كۇنى بۇگىن وبلىس اۋماعىنداعى بارلىق وزەن-كول قىسقى قالپىندا, قاتىپ جاتىر. دەگەنمەن, كوپ جىلدىق مونيتورينگكە قاراساق, 36 مىڭنان استام حالىق تۇراتىن 85 ەلدى مەكەن سۋ تاسقىنى قاۋپىنە ۇشىرايدى. ەڭ قاۋىپتى اۋماق – ورال قالاسى, تاسقالا, قازتالوۆ جانە بايتەرەك اۋداندارى.
- ءبىز وڭىردەگى تاسقىن ىقتيمالدىعىن ءۇش دەڭگەيگە بولەمىز. ماسەلەن, وبلىستا سۋ باسۋ قاۋپى جوعارى 27 ەلدى مەكەن بار. 50 ەلدى مەكەن – سۋ باسۋ قاۋىپتىلىگى ورتاشا دەڭگەيگە جاتادى. تاعى 8 ەلدى مەكەن «قاۋىپتىلىكتىڭ تومەن دەڭگەيىنە» جاتادى, - دەيدى جاسۇلان جۇماشەۆ.
وبلىس تۇرعىندارىنا ەڭ ۇلكەن قاۋىپ ترانسشەكارالىق وزەندەردەن كەلەدى. بۇل باستاۋىن رەسەيدەن الاتىن وزەندەردىڭ مول سۋىنا عانا ەمەس, كورشى ەل اۋماعىندا ورنالاسقان سۋ قويمالارىنان جىبىرلەتىن سۋ كولەمىنە دە بايلانىستى. ويتكەنى وزدەرىنە قاۋىپ تونگەندە مول سۋدى تومەنگە قاراي جىبەرە سالۋ – وردەگى كورشىلەرىمىزدىڭ بايىرعى ادەتى.
باتىس قازاقستان وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى باسشىلىعى رەسەيلىك ارىپتەستەرىمەن, اتاپ ايتقاندا ساراتوۆ جانە ورىنبور وبلىستارىمەن سۋ تاسقىنى جاعدايى بويىنشا ءجيى حابار الماسىپ وتىراتىندىعىن, سونىڭ ىشىندە يريكلين جانە ۆارفولومەەۆ سۋ قويمالارىن قاۋىپسىز جانە ءوزارا ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءوزارا بولجامدىق جانە جەدەل اقپارات الماسۋ تۇراقتى نەگىزدە جۇرگىزىلەتىنىن ايتادى.
«قازگيدرومەت» فيليالىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا وبلىس اۋماعىندا بيىلعى جاۋىن-شاشىننىڭ مولشەرى قالىپتى. قاردىڭ ماكسيمالدى بيىكتىگى 31 سم بولسا, توپىراقتاعى توڭ 35-69 سم-گە جەتەدى. شىڭعىرلاۋ, شەجىن-2, ولەڭتى جانە شىدەرتى وزەندەرىنىڭ باسسەيندەرىندە ىلعال قورىنىڭ كولەمى قالىپتى دەڭگەيدە بولسا, دەركول مەن شاعان وزەندەرى بۇعان دەيىنگى كوپ جىلدىق كورسەتكىشتەردەن 13-16%-عا تومەن ەكەن.
ارينە, ساقتىقتا قورلىق جوق. قار كۇرت ەرىپ, جاڭبىرعا ۇلاساتىن بولسا, ەلدىمەكەن تۇرعىندارىنا قاۋىپ ءتونۋى مۇمكىن. سوندىقتان وڭىردە سۋ تاسقىنى كەزەڭىندەگى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا كەشەندى ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە. ىقتيمال تويەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جوسپارىن بەكىتىلىپ, وبلىستىق, قالالىق جانە اۋداندىق سۋ تاسقىنىنا قارسى كوميسسيالار مەن شتابتار قۇرىلعان.
جەرگىلىكتى بيلىك ورىندارى ەلدىمەكەندەر ىشىندەگى قاردى, اۋلالاردى تازارتۋ ءىسىن قىس باستالعالى نازارعا الىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە قالا كوشەلەرى مەن وندىرىستىك نىساندار اۋماعىنان قار شىعارۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋى, ەرىگەن سۋدىڭ ەركىن اعۋى ءۇشىن ارىقتاردىڭ تازالانۋى, جازاتايىم وقيعالاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن شاتىردى قاردان جانە سۇڭگىدەن تازارتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋى قاجەت. بۇل تالاپتاردى ورىنداماعان تۇلعالارعا زاڭدى شارا دا قولدانىلادى.
- اكىمشىلىك كودەكسىنە سايكەس اۋماقتى اباتتاندىرۋ ەرەجەلەرىن بۇزعانى, ونىڭ ىشىندە قاردى ۋاقتىلى جيناماعانى ءۇشىن 22 تۇلعا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى, - دەيدى وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى.
سوڭعى مالىمەتتەرگە قاراعاندا وبلىس اۋماعىنداعى ەلدى مەكەندەردەن 593 480 تەكشە مەتر قار شىعارىلىپ, 1150-دەن استام تەكشە مەتر ەرىگەن سۋ سورىلعان. ەڭ كوپ جۇمىس, ارينە, ورال قالاسىندا جاسالۋدا. وبلىس ورتالىعىندا كۇنى بۇگىن 537 233 تەكشەمەتر قار قالا اۋماعىنان اۋلاققا شىعارىلعان. سونىڭ 3866 شارشى مەترى – سوڭعى تاۋلىكتىڭ جۇمىسى. كوكتەمدە بولۋى ىقتيمال توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ ءۇشىن جالپى سانى 2591 ادام, 734 تەحنيكا, 45 ءجۇزۋ قۇرالى جانە 295 موتوسورعى دايىندالعان.
- ناۋرىز ايىنىڭ 4-5-ءى كۇندەرى «كوكتەم-2021» اتتى رەسپۋبليكالىق كوماندالىق-شتابتىق وقۋ-جاتتىعۋى ءوتتى. ءىس-شارا بارىسىندا كۇشتەر مەن قۇرالداردىڭ دايىندىعى تەكسەرىلدى. باتىس قازاقستان وبلىسى كوكتەمگى سۋ تاسقىنى ماۋسىمىنا ساقاداي ساي, - دەپ حابارلادى وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى باكيزات ماعزەنوۆا.
جالپى, وسى كوكتەمدە بولۋى ىقتيمال ءتۇرلى سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ ءۇشىن وبلىس بويىنشا 1,5 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان كورىنەدى. بۇگىنگى تاڭدا 443 توننا جانار-جاعارماي, 88 مىڭ دانا قاپ, 22 مىڭ توننا ينەرتتى ماتەريالدار قورى دايىندالعان. مۇزجارعىشتار بريگادالارى ءۇشىن – 6,820 ملن تەڭگە, تىكۇشاق كومەگىمەن اەروزەرتتەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن – 16,7 ملن تەڭگە, قوسىمشا قاپتار ساتىپ الۋ ءۇشىن – 2,895 ملن تەڭگە كولەمىندە شارتتار جاساۋ ماقساتىنا قاراجات كوزدەلگەن.
وتكەن جىلداردىڭ تاجىريبەسى كورسەتكەندەي, باتىس قازاقستانداعى سۋ تاسقىنىنىڭ دەڭگەيى وبلىستاعى جاعدايعا عانا ەمەس, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ اۋماعىنداعى اۋا رايىنا دا بايلانىستى بولادى. سونداي-اق, ءبىر تاۋلىك ىشىندە جاۋىن-شاشىننىڭ ايلىق نورماسى ءتۇسۋى مۇمكىن, بۇل سۋ تاسقىنى جاعدايىنىڭ تۋىنداۋىنا سوقتىرادى. سوندىقتان, توتەنشەلىكتەر «ساقتانساڭ ساقتايمىن» دەگەن قاناتتى ءسوزدى باسشىلىققا الىپ, كەز-كەلگەن وقيعاعا دايىن تۇرۋعا تىرىسادى.
