مەديتسينا • 26 اقپان، 2021

سيرەك كەزدەسەدى، بىراق جالعىز ەمەس: ورفاندىق اۋرۋلار تۋرالى نە بىلەمىز؟

28 رەت كورسەتىلدى

ەكى جىلدا ءبىر رەت كەلەتىن 29 اقپان كۇنى دۇنيە جۇزىندە EURORDIS ەۋروپالىق سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلار ۇيىمى بەكىتكەن جانە تەك ءتورت جىلدا ءبىر كەلەتىن سيرەك كۇنگە ارنالعان ورفاندىق اۋرۋلاردىڭ حالىقارالىق كۇنى اتالىپ وتەدى. كىبىسە ەمەس جىلدارى بۇل كۇن 28 اقپاندا اتاپ وتىلەدى.

سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلار دەپ اتالاتىن ورفاندىق اۋرۋلار حالىق اراسىندا وتە از كەزدەسەدى. بۇل اۋرۋلار كوبىنەسە (80%) گەنەتيكالىق فاكتورلاردان تۋىندايدى، 10 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 1 كەزدەسەدى.

قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بەكىتكەن سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلاردىڭ تىزىمىنە 62 نوزولوگيا كىرەدى. ولاردىڭ كوبىسى گەنەتيكالىق جانە ونىڭ بەلگىلەرى بىردەن بايقالماسا دا، ادامنىڭ بويىندا ءومىر بويى ىلەسىپ جۇرەدى.

قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىمەن كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى وڭىرلەردەگى سيرەك اۋرۋلارعا شالدىققان ناۋقاستاردى باقىلاۋ، ديففەرەنتسيالدى دياگنوستيكا، ەمدەۋ تەراپياسىنىڭ تيىمدىلىگىن تالداۋ، كۇندىزگى جانە تاۋلىك بويعى ستاتسيوناردا ەمدەۋ ءۇشىن 18 جاس جانە ودان جوعارى جاستاعى ەرەسەك پاتسيەنتتەردىڭ تەراپەۆتىك بەيىنىندەگى ورفاندىق اۋرۋلارى بويىنشا ۇيلەستىرۋ ورتالىعى بولىپ بەلگىلەندى. ورتالىق مۋكوپوليساحاريدوز، مۋكوۆيستسيدوز، فابري جانە گوشە اۋرۋلارى بويىنشا 37 پاتسيەنتتى باقىلاۋعا الدى.

ورفاندىق اۋرۋلار ورتالىعىنىڭ مەديتسينالىق ۇيلەستىرۋشىسى، پروفەسسور، م.ع.ك.، جوعارى ساناتتاعى رەۆماتولوگ دارىگەر، كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عزي جەتەكشى كونسۋلتانتى ولگا ماشكۋنوۆا: «3 جىل بۇرىن ءبىزدىڭ ينستيتۋتتا ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت فابري اۋرۋىنىڭ العاشقى جاعدايى تىركەلگەن بولاتىن. سونداي-اق، ءبىز قازاقستاندا تۇڭعىش رەت قاننىڭ قۇرعاق داعى ادىسىمەن ورفاندىق اۋرۋلاردىڭ گەنەتيكالىق دياگنوستيكاسىن ەنگىزدىك جانە تۇڭعىش رەت ورنىن باسۋشى فەرمەنتتىك تەراپيانى جۇرگىزە باستادىق»،- دەدى.

ولگا ۆاسيلەۆنا تۋىستىق نەكەلەر، اتا-انانىڭ ەگدە جاستا بولۋى، اۋىر مەتالداردىڭ، ۋىتتىلىعى جوعارى زاتتاردىڭ (ديوكسيندەر، بەنزوپيرەن) اسەرى، جۇكتىلىك كەزىندە قابىلداعان كەيبىر دارىلەر، ەسىرتكى، الكوگول ىشىمدىكتەرى، ۆيرۋستىق اۋرۋلارمەن اۋىرۋ تۇقىم قۋالاۋشىلىق اۋرۋلارعا اكەلەتىندىگى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى.

ورفاندىق اۋرۋلاردىڭ ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى، ەندوكرينولوگ دارىگەر راشيد كاراەۆتىڭ ايتۋىنشا، 2021 جىلعى 1 اقپانداعى جاعداي بويىنشا 40 مىڭنان استام پاتسيەنت ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇر، 67%-دى قۇرايتىن ولاردىڭ 27 مىڭنان استامى 18 جانە ودان جوعارى جاستاعى پاتسيەنتتەر. ولار ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندەگى بەيىندى مامانداردا باقىلاۋعا الىنعان. نۇر-سۇلتان قالاسىندا سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلارعا شالدىققان 2501 پاتسيەنت، ولاردىڭ 72%-ى ەرەسەكتەر، ال الماتى قالاسىندا – 5307، ولاردىڭ 76%-ى 18 جانە ودان جوعارى جاستاعى پاتسيەنت ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇر.

ورفاندىق اۋرۋلاردىڭ ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ وكىلدەرى: «وسى ماسەلەنىڭ وزەكتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ، سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلاردىڭ دياگنوستيكاسى عانا ەمەس، تەراپياسى دا جاقسارىپ جاتىر. 2010 جىلدان باستاپ قولدانىلىپ كەلە جاتقان ورنىن باسۋشى فەرمەنتتىك تەراپيامەن، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن باعاسى قىمبات دارىلىك زاتتارمەن قامتاماسىز ەتىلۋدىڭ ارقاسىندا وسى پاتسيەنتتەردىڭ جاعدايىنىڭ جاقسارعاندىعى بايقالادى» - دەيدى.

ومىرلىك قاجەتتى تەراپيانى جۇرگىزۋ پاتسيەنتتەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن ارتتىرۋعا، سيمپتومداردىڭ پايدا بولۋىن ازايتۋعا جانە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان.

ورفاندىق اۋرۋلاردىڭ ورتالىعى جالپى تاجىريبە دارىگەرلەرى، تەراپەۆتەر، مەيىرگەرلەر ءۇشىن سيرەك اۋرۋلارعا شالدىققان ناۋقاستاردى ەرتە انىقتاۋ، دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ۇلگىدەگى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ سەرتيفيكاتتارىن بەرە وتىرىپ، توقسان سايىنعى كۋرستار وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

ءسوزدىڭ جەتى بوياۋى

تانىم • كەشە

ورازانىڭ ءار ءساتى ساۋاپ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار