پرەزيدەنت • 25 اقپان، 2021

مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ بەسىنشى وتىرىسىنا قاتىستى

34 رەت كورسەتىلدى

قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز سوزىندە ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋعا زور ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانىن جانە كەڭەستە قابىلدانعان شەشىمدەر ەلىمىزدەگى جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالارعا تىڭ سەرپىن بەرگەنىن ايتتى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

– بۇگىنگى تاڭدا ۇلتتىق كەڭەستىڭ ۇسىنىسىمەن 13 زاڭ قابىلداندى. تاعى 9 زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. زاڭ شىعارۋ جاۋاپتى جانە كۇردەلى جۇمىس ەكەنى بارشاعا بەلگىلى. وسى تۇرعىدان العاندا، كەڭەس مۇشەلەرى اۋقىمدى ىستەر اتقارۋدا. ۇلتتىق كەڭەس العاشقى كەزەڭدە ءوز قىزمەتىن كونسۋلتاتيۆتى-كەڭەسشى ورگان رەتىندە باستادى. ال بۇگىندە جاڭا رەفورمالار ۇسىناتىن ماڭىزدى قۇرىلىمعا اينالدى، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق كەڭەس ۇسىنعان شارالار مەن باستامالار جايىندا ءوز ويىمەن ءبولىستى. ەڭ الدىمەن، تۇرعىن-ءۇي جانە ەكونوميكا ساياساتىن جەتىلدىرۋ باعىتىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. بۇگىندە قازاقستاندىقتار ءوز زەينەتاقى جيناعىنىڭ ءبىر بولىگىن تۇرعىن-ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋعا پايدالانا باستادى. اينالاسى ءبىر ايدىڭ ىشىندە عانا مىڭداعان ازامات كوپتەن كۇتكەن باسپاناسىن الدى، يپوتەكاسىن وتەدى نەمەسە نەسيەسىن ازايتتى. دەگەنمەن، تۇرعىن-ءۇي ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى بولىپ وتىر. 

– مەن ۇكىمەتتىڭ قاڭتار ايىنداعى كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا تۇرعىن-ءۇي ساياساتىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن جاڭا ۇسىنىستار ازىرلەۋدى تاپسىردىم. ۇكىمەت ايتارلىقتاي ءتيىمدى ۇسىنىستار بەردى. جالپى بۇل ۇسىنىستاردى قولدايمىن. دەگەنمەن نارىقتىڭ ءوز ەرەجەسى بار. ناقتى ەكونوميكالىق فاكتورلارعا بايلانىستى قۇرىلىس كومپانيالارى قازىر ارزان ءۇي سالۋعا مۇددەلى ەمەس. سول سەبەپتى قولجەتىمدى ءارى ساپالى ءۇي سالۋدى جانداندىرۋ ءۇشىن قۇرىلىس كومپانيالارىمەن وففتەيك، ياعني، الدىن الا ساتىپ الۋ كەلىسىمىن جاساۋ كەرەك. سوعان سايكەس تۇرعىن ۇيلەر «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنداعى باعامەن ساتىپ الىنادى. مۇنداي ءتاسىل سىناق جوبالارى اياسىندا الدىن الا پىسىقتالدى. ەندى مۇنى بۇكىل ەل بويىنشا جۇزەگە اسىرعان ءجون. بۇل قادام از ۋاقىتتىڭ ىشىندە قۇنى قولجەتىمدى جاڭا تۇرعىن ۇيلەر سالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنت اۋىلدىق جەرلەردەگى تۇرعىن-ءۇي ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن كاسىپكەرلەر ءوز جۇمىسشىلارىنا ارناپ ءۇي سالسا، وعان كەتكەن شىعىننىڭ 50 پايىزىنا دەيىن قايتارۋدى ۇسىندى. بۇل ۇسىنىس اۋىلدى دامىتۋعا جان-جاقتى سەپتىگىن تيگىزىپ، ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرىپ، قاجەتتى مامانداردى، ەڭ الدىمەن، مۇعالىمدەر مەن دارىگەرلەردى، مال دارىگەرلەرىن تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ۇكىمەت بۇل ءتاسىلدى وسى جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنان قالدىرماي قولدانىسقا ەنگىزۋى كەرەك. 

مەملەكەت باسشىسى ايماقتارداعى الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردىڭ جۇمىسىن قايتا رەفورمالاپ، ولاردى تولىققاندى ينستيتۋتقا اينالدىرۋ قاجەت دەپ سانايدى. ولاردىڭ جۇمىسى اشىق ءارى قوعامنىڭ تولىق باقىلاۋىندا بولۋعا ءتيىس. الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرەتىن كۇشەيتۋ كەرەك. ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە ونىڭ ەنەرگيا سىيىمدىلىعىن تومەندەتۋ شارالارىمەن قاتار، «جاسىل تەحنولوگيا» باعىتىنا قادام باسا بەرۋ كەرەك.

– ءدال وسىنداي ستراتەگيالىق ماڭىزدى سالاعا قاتىستى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ۇستانىمدارى مەن شارالارى بەلگىسىز كۇيىندە تۇر. سوندىقتان بالامالى ەنەرگەتيكانى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جاڭا زاڭ ازىرلەۋ قاجەت. وندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن عانا ەمەس، بارلىق بالامالى قۋات كوزدەرىن رەتتەۋدىڭ تاسىلدەرى مەن نورمالارىن دا كورسەتۋ كەرەك. ۇكىمەتكە ءتيىستى زاڭ جوباسىن ازىرلەپ، ونى پارلامەنتتىڭ قاراۋىنا ەنگىزۋدى تاپسىرامىن، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ءبىلىم سالاسىن دامىتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتىپ، ۇكىمەتكە 600 قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارىنا ءليميتسىز قول جەتكىزە وتىرىپ، ء«بىلىم» ۇيالى وپەراتورلارىنىڭ تاريفتىك جوسپارىن مەرزىمىن شەكتەمەي ۇزارتۋدى، سونداي-اق، مەكتەپتەردىڭ وتاندىق ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارىنا تەگىن قول جەتكىزۋىن قاماماسىز ەتۋدى تاپسىردى.

– تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەت – پەداگوگيكا جانە مەديتسينا كادرلارىن دايارلاۋ. قازىردىڭ وزىندە كوپتەگەن وڭىرلەردە وسى سالا ماماندارىنىڭ تاپشىلىعى ەرەكشە بايقالىپ وتىر. بۇل – وتە كۇردەلى ماسەلە. ونى جەدەل شەشۋىمىز كەرەك. مەملەكەت وسى احۋالدى تۇزەتۋ ءۇشىن ناقتى شارالاردى قولعا الدى.  مۇعالىمدەر مەن دارىگەرلەردىڭ جالاقىسىن كوبەيتىپ، الەۋمەتتىك مارتەبەسىن ارتتىرىپ جاتىرمىز. بۇعان دەيىن ءبىز پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقيتىن ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسىن كوتەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىق. بۇل قادام ءوز جەمىسىن بەردى. سوندىقتان مەديتسينالىق وقۋ ورىندارىنداعى ستيپەنديانى كوبەيتۋ قاجەت، – دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ينكليۋزيۆتى قوعامدىق ورتا قالىپتاستىرۋ ماسەلەسىنە جەكە-دارا توقتالدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردى جۇيەلى تۇردە قولداۋ دامىعان جانە الەۋمەتتىك جاۋاپتى مەملەكەتتەرگە ءتان. قازاقستان بۇل باعىتتاعى جۇمىستى ۇنەمى جاقسارتىپ وتىرۋعا ءتيىس. سەبەبى ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالار سانى وسۋدە. سونىمەن قاتار مۇنداي ىسكە مامانداندىرىلعان ۇيىمداردىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قولدانىستاعى نورمالار ەسكىرگەن.

– وڭىرلەردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن جانە قازىرگى زامانعى ستاندارتتاردى ەسكەرە وتىرىپ، اتالعان سالاداعى نورماتيۆتەردى جاڭارتۋ قاجەت. بۇگىندە ءبىر پسيحولوگيالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كوميسسيا 60 مىڭ بالانى قامتيدى. ولاردىڭ جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن بۇل ءنورماتيۆتى 50 مىڭ بالاعا دەيىن تومەندەتۋ كەرەك. بالالاردى ءسابي كەزىنەن باستاپ سكرينينگتەن وتكىزۋ ءىسىن جاقسارتۋ، العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسەتۋ ۇيىمدارى جانىنداعى الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ قاجەت. ۋاكىلەتتى ورگاندار ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالا مەن ونىڭ وتباسى ءۇشىن بىرىڭعاي مارشرۋت تۇرىندە ءىس-قيمىلداردىڭ تۇسىنىكتى الگوريتمىن جاساۋى ءتيىس. وڭىرلەردەگى ارناۋلى مەكەمەلەردى ەسكەرە وتىرىپ، وندا بالا دۇنيەگە كەلگەننەن باستاپ مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن قىزمەتتىڭ بارلىق ءتۇرى ۇسىنىلۋى كەرەك. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ەرەكشە بالالاردىڭ ءبىلىم الۋ قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەسىنە ايىرىقشا نازار اۋدارعانى ءجون، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت مۇگەدەكتىكتى انىقتاۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋدى تاپسىردى. ول ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىن بىرىكتىرۋ كەرەك. وسىلايشا ازاماتتار وزدەرىنە قاجەتتى قىزمەتتىڭ بارلىعىن ءبىر عانا مەديتسينالىق مەكەمەدەن الۋعا ءتيىس. بۇل جوبا بيىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ سىناق رەتىندە، ال 2022 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ تولىققاندى جۇزەگە اسۋى قاجەت. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ تۇرعىن ۇيلەرگە، الەۋمەتتىك نىساندارعا كىرىپ-شىعۋىن جانە كولىكتەرگە ءمىنىپ-ءتۇسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە وزەكتى.

– ءىس جۇزىندە ءجۇرىپ تۇرۋى قيىن ازاماتتاردىڭ وزدىگىنەن ۇيدەن شىعا الماي قالاتىن كەزدەرى بولادى. بۇل جەردە ولاردىڭ قانداي دا ءبىر نىسانعا بارۋى جانە ونىڭ ىشىندە وزدىگىنەن ءجۇرىپ تۇرۋى تۋرالى ايتۋدىڭ ءوزى ارتىق. مۇنداي كۇردەلى ءارى قولايسىز جاعدايدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ قاجەت. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى تۇلعالاردىڭ قاجەتتى نىساندارعا قيىندىقسىز جەتۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «تابالدىرىقتان تابالدىرىققا» قاعيداتى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن ناقتى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى تەز ارادا قابىلداۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قاجەتتى نىسانداردىڭ ءتىزىمىن نەمەسە كارتاسىن ازىرلەۋى ءتيىس. اتالعان تىزىمدە بارىنشا قاجەتتى ۇيىمدار، ولاردىڭ قاتارىندا حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى، دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ جانە باسقا دا مەكەمەلەر بولعانى ءجون. سونىڭ نەگىزىندە اكىمدەر اتالعان نىسانداردى تالاپتارعا تولىق سايكەستەندىرۋى كەرەك، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى ادام قۇقىقتارىن قورعاۋعا قاتىستى ۇكىمەت، جۇمىس بەرۋشىلەر مەن كاسىپوداق وكىلدەرى ازىرلەپ جاتقان قازاقستانداعى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى ءىس-قيمىل جوسپارىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار بۇۇ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى جوعارعى كوميسسارىنىڭ باسقارماسى ازىرلەگەن 14 جاھاندىق ينديكاتور نەگىزىندە ادام قۇقىقتارىن ساقتاۋ بويىنشا باعالاۋ جۇيەسىنىڭ ۇلتتىق ينديكاتورلارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋدى جولعا قويۋ ۇسىنىلدى. وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىن «الەۋمەتتىك كەسەلدەردەن» قورعاۋ ماقساتىندا كامەلەتكە تولماعانداردى قۇمار ويىندارعا تارتقان نەمەسە سونداي جاعدايعا جول بەرگەن زاڭدى تۇلعالاردى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ ۇسىنىلدى. ايەلدەرگە قاتىستى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كورسەتۋ ماسەلەسى دە وتكىر الەۋمەتتىك پروبلەما رەتىندە ايتىلدى.

– جىل سايىن ەلىمىزدە ايەلدەرگە قاتىستى 2،5 مىڭنان استام قىلمىستىق ءىس تىركەلەدى. ونىڭ ىشىندە ادام ولىمىنە الىپ كەلەتىن جاعدايلار دا بار. بۇل وتكىر ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ كۇش بىرىكتىرۋى قاجەت. بۇل رەتتە، ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە قاراستى 1999 جىلى قۇرىلعان ايەلدەر مەن بالالاردى زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋ جونىندەگى ارنايى بولىمشەلەر ماڭىزدى ءرول اتقارادى. اتالعان بولىمشەلەر پوليتسيا مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ اراسىندا دانەكەر بولۋى كەرەك. الايدا كەزىندە ولاردىڭ شتاتتىق سانى، اسىرەسە، تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق فاكتىلەرى ءجيى تىركەلەتىن ايماقتاردا ەكى ەسەگە دەيىن قىسقارتىلدى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە ايەلدەر مەن بالالاردى زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋ جونىندەگى ارنايى بولىمشەلەردىڭ شتاتىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋدى تاپسىرامىن، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ءوز جولداۋىندا تۇزەۋ مەكەمەلەرى مەن پوليتسيانىڭ ارنايى عيماراتتارىنداعى «كوزدەن تاسا» ۋچاسكەلەردى بەينەباقىلاۋ جۇيەسىمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرعان بولاتىن. ەندى، اتالعان ماقساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە قۇقىق قورعاۋشىلارمەن بىرلەسىپ، ناقتى ءىس-قيمىل جوسپارىن ازىرلەۋى ءتيىس. بۇدان بولەك پارلامەنتكە ادۆوكاتتاردىڭ كاسىبي ادەپ ساقتاماعانى جانە زاڭ كومەگىن كورسەتۋ قاعيداتتارىن بۇزعانى ءۇشىن ءومىر بويىنا ليتسەنزياسىنان ايىرۋ تۋرالى نورمانى الىپ تاستاۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ ۇسىنىلدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ساياسي رەفورمالاردى دايەكتى ىسكە اسىرۋعا باسا ءمان بەرەدى. جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ اياسىندا ءتيىستى زاڭ جوباسىن دايىنداۋ تاپسىرىلدى. بيىل كەنت، اۋىل، اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىن تىكەلەي سايلاۋ وتكىزىلەدى.

– بۇل ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعا بولماق. سايلاۋ تۋرالى زاڭناماعا ەنگىزىلەتىن بارلىق وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار پىسىقتالۋدا. ءتيىستى زاڭ الداعى ۋاقىتتا قابىلدانادى. سودان كەيىن عانا كەنتتەردىڭ، اۋىلدار مەن اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋىنا قاجەتتى بارلىق نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق نەگىز تولىعىمەن قالىپتاستى دەپ ايتا الامىز.  بىراق، ءبىز مۇنىمەن شەكتەلىپ قالمايمىز. كەلەسى ماڭىزدى قادام – اۋدان اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋى. مەن بۇل سايلاۋدى 2024 جىلى وتكىزۋ كەرەك دەپ سانايمىن. وسى باستاما ەلىمىزدى دەموكراتيالاندىرۋعا جانە جەرگىلىكتى باسقارۋ ينستيتۋتىن نىعايتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسادى دەپ سەنەمىن. تۇپتەپ كەلگەندە، اۋدانداردا سايلاۋ وتكىزۋ حالىق بيلىگىن ورناتۋدىڭ ايقىن كورىنىسى بولماق، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت قوس ازاماتتىعى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ كۇشەيتىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەت پەن مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنەن بۇعان دەيىن بەرىلگەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن كۆازيمەملەكەتتىك ۇيىم باسشىلارى اراسىندا قوس ازاماتتىعى بار ادامداردى جۇمىستان شىعارۋ تۋرالى تاپسىرماسىنىڭ ەسەبىن سۇرادى.

مەملەكەت باسشىسى جەر ماسەلەسىنىڭ ەرەكشە ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ، قازاق جەرىنىڭ شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايتىنى تۋرالى بۇعان دەيىن دە بىرنەشە مارتە مالىمدەگەنىن ەسكە سالدى.

– بۇل ماسەلەگە قاتىستى قاۋەسەتتەردى توقتاتۋ قاجەت. سوندىقتان مەن مىناداي ناقتى شەشىمدەر قابىلدادىم. بىرىنشىدەن، شەتەلدىكتەرگە جانە شەتەلدىك زاڭدى تۇلعالارعا  اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن ساتۋعا، جالعا بەرۋگە زاڭ جۇزىندە ءبىرجولا تىيىم سالۋدى تاپسىرامىن. بۇل شەتەلدىكتەردىڭ ۇلەسى بار زاڭدى تۇلعالارعا دا قاتىستى. مەن مۇنى پرەزيدەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى ارقىلى جەدەل تۇردە جۇزەگە اسىرۋ قاجەت دەپ شەشتىم. پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ءدال وسى ماسەلەگە بايلانىستى ءتيىستى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋى كەرەك.  ەكىنشىدەن، ءبىر ايدىڭ ىشىندە جەر رەفورماسى جونىندەگى كوميسسيانى قۇرىپ، 25 ناۋرىزدا جۇمىسقا كىرىسۋدى تاپسىرامىن. كوميسسيانىڭ قۇرامىنا اگرارلىق سەكتوردىڭ بەدەلدى وكىلدەرىن جانە جەر ماسەلەسىن جەتىك بىلەتىن ساراپشىلاردى قوسۋ كەرەك. ۇشىنشىدەن، ۇكىمەتكە بيىلعى تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جەر رەفورماسىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى بويىنشا ورتاق مامىلە ارقىلى تۇبەگەيلى بايلام جاساۋدى تاپسىرامىن. تورتىنشىدەن، كوميسسيا جۇمىسىنىڭ ءاربىر كەزەڭى جانە وندا ۇسىنىلعان شارالار تۋرالى حالىقتى ۇنەمى حاباردار ەتىپ وتىرۋ كەرەك. باستى مىندەتتىڭ ءبىرى – كوميسسيا جۇمىسىنىڭ جانە شەشىم قابىلداۋدىڭ مەيلىنشە اشىقتىعىن كورسەتۋ. ەڭ باستىسى، جەر شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايتىنى تۋرالى تۇبەگەيلى شەشىم قابىلداندى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

جيىن سوڭىندا پرەزيدەنت ۇلتتىق كەڭەستىڭ ماڭىزدى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى مەملەكەت پەن قوعام اراسىندا ءتيىمدى بايلانىس ورناتۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، قوعامدىق جۇمىس، ەڭ الدىمەن، ازاماتتارىمىزدىڭ الدىنداعى ۇلكەن ميسسيا ءارى جوعارى جاۋاپكەرشىلىك. ۇلتتىق كەڭەس ۇيلەسىمدى قوعامدىق ورتانىڭ دامۋىنا، وركەنيەتتى ديالوگ نورمالارىنىڭ تۇبەگەيلى قالىپتاسۋىنا سەپتىگىن تيگىزۋى ءتيىس.

سوڭعى جاڭالىقتار

ءسوزدىڭ جەتى بوياۋى

تانىم • كەشە

ورازانىڭ ءار ءساتى ساۋاپ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار