رۋحانيات • 06 ءساۋىر، 2021

تەرەڭدەي تۇسكەن ىنتىماقتاستىق

23 رەت كورسەتىلدى

تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىعى كەڭەسىنىڭ ءسامميتى بەيرەسمي ءارى ونلاين فورماتتا وتكەنىنە قاراماستان، وتە ماڭىزدى باسقوسۋ بولىپ سانالادى. سەبەبى اۋقىمدى شارادا كوتەرىلگەن كوكەيكەستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – تۇركى الەمى ءۇشىن قاسيەتتى تۇركىستان قالاسىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى جاقسى وي-پىكىرلەر ايتىلدى.

ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەزىندە بۇل قالاعا ەرەكشە ءمان بەرىپ، ونىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي دامۋىنا، وركەندەپ-وسۋىنە دەن قويعانى بەكەردەن-بەكەر ەمەس. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا 1500 جىلدىق تاريحى بار قالانىڭ بازاسىندا ەركىن ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋ ماسەلەسىن كوتەرگەن بولاتىن. بۇل تۇركى ەلدەرىمەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدا اسا ماڭىزدى قادام بولىپ تابىلادى.

تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ قۇرمەتتى توراعاسى رەتىندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ القالى جيىندا كەڭەستىڭ دەڭگەيىن ۇيىمعا دەيىن كوتەرۋ سەكىلدى نەگىزگى ۇسىنىسىن ءبىلدىردى. بۇل اتالعان باسقوسۋدىڭ ماڭىزدى تۇسى بولىپ سانالادى. سەبەبى، تۇڭعىش پرەزيدەنت بۇل ماسەلەنى بۇعان دەيىن باكۋدە وتكەن ساميتتە كوتەرگەن بولاتىن. كەڭەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعى بۇل ۇسىنىستى تولىعىمەن قولدادى. ويتكەنى، تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسى ۋاقىت وتكەن سايىن گەوگرافيالىق تۇرعىدان دا ءورىسىن كەڭەيتىپ، تاريحي مازمۇنى جاعىنان تاقىرىبى دا كۇن ساناپ تەرەڭدەپ كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە كەڭەستىڭ قاتارى وزبەكستان، ۆەنگريا سەكىلدى مەملەكەتتەرمەن تولىعىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا بۇل قاتارعا تۇركىمەنستاننىڭ دا قوسىلۋى عاجاپ ەمەس. ويتكەنى، تۇركىمەنستان پرەزيدەنتى گۋربانگۋلى بەردىمۇحامەدوۆ كەڭەس جۇمىسىنا بىرنەشە رەت قاتىستى. بۇل ەلدىڭ كەڭەستەن ءوز ورنىن الىپ، تولىققاندى مۇشەسى اتانۋىنا قازاقستانمەن بىرگە وزگە تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر دە مۇددەلى. تۇركىتىلدەس ەلدەر كەڭەسكە مۇشە بولۋ ارقىلى وزدەرىنىڭ الەم الدىنداعى ابىروي-بەدەلىن نىعايتىپ، ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتە تۇسكىسى كەلەدى. 

باسقوسۋدا ءسوز بولعان ماڭىزدى اسپەكتىلەردىڭ ءبىرى – تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ساۋدا-ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىعىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى. بۇل جونىندە  پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇركىستان وڭىرىندە تۇركى ەلدەرىنىڭ بىرلەسكەن «ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىن» قۇرۋ سىندى ناقتى ۇسىنىستاردى كەلتىرە وتىرىپ، قالانىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنە كەڭىنەن توقتالدى.

تۇركىستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق زور مۇمكىندىگىنە جان-جاقتى باعا بەرە كەلىپ، مەملەكەت باسشىسى سۋ-ەنەرگەتيكا سالاسىنا تىڭ سەرپىلىس كەرەك ەكەنىن ايتتى. بۇل باعىتتا تەحنولوگيا، عىلىم، ءبىلىم سالالارىنداعى قارىم-قاتىناس اياسىن كەڭەيتۋ مۇمكىندىكتەرىن دە العا تارتتى. كورشى مەملەكەت وزبەكستان دا ءوز كەزىگىندە ەكونوميكالىق تۇرعىدان بانك دامۋىن بەلسەندى ۇسىنىپ وتىر. شىنداپ كەلگەندە، بۇل بۇكىل تۇركىتىلەس ەلدەر ءۇشىن وتە قىزىقتى ءارى ماڭىزدى ۇسىنىستاردىڭ ءبىرى.

پرەزيدەنتتىڭ تۇركى ينۆەستيتسيا-ينتەگراتسيالىق قورىن قۇرۋ جانە ونىڭ شتاب-پاتەرىن ەلوردامىزدىڭ «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىندا ورنالاستىرۋ جونىندەگى ۇسىنىسى، ەڭ الدىمەن، ءبىز ءۇشىن وتە ۇتىمدى ءارى ۇلكەن مانگە يە. مەملەكەت باسشىسى تۇركىتىلەس ەلدەردىڭ جاستارى ءۇشىن قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنە 50 گرانت بولۋگە دايىن ەكەنىن دە جەتكىزدى.

جالپى، ونلاين فورماتتا وتكەنىنە قاراماستان، سامميت قورىتىندىسى بويىنشا قابىلدانعان تۇركىستان دەكلاراتسياسى، باسقوسۋدا ءسوز بولعان ماڭىزدى ماسەلەلەر تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ۋاقىت وتكەن سايىن اۋقىمدىلىعى ارتىپ، ىنتىماقتاستىعى تەرەڭدەي تۇسكەنىن جانە ەڭ باستىسى – باۋىرلاس ەلدەر ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن انىق اڭعارتادى.

بەيرەسمي سامميتكە قاتىسقان بارلىق ەلدىڭ كوشباسشىلارى جيىن بارىسىندا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ جانە ۇلتتىق تۋلارىنىڭ اياسىندا ءسوز سويلەگەنىن دە اتاپ وتكىم كەلەدى. تۇسىنە بىلگەنگە بۇل كورىنىستىڭ ءمانى زور.

 

سانات كوشكىنباەۆ،

پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى

سوڭعى جاڭالىقتار

اراق ساتىلمايتىن اۋدان

ايماقتار • كەشە

ەرلىككە تولى سۋرەتتەر

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار