قازاقستان سۋ تاپشىلىعى جاعىنان بانگلادەش, ءۇندىستان, قىتاي جانە باسقا دا ەلدەردەن كەيىن بۇكىل ازيا بويىنشا 8-ورىندا تۇر. ەلدە حالىقتىڭ 90,2% -ىندا ورتالىق سۋمەن جابدىقتاۋعا قول جەتىمدىلىك قامتاماسىز ەتىلگەن, ال سۋ تاپشىلىعى كوبىنەسە ورتالىق وڭىرلەردە, ترانسشەكارالىق وزەندەر باسسەيندەرىندە بايقالادى: سىرداريا, ورال, ىلە, شۋ, تالاس. جالپى, قازاقستاننىڭ تۇششى سۋىنىڭ جالپى قورى 429 كم3 دەپ باعالانادى.
سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋداعى نەگىزگى ماسەلە سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ تيىمدىلىگىنىڭ تومەندىگىمەن, سونداي-اق پايدالانۋ شىعىندارىن وتەمەيتىن اعىمداعى تاريفتەرمەن بايلانىستى. سۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ ەسكىرۋى جانە ينۆەستيتسيالاردىڭ بولماۋى دا ۇلكەن ماسەلە. مۇنداي دەرەكتەر «تدم پىكىرتالاس پلاتفورماسى جانە بيزنەس» كەزەكتى ونلاين-كونفەرەنتسياسىندا ايتىلدى. ونلاين-كونفەرەنتسيا شەڭبەرىندە قازاقستانداعى تدم-2030-دىڭ «سۋ رەسۋرستارىنىڭ بولۋىن جانە ۇتىمدى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە بارلىعى ءۇشىن سانيتاريا» التىنشى باعىتى تالقىلاندى. كونفەرەنتسيا «جاسىل ەكونوميكا جانە «G-Global»-دى دامىتۋ كواليتسياسى» باستاماسىمەن «فيليپ مورريس قازاقستان» جشس, «سوسا-Cola» حالىقارالىق كومپانياسى حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن ىنتىماقتاستىقتا ءوتتى.
كونفەرەنتسيادا قازاقستاندا سۋمەن جابدىقتاۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن 2002 جىلدان باستاپ «اۋىز سۋ», «اق بۇلاق» باعدارلامالارى جانە وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاماسى دايەكتى تۇردە ىسكە اسىرىلعانى اتاپ ءوتىلدى. جالپى, 2011-2018 جىلدارى وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جۇيەلەرىن دامىتۋعا 589 ملرد.تەڭگە ءبولىندى, 2015 جوبا ىسكە اسىرىلدى. قر ەگترم سۋ رەسۋرستارى كوميتەتىنىڭ باس ساراپشىسى ساكەن اتەلدىڭ ايتۋىنشا, بيىل اۋىل شارۋاشىلىعىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 17 جوبا جۇزەگە اسىرىلادى.
كونفەرەنتسيادا ءسوز سويلەگەن «جاسىل ەكونوميكا جانە «G-Global»-دى دامىتۋ كواليتسياسى» زتب اتقارۋشى ديرەكتورى اسحات سۇلەيمەنوۆ اقكول اۋدانىنىڭ 28 مەكتەبىندە تازا سۋعا قول جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتكەن, ولار جۇزەگە اسىرعان «تازا سۋ» جوباسىن اتاپ ءوتتى. «فيليپ مورريس قازاقستان» قاۋىپسىزدىك, ەڭبەك جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ستانيسلاۆ بوروۆيتسكي كومپانيانىڭ سۋ رەسۋرستارىن ساقتاۋ بويىنشا قابىلداعان شارالارى تۋرالى باياندادى. كومپانيا 2018 جىلى فابريكانىڭ اۋماعى 51 گەكتاردان اساتىن اۋماعىن سۋارۋ ءۇشىن اقىلدى سۋارۋدىڭ يرريگاتسيالىق جۇيەسىن ەنگىزۋ جوباسىن ىسكە قوستى. قازىرگى ۋاقىتتا كومپانيا اۋماعىنداعى بارلىق اكىمشىلىك جانە وندىرىستىك الاڭداردا سۇزگىلەر ورناتىلدى, تازا سۋعا قول جەتكىزۋ قامتاماسىز ەتىلدى, ال 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سۋ تۇتىنۋ 33,1 مىڭ م3 دەيىن تومەندەتىلدى.
«CCI قازاقستان» كومپانياسىنىڭ كورپوراتيۆتىك جانە رەتتەۋشى قاتىناستار جونىندەگى ديرەكتورى اليما يسەمباەۆا «Coca-Cola Içecek» كومپانياسىنىڭ جوبالارى تۋرالى ايتىپ بەردى. ا.يسەمباەۆانىڭ ايتۋىنشا, كومپانيا جىل سايىن تاۋەلسىز باعالاۋ جۇرگىزەدى جانە قازاقستانداعى ءوز زاۋىتتارىندا سۋدى پايدالانۋ تيىمدىلىگىن جاقسارتادى. كومپانيا نوسەر جانە اعىندى سۋلاردى پايدالانادى جانە اعىندى سۋلاردى شامامەن 100%-عا تازارتادى. 2015 جىلدان باستاپ كومپانيا زاۋىتتارى جىل سايىن 1,5 ميلليون تەكشە مەتردەن استام سۋدى ۇنەمدەيدى. «قازاقستاندا ءونىمنىڭ 1 ليترىنە ءبىز 1,51 ءليتردى پايدالانامىز, بۇل ءونىمنىڭ وزىندە سۋدى قوسقاندا. ءبىز كىرەتىن بارلىق وڭىرلىك كومپانيالار توبىنىڭ ىشىندە سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ بويىنشا ەڭ ءتيىمدى جۇيەمىز بار», دەپ اتاپ ءوتتى ا.يسەمباەۆا. جالپى, كومپانيا قازاقستاننىڭ سۋ رەسۋرستارىن قالپىنا كەلتىرۋگە $ 700 000 استام اقش دولارىن ينۆەستيتسيالادى, سونىڭ ارقاسىندا شامامەن 11,8 ميلليارد ليتر سۋ ساقتالدى.
«ەكو ماڭعىستاۋ» ۇەم ديرەكتورى كيريلل وسين حالىقتى ەكولوگيالىق اعارتۋ اياسىندا وتكىزىلگەن ءىس-شارالارعا توقتالىپ, ماڭعىستاۋ وبلىسى حالقىنىڭ 85% - ى ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتىلگەنىن اتاپ ءوتتى. الايدا وڭىردە تاۋلىگىنە 47 مىڭ تەكشە مەتر سۋ تاپشىلىعى ءالى دە بار. ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن وڭىردە بيىل قاتتىق سۋدى تازارتۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جانە «كاسپي» تۇششىلاندىرۋ زاۋىتىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن 40 000 تەكشە مەترگە دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانۋدا.
ازيا دامۋ بانكى جوبالارىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى كەنجەحان ءابۋوۆ ادب-نىڭ قازاقستانداعى اعىمداعى قىزمەتى تۋرالى ايتىپ بەردى. ك.ءابۋوۆ سۋ رەسۋرستارىن ىسكە اسىرۋ تۇرعىسىنان ادب ازيا وڭىرىندەگى سۋ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن ەلدەردىڭ ينكليۋزيۆتى جانە تۇراقتى دامۋى ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتەگى پروبلەما رەتىندە كورەتىنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان ازيا ەلدەرىنىڭ اراسىندا قىزىل ايماققا كىرەدى, وندا سۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعى ماسەلەسى وزەكتى ماسەلە بولىپ تابىلادى.
تدم پىكىرتالاس پلاتفورماسى جانە بيزنەس اي سايىن Zoom-كونفەرەنتسيا فورماتىندا وتكىزىلەدى. ءاربىر كەزدەسۋدە باق وكىلدەرىنىڭ تەك سۇراقتار قويىپ قانا قويماي, سپيكەر رەتىندە ءسوز سويلەۋگە, تالقىلاناتىن ماسەلەلەردىڭ قانداي دا ءبىر اسپەكتىلەرى تۋرالى ايتۋعا, سونداي-اق كەلەسى كەزدەسۋ ءۇشىن تاقىرىپتاردى تاڭداۋعا قاتىسۋعا مۇمكىندىگى بار.
