سالانى تسيفرلاندىرۋ – ۋاقىت تالابى

مادەنيەت جانە سپورت ءمي­نيسترى اقتوتى رايىمقۇ­لو­ۆانىڭ مودەراتورلىعىمەن وتكەن شارادا العاشقى باياندا­مانى ۆيتسە-مينيستر نۇرعيسا داۋە­شوۆ جاسادى. ول 2020 جىل­عى پاندەميا كەزىندەگى توتەنشە جاعداي مەن شەكتەۋ شارالارىنا قاراماستان بىردە-ءبىر مەملەكەتتىك ۇيىم ءوز قىز­مەتىن توقتاتپاعانىن ايتتى. «جىل باسىنان باستاپ مەم­لەكەتتىك مادەنيەت ۇيىم­دارى سپەكتاكل پرەمەرالا­رى, كورمەلەر, كونتسەرتتەر مەن كون­فەرەنتسيالار سىندى  500-گە جۋىق ءىس-شارا وتكىزدى. 16 ناۋ­رىزدان باستاپ سالا تولى­عىمەن ونلاين جۇمىس فورما­تىنا كوشتى», دەگەن ۆيتسە-مينيستر مادەنيەت سالاسىنا ەڭ كوپ قاراجات بولگەن ءۇش ءوڭىردى دە اتاپ ءوتتى. «2020 جىلى وڭىر­لەر­دىڭ جالپى بيۋدجەتىنەن مادە­نيەت سالاسىنا بولىنگەن قارا­جاتتىڭ پايىزدىق ۇلەسىن شىعار­دىق. مادەنيەت سالاسىنا بول­ىنگەن قاراجات كولەمى جاعىن­ان الدىڭعى قاتارلاردا ال­ماتى (5,6%), قاراعاندى (3,6%), اقمولا وبلىستارى (3,1%) تۇر», دەدى.

القا ماجىلىسىندە قازاق ءتىلىن عىلىم تىلىنە اينال­دى­رۋ­عا باعىتتالعان عىلىمي-لينگ­ۆيس­تي­كالىق بازا قۇرىلا­تى­نى مالىمدەلدى. سونداي-اق ەلىمىزدەگى ءتىل ساياساتىن ىسكە اسى­رۋ­دىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنال­عان مەملەكەتتىك باعدارلا­ماسىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلەتىن بولادى. اتاپ ايتساق, «اباي ينس­تيتۋتى» اتتى قازاقستان مەن شە­تەلدەردە قازاق ءتىلىن ۇيرە­تۋ باعدارلاماسىن جەتىل­دىرىپ, قولدانىس اياسىن كەڭەي­تۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونى­مەن قاتار ۆيتسە-مينيستر ن.داۋە­شەۆ ەل ازاماتتارىنىڭ اتى-جون­دەرىن لاتىن نەگىزدى الىپبي­مەن جازۋ ەرەجەلەرى ازىرلەنە­تىنىن مالىمدەدى. «قازاقستان رەس­پۋب­­لي­كاسىنىڭ اۋماعىنداعى گەوگرا­فيالىق نىسانداردىڭ جانە ولاردىڭ قۇرامداس بولىك­تە­رى­نىڭ اتاۋى لاتىن گرافيكاسى نەگىزىندە ستاندارتتالادى», دەدى ول.

ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىل­دىعىن مەرەكەلەۋ جونىندەگى جالپى رەسپۋبليكالىق ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. بۇل تۋرالى القا وتىرىسىن­دا مادەنيەت جانە سپورت ءمي­نيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا مالىم­دەدى. «تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىل­دىعىن مەرەكەلەۋ جونىن­دەگى جالپى رەسپۋبلي­كالىق ءىس-شارالار جوسپارى بە­كىتىلدى. مەملەكەت باسشىسى تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدى­عىن مەرەكەلەۋ كەزىندە ىسىراپ­شىلدىققا جول بەرمەۋ كەرەك­تىگىن, ءاربىر ءىس-شارا ەلگە پاي­دا اكەلەتىن ناقتى قادام­دار­مەن بايلانىستى بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ وتكەنىن بىلەسىزدەر. وسى­عان بايلانىستى, مەرەكە­لەۋگە يدەولوگيالىق تۇرعى­دان كەلۋىمىز كەرەك. مەرەي­توي­لىق ءىس-شارالاردى مادە­نيەت, ارحيۆ, سپورت جانە تۋريزم ينفراقۇرىلىمىن دامى­تۋعا باعىتتاعانىمىز ءجون. جوسپاردىڭ ءىس-شارالارى ۇلت­تىق مادەنيەتتى ىلگەرىلەتۋگە, سالت-ءداستۇردى جانداندىرۋعا, سالا­ماتتى ءومىر سالتىن ناسي­حاتتاۋعا, بۇقارالىق سپورتتى, ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا باعدار­لانۋى ءتيىس», دەدى ول. سون­داي-اق مينيستر ۇلتتىڭ «يدەولو­گيالىق يممۋنيتەتىن» قالىپ­تاستىراتىن جوبالار ازىرلە­نەتىنىن ءھام مادەنيەت سالا­سىن­داعى ونلاين-جوبالار جال­عاساتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, سالا بويىنشا 2020 جىل ناتيجەلى بولىپ, وڭ جەتىستىكتەر ءجيى ورىن الدى. «بىلتىرعى نەگىز­گى شارالاردىڭ تىزىمىندە مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىر­ماسى بويىنشا الەۋمەت­ت­ىك قولداۋ شارالارى قابىل­داندى. بۇل جالاقىنى ارتتى­رۋ, ارنايى اي سايىنعى اقشا­لاي تولەمدەر, قوسىمشا جۇك­تەمە ءۇشىن قوسىمشا اقى­لار بەلگىلەۋ, شىعارما اۆتور­لارىنا قالاماقى تولەۋ, قىز­مەت­كەرلەردىڭ تۇرعىن ءۇي جاع­دايلارىن جاقسارتۋ جانە تاعى باسقا شارالار. مەملەكەت پاندەميا كەزەڭىندە مەملەكەتتىك مادەنيەت, ارحيۆ جانە سپورت ۇيىمدارىن, مادەنيەت, ونەر جانە سپورت سالاسىنداعى ءبى­لىم بەرۋ مەكەمەلەرىن تولىق كو­لەمدە قارجىلاندىرۋدى توق­تات­پاعانىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى.

ال 2021 جىلى كينەماتوگرافيا سالاسىنا بولىنەتىن قاراجاتتىڭ 70 پايىزى تاريحي, پاتريوتتىق كارتينالارعا باعىتتالماق. قالعان 30% قار­جى جەكە كينوجوبالار مەن جاس تالانتتاردىڭ دەبيۋتتىك فيلم­دەرىن قولداۋعا جۇم­سالادى. سونىمەن قاتار, مينيسترلىك مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىر­ماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىن­دا جاقىن ارادا شاكەن اي­مانوۆ اتىنداعى «قازاق­فيلم» اق مودەرنيزاتسياسىن ساپالى جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەپ وتىر.

القا وتىرىسىنىڭ قورى­تىن­دىسى بويىنشا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرا­لى توع­جانوۆ مينيسترلىككە دۇنيە­گە تاۋەلسىز كوزبەن قاراي­­تىن ادەبيەت پەن ونەردى قالىپ­­تاس­­تىرۋعا باعىتتالعان «ەل رۋحى» ۇلتتىق جوباسىن ازىر­لەۋدى قولعا الۋدى تاپسىردى. «مادەنيەت سالاسىن دامى­تۋدا زاماناۋي ترەندتەردى باس­شى­لىققا الۋ ماڭىزدى. ياعني مادەنيەت, سپورت, تۋريزم, ارحيۆ سالالارى تو­لىقتاي تسيفر­لاندىرۋعا كوشۋ كەرەك. ماسەلەن, رەسپۋب­­لي­كاداعى بار­لىق كىتاپحا­نالاردىڭ 48 پايىزى عانا ينتەر­نەتپەن قامتىلعان. ال ارحيۆ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ – كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە. سوندىق­تان, مادەنيەت جانە سپورت سا­لالارىن كەزەڭ-كەزەڭى­مەن تسيفرلاندىرۋدىڭ جول كار­تاسىن دايىنداۋدى تاپسىرامىن. مادەنيەت سالاسى ارقاشان مەملەكەت قولداۋىندا بولاتىنى بەلگىلى. وسى رەتتە مادەنيەت سالاسىن كوممەرتسيالاندىرۋدى ويلاستىرۋ قاجەت. بۇل حالىقارالىق تاجىريبەدە بار ءۇردىس», دەي كەلە اتالعان جوبالاردىڭ جۇيەلى تۇردە ورىندالۋىن اتاپ ءوتتى.

بۇدان بولەك تۋريزم جانە ارحيۆ سالاسىنداعى اتقارىلعان جۇمىستار جايلى ۆيتسە-مينيستر عابيدوللا ءابدىراحىموۆ بايان­­داسا, سپورت سالاسى بويىنشا ۆيتسە-مينيستر ساكەن مۇساي­بەكوۆ ەسەپ بەردى. سونداي-اق «قازاقستاندىق سالالىق مادە­نيەت, سپورت, تۋريزم جانە اقپا­رات قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىپتىك وداعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى سۆەتلانا يمانقۇلوۆا اتىراۋ وبلىسىندا بىردە-ءبىر سپورت-ينتەرنات مەكتەبى جوق ەكەنىن ايتىپ, قاجەتتى شارالار قولدانىلۋىن سۇرادى.