جەكە تابىس سالىعى (جتس) سوماسىن ۇستاپ قالۋدى «بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى» اق (بجزق) جەكە تۇلعانىڭ تاڭداۋى بويىنشا ەكى ءتاسىلدىڭ بىرىمەن جتس ۇستاپ قالۋ تۋرالى ءوتىنىش نەگىزىندە جۇرگىزەدى:
1) بجزق ۋاكىلەتتى وپەراتورعا اۋدارعان كەزدە - ءبىر رەت;
2) بجزق بەلگىلەگەن كەستە بويىنشا (زەينەتاقى اۋدارۋ باستالعان كەلەسى ايدان باستاپ) 16 جىلدان اسپايتىن مەرزىم ىشىندە اي سايىن تەڭ ۇلەستەرمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
مىسالدار كەلتىرەيىك:
سالىمشىنىڭ جەكە زەينەتاقى شوتىنداعى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى =
8 500 000 تەڭگە;
جەتكىلىكتىلىك شەگى = 3 500 000 تەڭگە;
بىرجولعى زەينەتاقى تولەمى = 5 000 000 تەڭگە (8 500 000 -3 500 000).
جتس تولەۋدىڭ 1-ءتاسىلى
ەسەپتەلگەن جتس سوماسى = 5 000 000 (تولىق كولەمدە) * 10%= 500 000 تەڭگە;
ۇستاپ قالۋعا جانە بيۋدجەتكە اۋدارۋعا جتس سوماسى= 500 000 تەڭگە;
بىرجولعى زەينەتاقى تولەمى تۇرىندەگى كىرىس سوماسى = 4 500 000 تەڭگە (5 000 000 – 500 000).
جتس تولەۋدىڭ 2-ءتاسىلى
ەسەپتەلگەن جتس سوماسى = 5 000 000 (تولىق كولەمدە) * 10%= 500 000 تەڭگە;
بىرجولعى زەينەتاقى تولەمى تۇرىندەگى كىرىس سوماسى = 5 000 000 تەڭگە.
جتس زەينەتاقىدان ۇستالاتىن بولادى.
«جتس ۇستاپ قالۋدىڭ ەكىنشى ءتاسىلىن تاڭداعان كەزدە (زەينەتاقىنى اۋدارۋ كەزىندە كەيىنگە قالدىرا وتىرىپ) كەيىنگە قالدىرۋدى العاننان كەيىن بولعان جاعدايلار بويىنشا جتس ۇستاپ قالۋ بويىنشا جەكەلەگەن ەرەجەلەر بەلگىلەنگەن:
- قر اۋماعىنان تىس جەرلەرگە تۇراقتى تۇرۋعا كەتكەن كەزدە - زەينەتاقى تولەمىنىڭ سوماسىنان ءبىر رەت;
- زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سومالارىن ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنا اۋدارۋ كەزىندە - زەينەتاقى تولەمىنىڭ سوماسىنان ءبىر رەت;
- قايتىس بولعان جاعدايدا - مۇراگەرلەرمەن مۇراعا قالدىرىلعان زەينەتاقى جيناقتارىمەن ءبىر مەزگىلدە», - دەپ مكك-دە تولىقتىردى.
