رۋحانيات • 07 ءساۋىر، 2021

رادجانداي باتىر بار

25 رەت كورسەتىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن قۇرىلعانىنا بيىل 30 جىل تولاتىن ۇقك شەكارا قىزمەتىنىڭ باتىلدىق پەن تاباندىلىق تانىتقان ءوز باتىرلارى بار. 1994 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە تاجىك-اۋعان شەكاراسىندا ەرلىكپەن قازا تاپقان كىشى سەرجانت رادجان باتىرحانوۆ سول باتىرلارىمىزدىڭ كوشىن باستاپ تۇر.

وسىدان 26 جىل بۇرىن 7 سا­ۋىردە ۇلتتىق ۇلاننىڭ 17 جا­ۋىنگەرى تاجىك-اۋعان شەكاراسىن قورعاۋ كەزىندە ەرلىكپەن قازا تاپتى. بۇل تۋرالى بىرنەشە كىتاپ جازىلىپ، «قازبات» اتتى فيلم ءتۇسىرىلدى. تاجىكستاننىڭ اۋعان ەلىمەن شەكتەسكەن پامير تاۋىنىڭ پشيحاۆر شاتقالىندا بولعان قارۋلى قاقتىعىس قازاقستاندىق ساربازداردىڭ سوڭعى دەمى قال­عانشا ءوز مىندەتتەرىنە ادال بول­عانىن كورسەتەدى.

تاجىك-اۋعان شەكاراسىندا بولعان ءدال وسىنداي قاقتىعىس كەزىندە ۇقك شەكارا قىزمەتىنىڭ ساربازى ر.باتىرحانوۆ قازا تاپقان ەدى. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ شىعىستاعى شەبىندە باتىر شەكاراشىنىڭ اتىندا شەكارا بولىمشەسى بار. 1994 جىلى «شىڭدىعاتاي» دەپ اتالعان سول كەزدەگى شەكارا زاستاۆاسىندا ءوزىنىڭ وتان الدىنداعى بورىشىن وتەپ جۇرگەن جەرىنەن ءوز ەركىمەن تاجىك-اۋعان شەكاراسىنا اتتانعان رادجان كورسەتكەن ەرلىك پەن جانقيارلىق ۇلگىسى ءۇشىن ءىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.

نەگىزى 1993-2001 جىلدار ارا­­لىعىندا قازاقستاندىق شە­كا­راشىلاردىڭ مىندەتىنە تا­جىك-اۋعان شەكاراسىنىڭ 70 شا­قىرىمدىق اۋماعىن كۇزەتۋ جۇك­تەلگەن بولاتىن. بۇل – كالاي-حۋمب شەكارا وتريادىنىڭ «موست»، «ميكرون»، «دجاۆاي»، «كەۆ­رون»، «پلاتو» جانە ۆيسحار شات­قالىنداعى شەكارا پوستتارى ەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جو­عارى كەڭەسىنىڭ «تمد-نىڭ تاجىك-اۋعان ۋچاسكەسىندەگى سىرت­قى شەكاراسىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ تۋرالى» 1993 جىلعى 15 ساۋىردەگى قاۋلىسىنا سايكەس، مۇندا 2001 جىلعا دەيىن ۇقك شەكارا قىز­مەتىنىڭ 24 باتالونى اۋىستى. قو­لىمىزداعى مالىمەت بويىنشا توعىز مىڭعا تارتا ساردار مەن سارباز جاۋىنگەرلىك تاپسىرمانى ورىندادى.

شەكارانى قورعاۋ كەزىندە باتالون ءوزىنىڭ ەلۋگە تارتا ادامىنان ايىرىلعان بولاتىن. ال ەڭ العاشقى شايقاس 1994 جىلدىڭ  28 قىركۇيەگىندە 200 قارۋلى مودجاحەد حارى اۋدانىنىڭ اۋماعىنا شەكارانى بۇزىپ كىرمەك بولعان كەزدە باستالعان ەدى. ولاردىڭ جو­لىنا 38 قازاقستاندىق جانە رە­سەيلىك شەكاراشى قارسى تۇردى. كىشى سەرجانت رادجان باتىرحانوۆ ءوزىنىڭ پۋلەمەتىمەن مودجاحەد­تەرگە وق جاۋدىرۋ ارقىلى ءوز بو­لىمشەسىنە جاۋدى تىل جاعى­نان سوعۋعا مۇمكىندىك جاسايدى. الايدا شەكاراشىلارعا كو­مەك تىم كەش جەتەدى دە، اۋىر جا­رالانعان رادجان لازارەتكە اپارا جاتقان جولدا قايتىس بولدى...

2007 جىلى 15 جەلتوقساندا دۋشانبە قالاسىنىڭ ورتالىق ساياباعىندا قازا تاپقان قازاق­ستاندىق جاۋىنگەرلەرگە ارنالعان ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ سالتاناتى بولدى. ءمارماردان سوعىلعان كى­تاپتىڭ اشىق بەتىنە 35 قازاق­ستاندىق باتىر جاۋىنگەردىڭ ەسىمى التىنمەن قاشاپ جازىلدى.

باتىرلارىمىزدى ۇلىقتاۋعا ارنالعان مۇنداي قۇرمەت ەلى­مىز­دىڭ بىرنەشە قالاسىندا دا ءوز جالعاسىن تاپقان. اتاپ ايتار بولساق، نۇر-سۇلتان قالا­سىنىڭ تورىندەگى «وتان-انا» مونۋ­مەنتىندە ەرلىك اللەيا­سى اشىل­سا، الماتى جانە شىم­كەنت قالالارىنىڭ اسكەري بولىم­دە­رىندە دە ەسكەرتكىشتەر بوي كو­تەرگەن.

 7 ءساۋىر اتاۋلى كۇنى ۇقك شەكارا قىزمەتىنىڭ «زاستاۆا تار­­­­لاندارى» رەسپۋبليكالىق قو­­­­عامدىق ۇيىمىنا قاراستى ال­ماتى قالالىق فيليالىنىڭ ۇي­ىم­­داستىرۋىمەن، تاجىك-اۋعان شەكاراسىنىڭ ارداگەرلەرى ال­ماتى وبلىسى بويىنشا دە­پار­تامەنتىنىڭ قاراساي اۋدا­نى بويىنشا شەكارا باسقار­ماسىنداعى ەرلىك اللەياسىنا بارىپ، جات ەلدىڭ شەكاراسىندا ەرلىك­پەن قازا تاپقاندارعا تاعزىم جاساپ، گۇل شوقتارىن قويادى. تاۋەلسىز ەلى­مىزدىڭ شەكاراسىن كۇ­­زەتىپ جۇر­گەن جاس ساربازدارعا با­تىر­لارىمىز تۋرالى تاماشا ەس­تەلىكتەر ايتادى.

 

تامارا داۋلەتباەۆا،

ۇقك شەكارا قىزمەتىنىڭ زاپاستاعى پودپولكوۆنيگى

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار