نەگىزىنەن تاراز ەلىمىزدەگى جاسىل جەلەكتى قالانىڭ ءبىرى. قازىرگى كەزدە ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى شەشۋدە جانە كونە شاھاردىڭ ەلدەگى ەڭ جاسىل قالالاردىڭ ءبىرى رەتىندەگى تانىمالدىلىعىن ساقتاپ قالۋ ماقساتىندا تال ەگۋ جۇمىستارى بەلسەندى تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋدا. ايتالىق, ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى قارساڭىندا وبلىس بويىنشا 140 مىڭ كوشەت وتىرعىزىلعان. ال تاراز قالاسىنا قاراستى «بارىسحان», ء«شولدالا», «تايۆان» القاپتارىن, سونداي-اق قالانىڭ 13 جانە 15-شاعىن اۋداندارىن دا كوگالداندىرۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلدى. تاراز قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسحات ەسەناليەۆتىڭ ايتۋىنشا, جالپى 10 گەكتار اۋماققا 12 مىڭ كوشەت ەگىلەدى دەپ جوسپارلانعان ەكەن. اتالعان جوسپار كوكتەمنىڭ كوكوزەك شاعىندا لايىقتى جۇزەگە اسۋدا. وڭىردە جاسىل جەلەكتەندىرۋ ءۇردىسى «تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعىنا – 30 مىڭ اعاش» اكتسياسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. دەگەنمەن, وسى جىلى تاراز قالاسىندا 46 مىڭ كوشەت وتىرعىزىلادى.
بۇگىنگى تاڭدا وبلىس بويىنشا 276,8 مىڭ ءتۇپ اعاش وتىرعىزىلعان. ونىڭ ىشىندە 88,5 مىڭ ءتۇپ قالالار مەن ەلدى مەكەندەردە ەگىلگەن بولسا, 29,4 مىڭ كوشەت ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا, ال 159 مىڭ سەكسەۋىل كوشەتى ورمان قورى جەرلەرىندە ەگىلگەن. اتالعان اكتسياعا 53 مىڭ جامبىلدىق قاتىسىپ, ايماقتى كوگالداندىرۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا. ماسەلەن, قارااعاش, تەرەك, تۋيا, بوز ارشا, شىرشا, قاراعاي, جەمىس اعاشتارى, تال اعاشى جانە قىلقان جاپىراقتىلار سياقتى جاسىل ەكپەلەرگە بۇگىندە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. بۇل رەتتە قۇرعاق ايماقتاردا سەكسەۋىل اعاشتارى دا وتىرعىزىلۋدا. ال ونىڭ كوشەتتەرى وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنا قاراستى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ مەكەمەلەرىنىڭ تالىمباعىنان جەتكىزىلگەن.
سونىمەن قاتار قالا, اۋدان اۋماقتارىنداعى «تازا سۋ ايدىندارى» اكتسياسى اياسىندا دا اقكول, بيلىكول كولدەرى مەن تالاس وزەنىنىڭ بويىن, «بوگەتكول» سۋ ايدىندارىن تازالاۋ جانە «سۋ كوزدەرىن اشۋ, بۇلاقتاردى تازارتۋ» اكتسياسى اياسىندا بىرقاتار ەلدى مەكەن توڭىرەگىندەگى سۋ نىساندارىن, سۋ ارنالارىن قوقىستان تازارتۋ جۇمىستارى دا جۇرگىزىلۋدە.
جامبىل وبلىسى