سۋرەتتى تۇسىرگەن ج.قۇسپانوۆ
وتىرىستا قاتىسۋشىلار الدىندا بايانداما جاساعان يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى امانياز ەرجانوۆ زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ مەن قابىلداۋدىڭ ماقساتتارى ونەركاسىپتىك ساياساتتى قالىپتاستىرۋ مەن ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ەلىمىزدە ونەركاسىپتىڭ دامۋىنا ىقپال ەتۋ ەكەنىن ايتتى.
جالپى زاڭ جوباسى بەس بولىمنەن تۇرادى, ونى قۇقىقتىق رەتتەۋدە وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋعا جانە ەكونوميكالىق ءوسۋ كوزدەرىن ارتاراپتاندىرۋعا باسا نازار اۋدارىلعان. تۇتاستاي العاندا, ءارتۇرلى مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن زاڭ جوباسىندا ونەركاسىپتىك ساياساتتى قالىپتاستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىم قۇرۋدى كوزدەۋ ۇسىنىلادى.
زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ كەزىندە ونەركاسىپتى دامىتۋ ءۇشىن كەدەرگىلەردى جويۋ جانە ونىڭ سالالارىن ىنتالاندىرۋ تۇرعىسىنان ونەركاسىپتىك ساياسات ماسەلەلەرىن رەتتەيتىن وزگە دە زاڭداردىڭ ەرەجەلەرى جەتىلدىرىلەتىن بولادى.
زاڭ جوباسىن قابىلداۋدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالدارىن اتاپ وتسەك:
- ونەركاسىپتىك ساياسات ماسەلەلەرى بويىنشا شەشىمدەر قابىلداۋ كەزىندە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ;
- ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن باسەكەگە قابىلەتتى جانە جوعارى تەحنولوگيالىق ونەركاسىپتى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق نەگىز جاساۋ;
- ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ, وندىرىستىك تىزبەكتى ۇزارتۋ جانە نارىقتى كەڭەيتۋ, سونداي-اق جۇمىس ورىندارىن ساقتاي وتىرىپ, وندىرىستىك قۋاتتاردى قۇرۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ, وڭالعان وندىرىستەردى ىسكە قوسۋ ماقساتىندا وندىرىستىك وبەكتىلەردى جاڭعىرتۋ (تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋ), قارجىلىق-ەكونوميكالىق ساۋىقتىرۋ, ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن جاقسارتۋ جانە (نەمەسە) قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ;
- يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى ىنتالاندىرۋ, يننوۆاتسيالاردى ءتيىمدى ەنگىزۋ جانە جوعارى تەحنولوگيالىق وندىرىستەردى دامىتۋ;
- ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن جانە ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋ;
- ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارعا تەحنولوگيالاردى, عىلىمي جانە (نەمەسە) عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەت ناتيجەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋدا جاردەم كورسەتۋ;
- ونەركاسىپتە عىلىمي-زەرتتەۋ بازاسىن دامىتۋ جانە ونى وندىرىستىك پروتسەسپەن ينتەگراتسيالاۋ;
- ونەركاسىپ سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتا ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنا جاردەم كورسەتۋ, ونىڭ ىشىندە ونەركاسىپ مۇقتاجى ءۇشىن جوعارى بىلىكتى كادرلار دايارلاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق;
- قازاقستاننىڭ «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋى ماقساتىندا ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى جاڭعىرتۋدى قامتاماسىز ەتۋ;
- ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى ماتەريالدىق, قارجىلىق, ەڭبەك جانە تابيعي رەسۋرستاردى ۇتىمدى جانە ءتيىمدى پايدالانۋعا ىنتالاندىرۋ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدى, يمپورتتى الماستىراتىن, رەسۋرس ۇنەمدەيتىن جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىز تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ;
- قوسىلعان قۇن ۇلەسى جوعارى ءونىم شىعارۋدى ۇلعايتۋ جانە وسىنداي ءونىمنىڭ ەكسپورتىن قولداۋ.
وسى اتالعاندار قازاقستانعا جۇمىس ورىندارىن ساقتاپ قانا قويماي, ولاردى بولاشاقتا ۇلعايتۋعا دا مۇمكىندىك بەرەدى. ناتيجەسىندە جالپى قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ دەڭگەيى ارتادى دەپ كۇتىلۋدە.
ال, وسى «ونەركاسىپتىك ساياسات تۋرالى» زاڭعا ىلەسپە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ونەركاسىپتىك ساياسات ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ 1 قىركۇيەكتەگى «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنا سايكەس ازىرلەندى.
زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ مەن قابىلداۋدىڭ ماقساتتارى ازىرلەنىپ جاتقان نەگىزگى زاڭ جوباسىنا سايكەس كەلتىرۋ, سونداي-اق ونەركاسىپ پروبلەمالارىن شەشۋ جانە جولداۋدان تۋىندايتىن جەكەلەگەن تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وزگە دە زاڭنامالىق اكتىلەرگە ناقتى تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ بولىپ تابىلادى.
ونىڭ ىشىندە, زاڭ جوباسى شەڭبەرىندە كاسىپكەرلىك كودەكسكە, «جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» كودەكسكە, «ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى تۋرالى», «گاز جانە گازبەن جابدىقتاۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى تۋرالى» زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى.
وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار زاڭ جوباسى بويىنشا جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باسشىسىنا بىرقاتار سۇراقتارى قويىپ, پىكىر الماستى.
اتالعان ۇسىنىس-پىكىرلەردى ەسكەرىپ, زاڭ جوباسىمەن ودان ءارى جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ماجىلىستىڭ ەكونوميكالىق رەفورما جانە ايماقتىق دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى, دەپۋتات عالىم امىرەەۆ جۇمىس توبىنا جەتەكشىلىك ەتەدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, وتىرىسقا ازاماتتىق قوعام, پارلامەنتتىك ەمەس ساياسي پارتيالار, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, «اتامەكەن» ۇكپ جانە مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرى قاتىسىپ, بەينە بايلانىس ارقىلى اشىق ديالوگ فورماتىندا ءوتتى.
