عالىمدار بۇل جادىگەردىڭ ءحىV-حV عاسىرلارعا جاتاتىنىن ايتادى. 583 سىنامالى التىننان جاسالعان, سالماعى 3,93 گراممدىق سىرعا 1974 جىلى ا.س.پۋشكين اتىنداعى ورال پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى عاياز كۋشاەۆ باسقارعان ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيا كەزىندە تابىلعان. «قوڭىزدىڭ» ءىشى قۋىس, ۇرلەنىپ جاسالعان, ىلمەك سىمى دانەكەرلەنگەن. ءبىر قىزىعى, قي قوڭىز تۇرىندەگى مۇنداي سىرعا بۇرىن-سوڭدى قازاقستاننىڭ وزگە جەرىنەن تابىلماعان ەكەن.
– عىلىمي ورتادا Scarabaeus (سكارابەي) دەپ اتالاتىن مۇنداي قي قوڭىز تۇرىندەگى اشەكەي بۇيىمدار شىعىس ەلدەرىندە, مىسالى مىسىردا ەجەلگى جانە ورتا عاسىرلىق كەزەڭدە ءجيى كەزدەسكەن. ولار بۇل جاندىكتى «كۇننىڭ جولىن قايتالايتىن قاسيەتتى جاندىك» دەپ ساناعان. ويتكەنى, قي قوڭىزى تۇقىمى جەتىلىپ, جارىققا شىققانشا, ءوز «شارىن» باتىستان شىعىسقا قاراي دومالاتادى. ياعني قوڭىز ءتىرى الەمدى ومىرگە قايتا اكەلەدى, كوكتەگى كۇن ءتارىزدى ساياحات جاسايدى. سكارابەي قوڭىزى اڭىزداردا كۇن قۇدايىنىڭ قاسيەتتى جاندىگى جانە كۇننىڭ جاسامپاز كۇشى, و دۇنيەدە ومىرگە قايتا كەلۋ بەلگىسى رەتىندە باعالانىپتى, – دەيدى باتىس قازاقستان وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, مۋزەي سالاسىنىڭ ارداگەرى گۇلميرا قاۋلانوۆا.
«ورتاعاسىرلىق ءنىل وزەنى ايماعىندا كيەلى سانالعان جاندىك بەينەلى بۇيىمنىڭ ەدىل مەن جايىق وزەندەرى اراسىنان تابىلۋى – ءحىV عاسىردا قازاقستان مەن ورتا ازيانى مەكەندەگەن حالىقتاردىڭ شىعىس ەلدەرىمەن دە الىس-بەرىس, قارىم-قاتىناس جاساپ تۇرعانىن كورسەتەدى», دەيدى عالىمدار.
باتىس قازاقستان وبلىسى
