ونلاين جيىنعا قالاداعى حيميوتەراپيا ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى راميل ءابدىراحمانوۆ, «اتسينو كاز» جشس باس ديرەكتورى ليۋدميلا جانگەلدينا, تمد ەلدەرى بويىنشا Merck Biopharma ديرەكتورى ەليا رودجەرمەن بىرگە بىرقاتار پاتسيەنتتەر قاتىسىپ, باق وكىلدەرىنىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.
كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىك (كرر) – توق جانە تىك ىشەكتىڭ ءارتۇرلى بولىكتەرىنەن تابىلاتىن قاتەرلى ىسىك. جىل سايىن ەۋروپادا كرر-ءنىڭ شامامەن 500 000 جاڭا جاعدايىنا دياگنوز قويىلادى, ولاردىڭ 250 000-ى قايعىلى جاعدايمەن اياقتالادى.
الدىن الا ايتا كەتۋ كەرەك, قازاقستان تمد اۋماعىندا قان ۇلگىسى نەگىزىندە كرر بار پاتسيەنتتەر ءۇشىن مولەكۋليارلىق دياگنوستيكالاۋدىڭ جاڭا ءادىسىن ەنگىزگەن العاشقى مەملەكەت. سۇيىق بيوپسيا دياگنوستيكانىڭ ءداستۇرلى ادىستەرىنە قوسىمشا توقىشەك وبىرى تابىلعان ءاربىر سىرقاتتىڭ جەكە ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە كەلە, تەراپيانى وڭتايلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«بۇكىل الەمدە ناۋرىز ايى – كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىك تۋرالى حاباردار ەتۋ ايىنا سانالادى. ددۇ دەرەكتەرى بويىنشا كولورەكتالدى وبىرمەن سىرقاتتانعان 2 ملن جۋىق ناۋقاس انىقتالدى, ونىڭ ىشىندە 55,2% ەرلەر, 44,8% ايەلدەر. 2020 جىلى قازاقستاندا كولورەكتالدى وبىرمەن اۋىراتىن 3117 جاڭا ناۋقاس انىقتالدى, ونىڭ – 49,3%-ى ەر-ازاماتتار, 50,7%-ى ايەلدەر. كۇن سايىن كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىكتەن 4 ادام كوز جۇمادى. ءبىز گەنەتيكا مەن كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىك اراسىنداعى بايلانىستى كورىپ وتىرمىز. بۇگىنگى تاڭدا گەنەتيكالىق سكرينينگتى قاۋىپتىلىگى جوعارى توپتارعا قوسۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر», – دەيدى ديليارا قايداروۆا.
2030 جىلعا قاراي ددۇ كرر جاڭا جاعدايلارىنىڭ 77% ارتۋىن جانە كرر-دان قازا بولاتىندار سانىنىڭ 80% ارتۋىن بولجايدى, سوندىقتان سكرينينگتىك باعدارلامالارعا, دارىگەرلەرگە ارنالعان وقىتۋ باعدارلامالارىنا جانە تەستىلەۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن قولدانۋعا ماڭىزدى ءرول بولىنەدى. بىراق قابىلدانىپ وتىرعان بارلىق شارالارعا قاراماستان, حالىقتىڭ قاتەرلى ىسىك جانە ونىڭ دامۋ قاۋپى فاكتورلارى تۋرالى حاباردار بولۋ دەڭگەيى جەتكىلىكىسىز, بۇل ءوز كەزەگىندە دياگنوزدىڭ تىم كەش قويىلۋىنا اكەپ سوعادى.
قازاقستاندا كولورەكتالدى وبىر ونكولوگيالىق اۋرۋلار قۇرىلىمىندا ءۇشىنشى ورىن الادى جانە 9,6% قۇرايدى ء(بىرىنشى ورىندا ءسۇت بەزى وبىرى 13,2%; ەكىنشى ورىندا وكپە وبىرى 10,4%). جىل سايىن كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىكتىڭ 3000-نان استام جاعدايى تىركەلىپ, 1500-گە جۋىق ناۋقاس قايتىس بولادى. تاۋەكەلدىلىك توبىن نەگىزىنەن 50 جاستان اسقان ادامدار قۇرايدى.
تالقىلاۋدىڭ وزەكتى تاقىرىبى- كرر بار پاتسيەنتتەردى اۋرۋدىڭ الدىن الۋعا, ەمدەلۋگە جانە قالىپتى ومىرگە باعىتتاۋ ماسەلەسى بولدى. پاتسيەنتتىڭ مارشرۋتىنىڭ ءاربىر كەزەڭى بويىنشا قولجەتىمدى دەرەكتەر قاراستىرىلدى جانە وسى جولدى جاقسارتۋ ءۇشىن شەشىمدەر ۇسىنىلدى.
ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسى جاھاندىق الەۋمەتتىك ماڭىزدى باستاماعا, ياعني كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىك تۋرالى حاباردار ەتۋ ايىنا ورايلاستىرىلعان بولاتىن, ونىڭ ماقساتى- حالىقتىڭ وسى اۋرۋ تۋرالى ءبىلىم دەڭگەيىن ارتتىرۋ. سالاۋاتتى ءومىر سالتىن تاڭداۋ ەسەبىنەن كرر جاڭا جاعدايلارىنىڭ 55% استامىن الدىن الۋعا بولار ەدى.
جىل سايىن ناۋرىز ايىندا قازاقستاننىڭ ونكولوگيالىق ۇيىمدارىندا دا توقىشەك وبىرىنىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان اشىق ەسىك كۇنى وتكىزىلەدى. بيىلعى ەپيدەميالىق احۋالدىڭ قيىندىعىنا قاراماستان, قازاقستاننىڭ 13 ونكولوگيالىق ورتالىعى 2021 جىلى كرر ەرتە انىقتاۋ بويىنشا ءىس-شارا وتكىزدى. وبىر الدى كەسەلدەر 32 ادامنان تابىلدى, 27 ادامدا قاتەرلى ىسىك بار, دەگەن كۇدىك كەلتىرىلدى. 158 ادامنان باسقا اۋرۋلار انىقتالدى.
«قازىرگى ۋاقىتتا ونكولوگيا دەگەن ۇكىم ەمەس. ۋاقىتىلى دياگنوزدىڭ قويىلۋى جانە جەكەلەگەن تەراپيانىڭ تاڭدالۋى ەمدەۋ ناتيجەلەرىنىڭ جاقسارۋىنا جانە ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىنا اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلار بولىپ تابىلادى. ءبىز ءۇشىن ءساتتى جانە وتە جەمىستى ىنتىماقتاستىقتىڭ مىسالى رەتىندە مولەكۋليارلىق-گەنەتيكالىق دياگنوستيكا جونىندەگى جوباعا كورسەتىلگەن قولداۋ سانالادى, ياعني مۇندا Ras گەندەرىندەگى مۋتاتسيالار (گەنەتيكالىق وزگەرىستەر) ارقىلى كولورەكتالدىق وبىردى انىقتاۋ مۇمكىن بولىپ وتىر», دەيدى Merck Biopharma-نىڭ تمد ەلدەرى بويىنشا ديرەكتورى رودجەر ەليا.
ءوز كەزەگىندە «اتسينو كاز» جشس باس ديرەكتورى ليۋدميلا جانگەلدينا:
ء«بىزدىڭ كومپانياسى قازاقستان ونكولوگتارى ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ باستامالارىن قولدايدى. ءبىز قازاقستاندا ونكولوگيالىق ناۋقاستارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ونكولوگيا سالاسىنداعى وتاندىق جانە حالىقارالىق ساراپشىلاردى قاتىستىرا وتىرىپ, وقىتۋ ءىس-شارالارىن تۇراقتى تۇردە وتكىزىپ وتىرامىز. كومپانيا دەنساۋلىق ساقتاۋ ماماندارى ءۇشىن «Medacino.kz» اقپاراتتىق پورتالىن قۇردى», دەدى .
