كولدەنەڭنەن كەلگەن كەسەل قاي سالانى دا ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى. بۇرىن مىزعىماستاي كورىنەتىن كولىك نارىعىنىڭ ءوزى شىعىنعا بەلشەسىنەن باتتى. ەل مەن ەل ارالاسۋدان قالىپ, قاتاڭ كارانتيندىك شارالار ەنگىزىلگەن كەزدە بارلىق ءوندىرۋشى اراسىندا وندىرىستىك-لوگيستيكالىق بايلانىس ءۇزىلدى. اۆتوديلەرلەر كولىكتەرىن وتكىزە الماي ابدىرادى. زاۋىتتان شىققان سۋ جاڭا كولىكتەر سالوننان ءارى ۇزاي الماي قالدى. اuto.vercity دەرەگىنە سۇيەنسەك, بىلتىر اۆتوماشينالاردى ساتۋ الەم بويىنشا 24%-عا قۇلدىراعان. «اياعى جەرگە تيمەيتىن» Toyota ماركالى كولىكتەرىنىڭ ءوزى 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا 2020 جىلى ساتىلىمى 65,4%-عا تومەندەپ كەتكەن.
Freedom Finance Insurance تالداۋشىلارى بىلتىرعى اۆتوكولىك نارىعىنىڭ كۇيرەۋى بىرنەشە فاكتورعا بايلانىستى دەيدى. بىرىنشىدەن, كارانتيندىك شەكتەۋلەر مەن بارىس-كەلىستىڭ ازايۋى كولىك قۇرالدارىنا دەگەن سۇرانىستى ءتۇسىرىپ جىبەرگەن. اۆتوماشينا شىعارۋ ءوندىرىسىنىڭ توقتاۋى, شەكارالاردىڭ جابىلۋى دا جاڭا اۆتوماشينالاردى جەتكىزۋگە كەدەرگى كەلتىرگەن. وسىعان بايلانىستى رەسمي دەلدالدىق ورتالىقتار ءونىمدى جۇمىس ىستەي الماعان.
الەمدىك اۆتوكولىك نارىعىن كۇيرەۋگە اكەلگەن تاعى ءبىر فاكتور − كوپتەگەن كاسىپورىننىڭ جابىلۋى مەن جۇمىسسىزدىقتىڭ ءوسۋى بولدى. بۇۇ جانىنداعى حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس, 2020 جىلدىڭ توعىز ايى ىشىندە الەم بويىنشا قىزمەتكەرلەر سانى 11,7 پايىزعا قىسقاردى, بۇل 323 ملن جۇمىس ورنى دەگەن ءسوز. تابىستان ايىرىلۋ, ادامداردىڭ قارجى قورىن ۇنەمدەۋگە دەگەن تالپىنىسى ەرتەڭگە دەگەن ۇرەيى ءىرى ءارى قىمبات دۇنيەنى ساتىپ الماۋعا ماجبۇرلەيدى. اۆتوكولىكتەردىڭ ساتىلىمى كەنەت ءتۇسىپ كەتۋىنە وسى جاعداي دا اسەر ەتكەن.
كولىكتەردىڭ وتىمدىلىگى قاي ەلدە ازايىپ كەتكەنىنە ساراپتاما جۇرگىزگەن Freedom Finance Insurance ماماندارى 2020 جىلى بارىنەن كوپ زالال شەككەن Volkswagen ماركاسى ەكەنىن ايتادى. الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا ونىڭ ساتىلىمى 74,1%-عا تۇسكەن. انتيرەيتينگتىڭ ەكىنشى ورنىندا Suzuki (71,2%), ۇشىنشىسىندە Hyundai تۇر (70%).
2020 جىلى كولىك ساتىپ الۋشىلار اراسىندا ەڭ تانىمال ماركا ادەتتەگىدەي Toyota بولعان. دۇنيەجۇزى بويىنشا 3 ملن ادام وسى جاپوندىق تەمىر تۇلپاردى ساتىپ العان. ۇزدىكتەر ۇشتىگىندە Volkswagen (1,9 ملن) جانە Ford (1,7 ملن) بار. الەمنىڭ جەكەلەگەن ەلدەرىندەگى كولىك ساتۋ كورسەتكىشىنە كوز جۇگىرتكەن ساراپشىلار, اسىرەسە ەۋروپا مەملەكەتتەرىنىڭ اۆتونارىعى ەرەكشە كۇيزەلىسكە ۇشىراعانىن جەتكىزدى. ايتالىق, زاماننىڭ تۇزۋىندە جىلىنا 3 ملن-عا جۋىق كولىك وتكىزەتىن يتاليالىق ديلەرلەر بىلتىر بار-جوعى 1,2 ملن كولىك ساتقان, ياعني ساتىلىم كورسەتكىشى بىردەن 40,1%-عا قىسقارعان. يسپانيانىڭ اۆتونارىعى دا وسى دەڭگەيدە. ال ۇلىبريتانياداعى كولىك ساتۋ كولەمى 30%-عا تومەندەپ, اعىلشىندار بار-جوعى 1,6 ملن ماشينانى اۋپىرىمدەپ وتكىزگەن. فرانتسيانىڭ اۆتونارىعى دا كۇرت قۇلدىراپ, كولىكتىڭ وتىمدىلىگى بىردەن ءتورت ەسەگە ازايعان. بۇل سوڭعى بەس جىلدا بولماعان تومەن كورسەتكىش, دەيدى ماماندار. ال امەريكالىقتار 2020 جىلى 13,3 ملن-نان استام جاڭا اۆتوماشينا ساتقان. بۇل دا الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 24%-عا تومەن.
دۇنيە جۇزىندە اۆتونارىعى ەش زارداپ شەكپەگەن جالعىز ەل قىتاي بولىپ تۇر. اسىلىندە ىندەتكە بايلانىستى كارانتيننىڭ كەسىرىن كوپ كورگەن ەلدىڭ نارىعى دا قۇلدىراۋى ءتيىس ەدى. بىراق قىتايلار ءدال اۆتوكولىك سالاسىندا قىسىلا قويعان جوق. مۇندا كولىكتى ساتۋ كورسەتكىشى ءسال ازايعانىمەن 2020 جىلدىڭ سوڭعى ايلارىندا قايتا جاندانىپ, 11%-عا ۇلعايعان. الەمدىك اۆتونارىقتا ۇزدىك پوزيتسيانى يەلەنگەن قىتاي بىلتىر 22,4 ملن ماشينا ساتقان.
ال دۇنيەجۇزى بويىنشا كولىك ساتۋ جانە ساتىپ الۋ جاعىنان ءوسىمى توقتاماعان, ءتىپتى جاقسى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزگەن قاي مەملەكەت دەيسىز عوي؟ ول – ءبىزدىڭ ەل. اۆتوكولىك نارىعىنداعى 2020 جىلدىڭ كورسەتكىشتەرىن سايتىنا جاريالاعان يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى بىلتىر قازاقستاندىقتار 93 مىڭ جاڭا اۆتوكولىك ساتىپ العانىن اتاپ وتكەن. «پاندەمياعا بايلانىستى تۋىنداعان قيىندىقتارعا قاراماستان 2020 جىلى قازاقستاندا ءوسىم توقتاعان جوق جانە ول الەمدەگى ەڭ جاقسى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى بولدى. قازاقستان اۆتوبيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ (قابق) مالىمەتىنشە, 2020 جىلى رەسمي ديلەرلەر 972 ملرد تەڭگەگە 92 989 جاڭا جەڭىل جانە كوممەرتسيالىق اۆتوموبيل ساتقان. بۇل 2019 جىلعى كورسەتكىشتەن 24%-عا كوپ» دەلىنگەن مينيسترلىكتىڭ اقپاراتىندا.
كەيبىر ازاماتتارىمىز باسىندا باسپاناسى بولماسا دا كولىك ساتىپ العاندى ءتاۋىر كورەتىنى راس. قازاقستاندىقتاردىڭ كولىككە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ىندەتتىڭ ءوزى توقتاتا الماعان سەكىلدى. COVID-19 ۆيرۋسىنىڭ تارالۋىنا بايلانىستى مامانداندىرىلعان حقكو-لار 2020 جىلدىڭ ساۋىرىندە جۇمىسىن توقتاتا تۇرۋعا ءماجبۇر بولعانى بەلگىلى. وسى ۋاقىتتا نەبارى 3 066 كولىك ەسەپكە الىنعان. بۇل سوڭعى 6 جىلداعى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش بولعان. سودان كەيىنگى مامىر ايىندا ەلىمىزدە توتەنشە جاعداي رەجىمى اياقتالىپ, جۇمىس قايتا جاندانعان كەزدە جۇرت جاپا-تارماعاي كولىگىن ساتىپ, كولىك ساتىپ الۋعا ۇمتىلعان ءتارىزدى. ويتكەنى مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە, بىلتىرعى مامىر ايى كولىك ەڭ كوپ تىركەلگەن كەزەڭ بولىپتى. «مامىر ايىندا جاعداي تۇراقتالىپ, تىركەۋ قايتادان جانداندى. ال قىركۇيەك ايىندا باسقا رەكورد بولىپ, 2015-2020 جىلدار كەزەڭىندەگى ەڭ كوپ كولىك تىركەلدى (145 154 بىرلىك)», دەيدى ۆەدومستۆو وكىلدەرى.
اسىرەسە بىلتىر ءتورتىنشى توقساندا كولىك كوپ ساتىلعان, جىلدىڭ سوڭعى بىرنەشە ايىندا 29 465 جاڭا اۆتوكولىك يەسىن تاپقان. قازاقستاندىقتار كوبىنە Hyundai جانە Chevrolet ساتىپ العان. «جالپى, جىل قورىتىندىسىندا Hyundai كوش باستاپ كەلەدى. ديلەرلەر 17 856 اۆتوموبيل ساتتى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 20%-عا ارتىق. ەكىنشى ورىندا Lada تۇر. ەلگە يمپورتتالاتىن اۆتوموبيلدەردىڭ ىشىندە كوشباسشىسى – Toyota. جاپون ماركاسىنىڭ ديلەرلەرى قازاقستاندا 10 081 اۆتوموبيل (-29%) ساتتى. Chevrolet ساتىلىمى دا قارقىندى تۇردە ءوسىپ كەلەدى», دەلىنگەن مينيسترلىكتىڭ دەرەگىندە.
قازاقستاننىڭ اۆتوكولىك نارىعى بيىل دا شىعىن كورە قويمايدى. ساراپشىلاردىڭ بولجامى دا جاقسى. قازاقستان اۆتوبيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتىنشە, 2021 جىلى 100-120 مىڭ جاڭا جەڭىل جانە كوممەرتسيالىق اۆتوموبيل ساتىلۋعا ءتيىس.
ال دۇنيەجۇزىلىك اۆتوكولىك نارىعى دا بىلتىرعى قيىندىقتار مەن قاتەلىكتەردى قايتالاي قويمايدى, دەيدى ساراپشىلار. «2021 جىلى اۆتونارىق كۇيرەۋ الدىنداعى كورسەتكىشتەرگە قايتىپ ورالمايدى. دەگەنمەن دە دوللار باعامىنىڭ ءوسۋى, اۆتوزاۋىتتارداعى وندىرىستىك كۇشتىڭ ازايۋى, تابىستىڭ قىسقارۋى سۇرانىستى تومەندەتۋى مۇمكىن. بىراق ءدال بىلتىرعىداي زارداپ شەگە قويمايدى» دەيدى Freedom Finance Insurance كومپانياسىنىڭ ماماندارى.
