ونىڭ وزىندە «بەسقوناعى», «وتامالىسى» بار... ءالى قايدا, اۋىلداعى اعايىن وت جاعىپ, پەش تۇبىندە وتىر. ال سەمەيلىك تۇرعىندار جىلۋعا تاعى جارىمادى. جىلۋ قازاندىعىنىڭ قۇرىلىسى باستالماي, كوپشىلىكتىڭ كوتەرگەن بۇل ماسەلەسى, ءاي, شەشىلە قويماس...
ەستەرىڭىزدە شىعار, 2015 جىلى سەمەيدىڭ جىلۋ جۇيەسىن جوندەۋ ءۇشىن مەملەكەتتىڭ قازىناسىنان باقانداي 35 ملرد تەڭگە بولىنگەن ەدى. از قارجى ەمەس. الايدا ماسەلە تۇبەگەيلى وڭالمادى. بيىل قوسىمشا 5 ملرد تەڭگە ءبولۋ كوزدەلگەن. تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, سەمەيدەگى 17 قازاندىق تولىعىمەن جاڭارتىلماي, كوپ قاباتتى تۇرعىن ۇيلەرگە جىلۋ ءجوندى تارامايدى, ال مۇرجالاردان شىعاتىن زياندى قالدىقتاردىڭ مولشەرى ارتا بەرەدى.
– قازاندىقتاردى جوندەۋ ماقساتىندا قارجى بولىنگەنىمەن, ماسەلە سول كۇيىندە قالىپ وتىر. ءبارى قاۋساپ بىتكەن. توزىپ تۇر. ال ونىڭ شەشىمى باياعىدان بەلگىلى: قالانىڭ وڭ جاعالاۋىنا ىرگەتاسىنان باستاپ زاماناۋي جىلۋ قازاندىعىن كوتەرۋ قاجەت. بۇل ۇساق-تۇيەك قازاندىقتاردىڭ جۇمىسىن ءبىر ءوزى-اق اتقاراتىنداي بولۋى ءتيىس, – دەيدى قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەسى نيكولاي يساەۆ.
قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, 1980 جىلدارى جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى باستالعانىمەن, اياقسىز قالعان. جالپى, جىلۋ ستانساسىن سالۋ جوسپارى بەرتىنگى جىلدارى دا قاراستىرىلعان. اۋقىمدى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بيلىك وكىلدەرى ينۆەستور ىزدەستىرىپ, ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى تۇركيالىق كومپانيامەن كەلىسىمشارت جاساسقان ەكەن. الايدا بەلگىسىز سەبەپتەرگە بايلانىستى وبلىس باسشىلىعى ودان باس تارتقان كورىنەدى. نە سەبەپتى ەكەنىن ەشكىم تۇسىندىرگەن جوق. ايتەۋىر, سەمەيدىڭ جىلۋىن جىلدا جىر ەتىپ كەلەمىز.
– كوكتەم كەلگەنىمەن, ءۇي سالقىن. قىستىڭ ايازىنا دا شىدادىق قوي, شىدايمىز. گازەت-جۋرنالعا جازعانمەن, ءۇي جىلىنا قويادى دەيسىڭ بە؟! قابات-قابات كيىنىپ وتىرا بەرەمىز, – دەيدى ت.رىسقۇلوۆ كوشەسىندەگى №87 ءۇيدىڭ تۇرعىنى ءماريام قىزىربەكقىزى.
سونداي-اق ول جىلۋعا جارىماسا دا, از-ماز زەينەتاقىلارىنىڭ كوممۋنالدىق تولەمگە كەتەتىنىن كولدەنەڭ تارتىپ وتىر.
تۇرعىنداردىڭ سوزىنە قاراساق, كوبى جىلۋ جۇيەسىنىڭ قالپىنا كەلتىرىلۋىنەن ءۇمىت ۇزگەنگە ۇقسايدى. الايدا وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ جىلۋ جۇيەسىندەگى ماسەلە تۇبەگەيلى شەشىلەتىنىن ايتىپ سەندىرگەن. جۋىقتا سەمەيگە جۇمىس ساپارىمەن بارعان ءوڭىر باسشىسى «جىلۋكوممۋنەنەرگو» مكك-گە تيەسىلى «عابباسوۆ», «ورتالىق» جانە «103-103ا» قازاندىقتارىنا ارنايى ات باسىن بۇرعان. ونداعان جىلدان بەرى وڭ شەشىمىن تاپپاي كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن كورىپ قايتقان اكىم ءتيىستى مەكەمەلەرگە قىسقا مەرزىمدە جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەۋدى تاپسىرىپتى. سوعان سايكەس «ورتالىق» جىلۋ قازاندىعىنا قوسىمشا تاعى ءبىر قازاندىقتىڭ قۇرىلىسى باستالاتىنىن ايتقان.
ايتپەسە سەمەيدەگى قازاندىقتاردىڭ بولگەن جىلۋىنان ايىپپۇلعا بولگەن قارجىسى كوپ بولىپ تۇر. ماسەلەن, زياندى قالدىقتاردى مولشەردەن 30 ەسە كوپ شىعارعانى ءۇشىن ەكولوگيا مينيسترلىگى 40 ملن تەڭگەنىڭ ايىپپ ۇلىن سالعان. زياندى شىعارىندىلار كومىردى كوپ جاققاندىقتان ەمەس, تەحنيكالىق اقاۋلارعا بايلانىستى دۇرىس جانباعاندىقتان اۋاعا تاراعان.
– جىلۋ قازاندىعىنىڭ ماسەلەسى جاڭا ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىنا دا كەدەرگىسىن كەلتىرۋدە. نەگىزىنەن, 2014 جىلى قازاندىقتىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتى ءازىر بولۋى ءتيىس ەدى. ەندى ابدەن جاۋىر بولعان بۇل ماسەلەنى سوزباي شەشۋ كەرەك. بىلە بىلسەك, 2013 جىلى سەمەيگە جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن ەلباسى دا تاپسىرىپ كەتكەن. ودان بەرى ون جىلعا جۋىق ۋاقىت ءوتتى, – دەدى سەمەي قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى قايرات سماعۇلوۆ.
نە دە بولسا, وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ قالاداعى قازاندىقتاردىڭ ماسەلەسى ءبىرجولا شەشىلەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. بىراق جوبانىڭ جۇزەگە اسۋ ۋاقىتى تاعى بەلگىسىز. بيىل قىستان اۋپىرىمدەپ شىققان ءبىراز تۇرعىن كەلەر قىستا دا دىردەكتەپ وتىرماسا يگى.
