ادەمى ۇنىمەن, كەلىستى كەلبەتىمەن كورەرمەن كوڭىلىنىڭ كوكجيەگىنەن كورىنگەن ول قازاق تەلەديدارىنداعى تۇڭعىش ديكتور رەتىندە تاريحتا قالدى. بۇگىندە تەلەۆيزيا سالاسىنىڭ ۇلكەن-كىشىسى زۇلقيا مۇقانقىزىن «قازاق ديكتورلارىنىڭ اناسى» رەتىندە تانيدى. الماتى تەلەستۋدياسى العاش اشىلعان 1958 جىلى 750 ۇمىتكەردىڭ ىشىنەن سۋىرىلىپ شىعىپ, قازاق تىلىندە حابار تاراتقان تالاپتى جاس جەمىستى جىلدارىن كورەرمەنىنە ارنادى.
كورمەگە ديكتوردىڭ ءومىر بەلەستەرىنەن سىر شەرتەتىن تاريحي فوتوسۋرەتتەر, ارحيۆتىك قۇجاتتارمەن قاتار, ز.جۇماتوۆا جايىندا تۇسىرىلگەن حابارلار مەن جازىلعان ماتەريالدار توپتاستىرىلعان. اسىرەسە, تۋعان كۇن يەسىنىڭ ايگىلى ديكتورلار يۋري لەۆيتان, نەللي اندرەەۆامەن بىرگە تۇسكەن ەستەلىك سۋرەتتەرى كورمە قابىرعاسىنان ەرەكشە ورىن العان. ءىس-شارانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن بىرگە زۇلقيا مۇقانقىزىنىڭ ءوزى دە كەلدى. كوڭىلى التىن ساندىقتاي ابىز انا وتكەن كۇندەردىڭ اسەرلى ەستەلىگىمەن ءبولىستى.
– ءبىزدىڭ كەزەڭمەن بۇگىنگى كۇندى سالىستىرۋعا كەلمەيدى. ەفيردە ءبىزدى اۋىستىراتىن ادام بولعان جوق. ايتارىمىزدى ءبىر پاراق قاعازعا جازىپ الىپ شىعاتىن ەدىك. ءوزىمىزدى ەكراننان كورە دە المايتىنبىز, بارلىق حابارلار تىكەلەي ەفيردە وتەتىن. جۇمىسىمىزعا اسقان جاۋاپكەرشىلىكپەن قارادىق. سول قيىن كەزەڭدەردە ءجۇرىپ ىسىلدىق. تەلەۆيزيا – شىعارماشىلىق توپتىڭ ەڭبەگىن قاجەت ەتەتىن ۇجىمدىق جۇمىس. تەرەڭ ىزدەنىستەر جاسادىق, كوپ ەڭبەكتەندىك. مۇحتار اۋەزوۆ سياقتى زاڭعار تۇلعالاردان سۇحبات الۋ باقىتى بۇيىردى. ول كىسىمەن ديدارلاسقانىم ءالى ەسىمدە. حابار اياقتالعاننان كەيىن مۇحاڭ «اسىلكەش» دەپ مەنىڭ قولىمنان ءسۇيدى. «اسىلىڭىزدى ءتۇسىندىم, كەش دەگەنىڭىزدى تۇسىنبەدىم», دەپ مۇحاڭا قارادىم. ول كىسى بولسا جايدارى ۇنمەن: «اسىلكەش دەگەنىم, اسىل جان دەگەن ءسوز. سەندەر اسىل جانسىڭدار» دەپ ك ۇلىمسىرەي قارادى. ءبىزدىڭ قازاقشانى قايماقتاپ سويلەگەنىمىزگە, قازاقشا حابارلار اشىلعانىنا جازۋشىنىڭ قاتتى قۋانعانىن بايقادىم. ول كۇندەردىڭ بارلىعى مەنىڭ كوز الدىمدا ءالى كۇنگە دەيىن ءدال بۇگىنگىدەي جاڭعىرىپ تۇر, – دەيدى زۇلقيا جۇماتوۆا.
الماتى
