PwC Kazakhstan كومپانياسى تسيفرلى قازاقستان قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ ەكى جىل بويى ارنايى زەرتتەۋ جۇرگىزدى. زەرتتەۋگە ەلەكتروندى كوممەرتسيا نارىعىن دامىتىپ وتىرعان الەۋەتتى ويىنشىلار قاتىستى.
– ءبىر جىل بۇرىن عانا ەلەكتروندى كوممەرتسيا كوپ ادامدار ءۇشىن ەكىنشى كەزەكتەگى ساتىلىم ارناسى سانالاتىن. قاتاڭ شەكتەۋ مەن لوكداۋنعا تولى 12 ايدان سوڭ بولشەك ساۋداداعى ويىنشىلار باسىمدىقتارىن وزگەرتتى. تۇتىنۋشىلاردىڭ ونلاينعا كەتۋى ينتەرنەت-الاڭداردىڭ كۇرت دامۋىنا ىقپال ەتتى. ونلاين ساتىلىمنىڭ ەڭ شارىقتاعان ءساتى 2020 جىلدىڭ III توقسانىنا سايكەس كەلدى, – دەيدى زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى ناتاليا ليم.
2020 جىلى بولشەك ەلەكتروندى ساۋدا نارىعى كولەمى 82 پايىزعا وسكەن (2019 جىلمەن سالىستىرعاندا). ياعني 327 ملرد تەڭگەدەن 596 ملرد تەڭگەگە. اسىرەسە ءۇشىنشى توقساندا بەلسەندىلىك ارتىپ, ەكىنشى توقسانمەن سالىستىرعاندا 65 پايىزعا كوپ ساۋدا-ساتتىق جاسالدى.
«ەلدەگى ەپيدەميانىڭ العاشقى تولقىنىنىڭ شارىقتاۋى ەكىنشى توقساننىڭ اياعى, ءۇشىنشى توقساننىڭ باسىنا كەلگەنىن ەسكەرسەك, كوپتەگەن ويىنشى ءوز بيزنەسىن جاڭا باعىتقا لەزدە بەيىمدەي الدى. قىزمەت سپەكترىن كەڭەيتىپ, سەرۆيس ساپاسىن ارتتىردى. تاۋارعا تاپسىرىس بەرۋ ىڭعايلى عانا ەمەس, جىلدام بولا باستادى. ادامداردىڭ ەلەكتروندى ساۋداعا كوبىرەك سەنىم ارتا باستاعانى بايقالادى», دەلىنگەن زەرتتەۋدە.
الايدا ءتورتىنشى توقساندا ساتىلىم كولەمى 15 پايىزعا عانا ءوستى. 2019 جىلدىڭ ءدال سول ۋاقىتىندا ءوسىم 86 پايىزدى كورسەتىپ ەدى. بىلتىر جىل سوڭىندا ونلاين ساۋدانىڭ باياۋلاۋى ءسىرا, كارانتين تالاپتارىنىڭ جەڭىلدەپ, كوپتەگەن ساۋدا مەكەمەسىنىڭ وفلاين قىزمەت كورسەتە باستاۋىنا بايلانىستى بولسا كەرەك. دەگەنمەن, ونلاين ساۋدا ءبىرجولا قۇلدىرادى دەۋگە كەلمەيدى. ول ءوز قارقىنىن ساقتاپ, تابىس كولەمى 213 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. ءتورتىنشى توقساندا جاسالعان ترانزاكتسيالار كولەمى 8,5 ملن, ياعني 2019 جىلدىڭ ءتورتىنشى توقسانىمەن سالىستىرعاندا 48 پايىزعا كوپ بولعان. سونىڭ اسەرىنەن ورتاشا چەك كولەمى 15 مىڭنان 23 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوبەيگەن.
«لەرۋا مەرلەن قازاقستان» كومپانياسىنىڭ حابارلاۋىنشا, ءموبيلدى قۇرىلعىدان كەلەتىن ترافيك ارتتى. ەگەر 2020 جىلدىڭ باسىندا ترافيكتىڭ 57 پايىزى ءموبيلدى قۇرىلعىدان كەلسە, جىل سوڭىندا بۇل كورسەتكىش 73 پايىزعا جەتكەن.
ء«بىز تەلەفوننان كىرگەن جاعدايداعى سايت بەيىمدىلىگىن قايتا قاراپ, كوپ وزگەرىس جاسادىق. سونىڭ اسەرىنەن راسىمدەلگەن تاپسىرىستار 27 پايىزعا كوبەيدى», دەيدى كومپانيا.
زەرتتەۋگە اتسالىسقان كومپانيالاردىڭ ايتۋىنشا, 2021 جىلى نارىقتى جىلدام ءارى ارزان ورىندالاتىن جەتكىزىپ بەرۋ قىزمەتتەرى جاۋلاي باستايدى. شاعىن بيزنەستەر ماركەتپلەيس ارقىلى ساتىلىمدى بەلسەندى جۇرگىزە باستايدى. ءسويتىپ ءوز بيزنەسىن تەك ماركەتپلەيس ارقىلى جانە ونلاين ىسكە اسىراتىن كاسىپكەرلەر سانى كۇرت كوبەيەدى. تيىسىنشە, اسسورتيمەنت اياسىن دا كەڭەيتە تۇسەدى.
«سايتتا تاۋار قانشالىقتى كوپ بولعان سايىن, ونىڭ كليەنتى دە سونشالىقتى كوپ بولادى. قازىر كوپتەگەن جاڭا ويىنشىنىڭ نارىققا ەنىپ, ءوز تاۋارلارىن ونلاين ۇسىنا باستاعانىن كورىپ وتىرمىز. ەلدىڭ كەز كەلگەن وڭىرىنە جىلدام ءارى تەگىن جەتكىزىپ بەرۋ قىزمەتىنىڭ جولعا قويىلۋى دا بۇل سالاعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرادى. سايتتا تولەم جاساۋ دا قولايلى بولا باستادى», دەيدى زەرتتەۋگە قاتىسۋشى Mechta.kz ەلەكتروندى دۇكەندەر جەلىسىنىڭ وكىلدەرى.
قازاقستانداعى ەلەكتروندى كوممەرتسيانىڭ باستى كەدەرگىلەرى قانداي؟ ارينە جولىن تاپقان ادام ونلاين تۇردە ءوز ساۋداسىن دامىتادى جانە ونىڭ جەمىسىن كورە الادى. بۇل سوزىمىزگە دالەل كوپ. دەگەنمەن, ترانسشەكارالىق تاۋارلار باعاسىنىڭ ءوسۋى E-commerce-ءنىڭ دامۋىنا قولبايلاۋ بولىپ تۇر دەيدى قاتىسۋشىلار. Mechta.kz وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, باستى پروبلەما – حالىقتىڭ تومەن دەڭگەيدەگى تىعىزدىعى. سودان بولار, لوگيستيكا قىمبات ءارى كۇردەلى. ينفراقۇرىلىم ناشار. وسىنداي قيىندىقتار تاۋاردىڭ كليەنتكە دەر ۋاقىتىندا جەتۋىنە مۇمكىندىك بەرمەيدى. كومپانيالاردىڭ بايلامىنشا, ءموبيلدى ينتەرنەت ساپاسىن ارتتىرۋ دا كۇن ءتارتىبىنىڭ وزەكتى ماسەلەسى. اسىرەسە ينتەرنەتتىڭ باياۋ بولۋى وڭىرلەردەگى احۋالدى قيىنداتىپ تۇر. «بۇدان بولەك ينفراقۇرىلىم لوگيستيكاسىن كەڭەيتىپ, كۋرەرلىك جانە لوگيستيكالىق كومپانيالار سانىن ارتتىرسا دا دۇرىس بولار ەدى», دەيدى Kaspi.kz.
قاتىسۋشىلاردىڭ تاعى ءبىر بۇيىمتايى – سالىق زاڭناماسى مەن حالىقارالىق تولەم جۇيەلەرىنىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ. ءدال وسى ەكى ماسەلەنىڭ وڭىنان شەشىلۋىنىڭ ءوزى ەلدەگى ەلەكتروندى كوممەرتسيا دامۋىنىڭ باستى درايۆەرىنە اينالماق.
