بجزق-دان تولەنەتىن اي سايىنعى زەينەتاقى تولەمىنىڭ مولشەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 2 قازانداعى № 1042 قاۋلىسىنىڭ (زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرىن ەسەپتەۋدى جۇزەگە اسىرۋ ادىستەمەسىنە 2-قوسىمشا) ەرەجەلەرىنە سايكەس ەسەپتەلگەن زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ جىلدىق سوماسىنىڭ ون ەكىدەن ءبىر بولىگى رەتىندە ايقىندالادى. بۇل رەتتە بجزق-دان اي سايىنعى زەينەتاقى تولەمى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70% كەم ەمەس مولشەردە جۇزەگە اسىرىلادى. (بۇرىن بجزق-دان اي سايىنعى زەينەتاقى تولەمى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 54% كەم ەمەس مولشەردە جۇزەگە اسىرىلعان بولاتىن).
زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرىن ەسەپتەۋدى جۇزەگە اسىرۋ ادىستەمەسىنە سايكەس 2021 جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن باستاپ زەينەتاقى تولەمدەرىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءبىرىنشى جىلىنداعى زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ جىلدىق سوماسى زەينەتاقى جيناقتارى سوماسىنىڭ زەينەتاقى جيناقتارى تولەمدەرىنىڭ مولشەرلەمەسىنە كوبەيتىندىسى رەتىندە ەسەپتەلەتىن بولادى – 6,5 %. ودان كەيىنگى جىلدارى اي سايىنعى زەينەتاقى تولەمىنىڭ مولشەرى وتكەن جىلعى اي سايىنعى زەينەتاقى تولەمىنىڭ مولشەرىن زەينەتاقى تولەمدەرىن يندەكستەۋ مولشەرلەمەسىنە جىل سايىن ارتتىرۋ جولىمەن قايتا ەسەپتەلەتىن بولادى – 5%.
مىسال كەلتىرەيىك: زج سوماسى = 6 000 0000 تەڭگە ءبىرىنشى جىلداعى زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ جىلدىق سوماسى: 6 000 000*6,5%=390 000 تەڭگە; ءبىرىنشى جىلداعى اي سايىنعى زەينەتاقى تولەمىنىڭ مولشەرى: 390 000/12 اي =32 500 تەڭگە;
ەكىنشى جىلعا ارنالعان اي سايىنعى زەينەتاقى تولەمىنىڭ مولشەرى: 32 500+ 32 500*5%=34 125 تەڭگە. بۇدان باسقا, زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرىن ەسەپتەۋدى جۇزەگە اسىرۋ ادىستەمەسىندە بەلگىلى ءبىر ساناتتارعا جاتاتىن, ياعني مەرزىمسىز ۋاقىتقا بەلگىلەنگەن 1 نەمەسە 2-توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار, سونداي-اق, جيناقتارى مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارى ەسەبىنەن كەمىندە الپىس اي جيناقتالاتىن زياندى جانە قاۋىپتى وندىرىستەردە جۇمىس ىستەگەن الۋشىلار ءۇشىن تۇزەتىلەتىن ارتتىرۋ كوەففيتسيەنتتەرى كوزدەلگەن. بۇل رەتتە, جوعارىدا كورسەتىلگەن شارتتاردىڭ بىرەۋىن عانا ەمەس, ودان دا كوبىن قاناعاتتاندىراتىن تۇلعالار ءۇشىن ەڭ ۇلكەن مانگە يە تۇزەتۋ كوەففيتسيەنتى قولدانىلادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرىن ەسەپتەۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ اتالعان ادىستەمەسى 2021 جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن باستاپ تۋىنداعان قاتىناستارعا قولدانىلادى. بجزق-دان زەينەتاقى تولەمدەرىن الۋ قۇقىعىن 2018 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيىن ىسكە اسىرعان ادامدارعا زەينەتاقى تولەمىنىڭ جىل سايىنعى مولشەرى ەڭ تومەن زەينەتاقىنىڭ وتىز ەسەلەنگەن مولشەرىنەن كەم بولمايدى (2021 جىلى 30 ح 43 272= 1 298 160 تەڭگە). تولەمدەر بۇرىن تاڭدالعان كەستە بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرىن ەسەپتەۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جاڭا ادىستەمەسىنە سايكەس, بجزق-دان زەينەتاقى تولەمدەرىن الۋ قۇقىعىن 2018 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 2021 جىلعى 31 ناۋرىزعا (قوسا العاندا) دەيىن ىسكە اسىرعان ادامدارعا 2022 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ اي سايىنعى زەينەتاقى تولەمدەرى 5% مولشەرىندەگى زەينەتاقى تولەمدەرىن يندەكستەۋ مولشەرلەمەسىنە ۇلعايتىلاتىن بولادى, ول كەيىننەن جىل سايىن يندەكستەلىپ وتىرادى. وسىلايشا زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرىن ەسەپتەۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جاڭا ادىستەمەسى الۋشىلاردىڭ ەڭبەك جاعدايلارى مەن دەنساۋلىعىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرەدى, سونداي-اق, بجزق-دان بەرىلەتىن جىل سايىنعى تولەمدەر مولشەرىن ۇلعايتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى.
