ گەندەرلىك قۇ­رى­لىمىن بىلاي تارقاتۋعا بولادى: جەكە تۇل­عالاردىڭ 51 پايىزى، زاڭدى تۇل­­­عالار­دىڭ 41 پايىزى – ايەلدەر. بيز­نەس­تەگى قارىز الۋشى ەر ادامداردىڭ كوپ­­تىگىنە قاراماستان جەكە كاسىپكەرلىك جانە شاعىن سەگمەنتتەگى ايەلدەر ۇلەسى ءىرى جانە ورتا سەگمەنتكە قاراعاندا الدەقايدا جوعارى. ايەلدەر اقشا قاراجاتىن ساقتاۋ بو­يىنشا دا وتە مۇقيات. 60 پايىزىنىڭ دەپوزيتى بار. ولار بانكىمىزدىڭ بەلسەندى ءارى تۇراقتى قارىز الۋشىلارى، سونىمەن قاتار ەرلەرگە قاراعاندا نەسيە تولەۋ ءتارتىبى وتە جوعارى. تولەمىن كەشىكتىرىپ جۇرگەن ايەلدەر ۇلەسى نەبارى 35 پايىزدى قۇرايدى، – دەيدى ع.قۇسايىنوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، بانك باسشىلىعىنا كەلگەن كەزدە جوعارى جانە ورتا باسشى­لىق­تا تەك قانا ەرلەر بولعان. «ال قازىر ماعان تىكەلەي باعىناتىن لاۋازىمدى قىز­مەتتەردەگى ەرلەر مەن ايەلدەر ۇلەسى تەڭ. سونداي-اق وبلىستارداعى فيليالداردىڭ دا كوبىن ايەلدەر باسقارىپ وتىر. ولار ەرلەرگە قاراعاندا بەلسەندىرەك»، دەدى باسقارما توراعاسى.

Globalink Logistics Group Ltd باس دي­رەكتورى سيدديك حاننىڭ سوزىنشە، ايەل­دەر بيزنەستە تابىسقا جەتۋى ءۇشىن الەۋ­مەتتىك جەلىدە بارىنشا ينتەراكتيۆتى بولىپ، زاماناۋي ماركەتينگ تەحنولوگيا­لارىن مەڭگەرۋى ءتيىس.

– ايەل كاسىپكەرلەردىڭ ارتىقشىلىعى رەتىندە ولاردىڭ ءوز قىزمەتكەرلەرىن تاڭ­دان­­دىرا الاتىن ەرەكشە باسقارۋ­شىلىق قاسيەتىن، باسەكەلەستىكتەن قورىق­پاي­تىنىن جانە ايەلدەرگە ارنالعان بيزنەس تۇرلەرىنە كەلگەندە اسا ۇتىمدى قىزمەت كورسەتەتىنىن ايتا الامىن. ال ءالسىز جانە «ادى­لەتسىز» فاكتور – ءبىر ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن ايەلدەردىڭ ەرلەرگە قاراعاندا كوبى­رەك جۇمىس ىستەۋىنە تۋرا كەلەدى. سون­داي-اق ەرلەرمەن سالىستىرعاندا ولار ءبىر شەشىمدى قابىلداۋ ءۇشىن ۇزاق ويلانا­دى. كەي جاعدايدا بۇل پايدالى بولۋى مۇمكىن. الايدا تابان استى شەشىم قابىل­داۋ قاجەت بولعاندا ونداي ۇزاققا سوزىلاتىن كۇمانگە جول بەرۋ زياندىراق بولادى، – دەيدى.

Chocofamily Holding باسشىسى راميل مۋحورياپوۆ ءوز كومپانياسىندا ايەلدەردىڭ ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن ايتادى. «بىزدە جوبالار مەن باعىتتاردى باسقارۋ بويىنشا ايەلدەردىڭ ۇلەسى سونشالىقتى كوپ ەمەس – بار-جوعى 25 پايىز. بىراق بارلىق كومپانيالار توبىنىڭ كىرىسىن قالىپتاستىرۋ تۇرعىسىنان العاندا بۇل كورسەتكىش تاڭعالارلىق – ولار كىرىستىڭ شامامەن 83 پايىزىن شوعىرلاندىرىپ وتىر»، دەيدى ول. YPO Kazakhstan باسشىسى، كاسىپكەر گاۋھار قاپپاروۆا ەكى ديپلوم مەن وتباسىلىق تاجىريبە بيزنەستە كومەكتەسە الماعانىن ايتادى. «قويماداعى زاتتاردى سۇرىپتاۋ دا، قۇجاتاردى تەكسەرۋ دە، سەرىكتەستەرمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋ دە ءوز موينىمدا بولدى. سول ارقىلى ىسىلىپ، شىڭدالدىم» دەيدى. ال Lendonomy قارجىلىق ستارتاپىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى انجەليكا وسمانوۆا بيزنەسپەن اينالىسۋ ءۇشىن ايەلدەرگە ء«تان بولىپ قالعان» ستەرەوتيپتەردى بۇزىپ-جارۋعا تۋرا كەلگەنىن جەتكىزدى. «بيزنەستى نولدەن باستاپ ۇيرەندىم. مەنىڭ مۇددەمە قايشى كەلۋى مۇمكىن شارتتارعا كەلىسىپ قويىپ، كومپروميسسكە بارىپ قويۋدان ساقتانۋ ءۇشىن اركەز ءوز پوزيتسيامنان اينىماۋعا ءوزىمدى مىندەتتەپ وتىرۋعا تۋرا كەلدى. «مەن – ايەلمىن» دەگەندى ۇمىتىپ، «مەن – بيزنەسمەنمىن» دەگەن ۇستانىمدى مەڭگەردىم. بار جاۋاپكەرشىلىكتى مو­يىنعا الۋعا تۋرا كەلەدى. سوندا عانا ءوز ماقساتىڭا جەتەسىڭ»، دەيدى انجەليكا.

«دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى­نىڭ دەرەگى بويىنشا، قارجىلىق قول­داۋ الىپ وتىرعان كاسىپكەرلەردىڭ 57،6 پا­يىزى – ايەلدەر. بۇل ەلىمىزدە ايەل­دەر كاسىپ­­كەرلىگىنىڭ بەلسەندى دامي باستا­عا­­نىن اڭعارتادى. سونداي-اق قازىر ەلى­مىز­دە ءتورت بانكتى – حالىق بانكتى» ء(ۇمىت شاياح­مەتوۆا)، «الفا بانكتى» (الي­نا انيكينا)، ربك بانكتى (ناتاليا اكەنتەۆا) جانە «وتباسى بانكتى» ء(لاززات يب­را­گيموۆا) ايەل ازاماتتار باسقارىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

ارداگەرلەر ازايىپ بارا جاتىر...

قازاقستان • بۇگىن، 19:00

مەرەكە كۇندەر جاڭبىرلى بولادى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:00

فۋتبول: «چەلسي» فينالعا شىقتى

فۋتبول • بۇگىن، 15:01

اممانعا اتتاندى

سپورت • بۇگىن، 14:10

قازاندا كۇش سىناسۋدا

سپورت • بۇگىن، 13:40

شەت ەلدەگى قازاق گەنەرالدارى

قازاقستان • بۇگىن، 11:54

قادىر ءتۇنىنىڭ قاسيەتى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:10

ەرلىك پەن پاتريوتيزم مەكتەبى

قازاقستان • بۇگىن، 08:06

قارۋلى كۇشتەرىمىز وسىلاي قۇرىلعان

قازاقستان • بۇگىن، 08:05

ۇقساس جاڭالىقتار