ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
بۇل ماسەلەگە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تا توقتالىپ, ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن قولداۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتى دەپ اتاپ وتكەن ەدى. قازىردىڭ وزىندە ءبىزدىڭ ەلدىڭ بۇل باعىتتاعى شارۋاسى ءتاپ-ءتاۋىر جۇزەگە اسۋدا. بۇۇ-نىڭ گەندەرلىك دامۋ يندەكسىندە 51-ورىن السا, دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋم ساراپشىلارىنىڭ باعالاۋىنشا 153 ەلدىڭ ىشىندە 37-ساتىدا تۇر.
– قازاقستان ايەلدەرى جىل سايىن ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىنە بەلسەندى ارالاسىپ, مەملەكەتتىك باسقارۋعا, شەشىمدەر قابىلداۋعا قاتىسىپ جاتىر. بۇل ءسوزسىز, وڭ ءۇردىس. پاندەميا كەزىندە ءبىزدىڭ ومىرىمىزدە سىزدەردىڭ قانشالىقتى ۇلكەن رولگە يە ەكەندەرىڭىزدى بايقادىق. ايەلدەر كاسىبي جانە قوعامدىق قىزمەتتى وتباسىن ساقتاۋ جانە جاس ۇرپاقتى تاربيەلەۋ ميسسياسىمەن ۇشتاستىرا الدى, – دەگەن ەدى پرەزيدەنت ايەلدەردى مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاۋ كەزىندە.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتە ەل بويىنشا 3,4 ملن ادام جۇمىس ىستەسە, سونىڭ 1 ملن-نان استامى – ايەلدەر. ال ايەلدەر باسقارىپ وتىرعان شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ ۇلەسى – 43 پايىز. شوب-قا قاراعاندا جەكە كاسىپكەرلىك سالاسىندا ايەلدەر ۇلەسى ايتارلىقتاي كوبىرەك: تىركەلگەن 856 مىڭ جەكە كاسىپكەرلىكتىڭ 450 مىڭى (53 پايىز) ايەلدەردىڭ ەنشىسىندە بولسا, 406 مىڭى (47 پايىز) ەرلەرگە تيەسىلى ەكەن.
بانك سالاسىندا دا ايەلدەر ۇلەسى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. «بانكتسەنتركرەديت» باسقارما توراعاسى عالىم قۇسايىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءدال قازىر قارجى ينستيتۋتىندا جالپى سانى 3,8 ملن كليەنت بار بولسا, سونىڭ 1,8 ملن-ى – ايەلدەر. ال بانكتىڭ ءموبيلدى قوسىمشاسىن ەرلەرگە قاراعاندا ايەلدەر كوبىرەك پايدالانادى (52 پايىز).
– قارىز پورتفەلىنىڭ گەندەرلىك قۇرىلىمىن بىلاي تارقاتۋعا بولادى: جەكە تۇلعالاردىڭ 51 پايىزى, زاڭدى تۇلعالاردىڭ 41 پايىزى – ايەلدەر. بيزنەستەگى قارىز الۋشى ەر ادامداردىڭ كوپتىگىنە قاراماستان جەكە كاسىپكەرلىك جانە شاعىن سەگمەنتتەگى ايەلدەر ۇلەسى ءىرى جانە ورتا سەگمەنتكە قاراعاندا الدەقايدا جوعارى. ايەلدەر اقشا قاراجاتىن ساقتاۋ بويىنشا دا وتە مۇقيات. 60 پايىزىنىڭ دەپوزيتى بار. ولار بانكىمىزدىڭ بەلسەندى ءارى تۇراقتى قارىز الۋشىلارى, سونىمەن قاتار ەرلەرگە قاراعاندا نەسيە تولەۋ ءتارتىبى وتە جوعارى. تولەمىن كەشىكتىرىپ جۇرگەن ايەلدەر ۇلەسى نەبارى 35 پايىزدى قۇرايدى, – دەيدى ع.قۇسايىنوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بانك باسشىلىعىنا كەلگەن كەزدە جوعارى جانە ورتا باسشىلىقتا تەك قانا ەرلەر بولعان. «ال قازىر ماعان تىكەلەي باعىناتىن لاۋازىمدى قىزمەتتەردەگى ەرلەر مەن ايەلدەر ۇلەسى تەڭ. سونداي-اق وبلىستارداعى فيليالداردىڭ دا كوبىن ايەلدەر باسقارىپ وتىر. ولار ەرلەرگە قاراعاندا بەلسەندىرەك», دەدى باسقارما توراعاسى.
Globalink Logistics Group Ltd باس ديرەكتورى سيدديك حاننىڭ سوزىنشە, ايەلدەر بيزنەستە تابىسقا جەتۋى ءۇشىن الەۋمەتتىك جەلىدە بارىنشا ينتەراكتيۆتى بولىپ, زاماناۋي ماركەتينگ تەحنولوگيالارىن مەڭگەرۋى ءتيىس.
– ايەل كاسىپكەرلەردىڭ ارتىقشىلىعى رەتىندە ولاردىڭ ءوز قىزمەتكەرلەرىن تاڭداندىرا الاتىن ەرەكشە باسقارۋشىلىق قاسيەتىن, باسەكەلەستىكتەن قورىقپايتىنىن جانە ايەلدەرگە ارنالعان بيزنەس تۇرلەرىنە كەلگەندە اسا ۇتىمدى قىزمەت كورسەتەتىنىن ايتا الامىن. ال ءالسىز جانە «ادىلەتسىز» فاكتور – ءبىر ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن ايەلدەردىڭ ەرلەرگە قاراعاندا كوبىرەك جۇمىس ىستەۋىنە تۋرا كەلەدى. سونداي-اق ەرلەرمەن سالىستىرعاندا ولار ءبىر شەشىمدى قابىلداۋ ءۇشىن ۇزاق ويلانادى. كەي جاعدايدا بۇل پايدالى بولۋى مۇمكىن. الايدا تابان استى شەشىم قابىلداۋ قاجەت بولعاندا ونداي ۇزاققا سوزىلاتىن كۇمانگە جول بەرۋ زياندىراق بولادى, – دەيدى.
Chocofamily Holding باسشىسى راميل مۋحورياپوۆ ءوز كومپانياسىندا ايەلدەردىڭ ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن ايتادى. «بىزدە جوبالار مەن باعىتتاردى باسقارۋ بويىنشا ايەلدەردىڭ ۇلەسى سونشالىقتى كوپ ەمەس – بار-جوعى 25 پايىز. بىراق بارلىق كومپانيالار توبىنىڭ كىرىسىن قالىپتاستىرۋ تۇرعىسىنان العاندا بۇل كورسەتكىش تاڭعالارلىق – ولار كىرىستىڭ شامامەن 83 پايىزىن شوعىرلاندىرىپ وتىر», دەيدى ول. YPO Kazakhstan باسشىسى, كاسىپكەر گاۋھار قاپپاروۆا ەكى ديپلوم مەن وتباسىلىق تاجىريبە بيزنەستە كومەكتەسە الماعانىن ايتادى. «قويماداعى زاتتاردى سۇرىپتاۋ دا, قۇجاتاردى تەكسەرۋ دە, سەرىكتەستەرمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋ دە ءوز موينىمدا بولدى. سول ارقىلى ىسىلىپ, شىڭدالدىم» دەيدى. ال Lendonomy قارجىلىق ستارتاپىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى انجەليكا وسمانوۆا بيزنەسپەن اينالىسۋ ءۇشىن ايەلدەرگە ء«تان بولىپ قالعان» ستەرەوتيپتەردى بۇزىپ-جارۋعا تۋرا كەلگەنىن جەتكىزدى. «بيزنەستى نولدەن باستاپ ۇيرەندىم. مەنىڭ مۇددەمە قايشى كەلۋى مۇمكىن شارتتارعا كەلىسىپ قويىپ, كومپروميسسكە بارىپ قويۋدان ساقتانۋ ءۇشىن اركەز ءوز پوزيتسيامنان اينىماۋعا ءوزىمدى مىندەتتەپ وتىرۋعا تۋرا كەلدى. «مەن – ايەلمىن» دەگەندى ۇمىتىپ, «مەن – بيزنەسمەنمىن» دەگەن ۇستانىمدى مەڭگەردىم. بار جاۋاپكەرشىلىكتى مويىنعا الۋعا تۋرا كەلەدى. سوندا عانا ءوز ماقساتىڭا جەتەسىڭ», دەيدى انجەليكا.
«دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورىنىڭ دەرەگى بويىنشا, قارجىلىق قولداۋ الىپ وتىرعان كاسىپكەرلەردىڭ 57,6 پايىزى – ايەلدەر. بۇل ەلىمىزدە ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ بەلسەندى دامي باستاعانىن اڭعارتادى. سونداي-اق قازىر ەلىمىزدە ءتورت بانكتى – حالىق بانكتى» ء(ۇمىت شاياحمەتوۆا), «الفا بانكتى» (الينا انيكينا), ربك بانكتى (ناتاليا اكەنتەۆا) جانە «وتباسى بانكتى» ء(لاززات يبراگيموۆا) ايەل ازاماتتار باسقارىپ وتىر.
