* * *
ديككەنس گيپنوزعا قىزىعاتىن, ياعني سول كەزدەگىدەي ايتساق, مەسمەريزمدى ۇناتاتىن.
* * *
ونىڭ سۇيىكتى ءىسىنىڭ ءبىرى – پاريجدەگى ءمايىتحانانى ارالاۋ بولدى.
* * *
چارلز ديككەنس ءاردايىم باسىن سولتۇستىككە قاراتىپ ۇيىقتاپتى. سونداي-اق شىعارما جازعاندا دا سولتۇستىككە قاراپ وتىرعان.
وسكار ۋايلد
«مەن ءمانسىز بىردەڭەلەر ايتقاندى جاقسى كورەمىن – ويتكەنى سونى عانا جاقسى مەڭگەرگەنمىن».
* * *
وسكار ۋايلد ديككەنستىڭ شىعارمالارىن مەنسىنبەپتى ءھام كەز كەلگەن سەبەپپەن ونى مازاق ەتۋگە دايىن تۇرىپتى. جالپى, چارلز ديككەنستىڭ زاماناۋي سىنشىلارى ونىڭ ەشقاشان بريتاندىق ۇزدىك جازۋشىلار تىزىمىنە كىرمەيتىنىنە انىق سەنىپتى دەسەدى.
* * *
ول 1878 جىلى وكسفوردتى قىزىل ديپلوممەن بىتىرگەن.
* * *
ۋايلد وتە ەرەكشە جانە ەكستراۆاگانت ادام بولىپتى. ەكى جىل تۇرمەدە وتىرعان. وسكاردى سودوميا ءۇشىن ايىپتاعان.
* * *
ءومىرىنىڭ سوڭىندا ۋايلد ءبىر سەبەپتەرمەن اتىن سەباستيان مەلموت دەپ وزگەرتەدى.
ەرنەست حەمينگۋەي
«شىنىندا دا باتىل ادامدارعا دۋەلدە تارتىسۋدىڭ قاجەتى جوق, بىراق كوپتەگەن قورقاقتار مۇنى ۇنەمى ءوز ەرلىكتەرىنە سەندىرۋ ءۇشىن جاسايدى».
* * *
حەمينگۋەيدى كوبىنەسە تەك ماسكۇنەم جانە ءوز-وزىنە قول سالعان ادام رەتىندە تانيمىز. الايدا, بۇل جازۋشىنىڭ بار اقيقاتى ەمەس. ول سونداي-اق پەيرافوبيامەن (كوپشىلىك الدىندا سويلەۋ قورقىنىشى) اۋىردى. ءھام جازۋشى ەشقاشان ءوزىنىڭ شىنايى وقىرماندارى مەن جانكۇيەرلەرىنىڭ ماقتاۋىنا سەنبەپتى. ءتىپتى ءوز دوستارىنا دا سەنبەگەن.
* * *
ونى كەيدە جولى بولعىش ادام با دەپ ويلايسىڭ: نەگە دەسەڭىز, حەمينگۋەي بەس سوعىستان, ءتورت جول اپاتىنان جانە ەكى اۋە اپاتىنان امان قالعان.
* * *
حەمينگۋەي ءوزىنىڭ سوڭىنان فبر باقىلاپ جۇرگەنىن ءبىلىپتى. بىراق اينالاسىنداعىلار بۇعان يلانباپتى. كەيىن اشىق قۇجاتتاردان مۇنىڭ پارانويا ەمەس ەكەنى, اۆتور شىنىمەن دە قاداعالاۋدا بولعانى انىقتالادى.
ليۋيس كەررولل
ء«بىزدىڭ الەمدەگى بارلىق ادامداردىڭ ەسى اۋىسقان».
* * *
جەكە كۇندەلىكتەرىندە كەررولل بەلگىسىز ءبىر كۇناعا ۇنەمى وكىنەدى. الايدا بۇل پاراقتاردى جازۋشىنىڭ وتباسى يميدجىنە نۇقسان كەلتىرمەۋ ءۇشىن ادەيى جويىپ جىبەرگەن. كەيبىر زەرتتەۋشىلەر, كەررولل ىزدەۋدە جۇرگەن دجەك ريپپەر (سەريالى كىسى ءولتىرۋشى) بولعان دەپ ەسەپتەيدى.
* * *
ول باتپاقتى بەزگەكتەن, تسيستيتتەن, ليۋمباگودان, ەكزەمادان, فۋرۋنكۋلەزدان, ارتريتتەن, پلەۆريتتەن, رەۆماتيزمنەن, ۇيقىسىزدىقتان, ت.ب. اۋرۋلاردان زارداپ شەككەن. سونداي-اق ونىڭ باسى ۇنەمى قاتتى اۋىراتىن.
* * *
كەررولل ءۇش دوڭگەلەكتى ۆەلوسيپەدتى, اتاۋلار مەن داتالاردى ەستە ساقتاۋعا ارنالعان منەميكالىق جۇيەنى جانە ەلەكتر قالامدى ويلاپ تاپقان.
فرانتس كافكا
«وتىرىك ايتۋعا سىلتاۋ از بولعاندا ەمەس, وتىرىك از ايتقان ۋاقىتتا وتىرىك از ايتىلادى».
* * *
ول كەڭسە قىزمەتكەرى بولىپ جۇمىس ىستەدى. زاماناۋي يدەيالارعا سايكەس, اۆتور ادەتتەگى جۇمىسىنا بەرىلگەن ءھام جولى بولماعان كەڭسە پلانكتونىنا اينالعان.
* * *
فرانتس كافكانىڭ اتاسى – كوشەر قاساپشى ەدى. ال ءوزى ۆەگەتاريان بولدى.
* * *
ءوزىنىڭ بار ومىرىندە اۆتور كوپشىلىكتىڭ نازارىنا ىلىنبەگەن بىرنەشە اڭگىمەسىن عانا جاريالاي الدى. ول ولەر الدىندا شارتتى تۇردە وسيەتىن العان ماكس برودقا ءوزىنىڭ بارلىق قولجازبالارىن جويۋدى وسيەت ەتتى. بىراق ماكس برود بۇل وسيەتتى ورىندامادى. فرانتس كافكا وسىلايشا الەمگە ايگىلى جازۋشىعا اينالدى. ولگەننەن كەيىن.
* * *
قازىرگى ۋاقىتتا كافكا – پراگاداعى باستى تاليسمانداردىڭ ءبىرى.
انتون چەحوۆ
ء«بىر-ءبىرىمىزدى العاشقى اسەر نەمەسە ەكى-ءۇش بەلگى بويىنشا باعالاي المايمىز, سەبەبى ءبىزدىڭ ارقايسىمىزدا بۇراندالار, دوڭگەلەكتەر مەن كلاپاندار وتە كوپ».
* * *
ول پوشتا ماركالارىنان كوللەكتسيا جيناعان.
* * *
انتون چەحوۆ كومپوزيتور چايكوۆسكيمەن دوس بولعان, ءتىپتى وعان «تۇنەرگەن ادامدار» («حمۋرىە ليۋدي») اڭگىمەلەر جيناعىن ارناعان.
* * *
ادەبيەتتەن ارتتا قالعانى ءۇشىن 3-سىنىپتا ەكىنشى جىلعا قالدىرىلدى.
* * *
چەحوۆ ارقاشان جازۋ ۇستەلىنە سالتاناتتى كوستيۋم كيىپ وتىراتىن.
ارتۋر كونان دويل
«وتە ايقىن فاكتىلەردەن ارتىق ەشتەڭە الدامشى ەمەس».
* * *
شەرلوك حولمستى ويلاپ تاپقان ارتۋر كونان دويل وككۋلتيست بولىپ, كىشكەنتاي قاناتتى پەرىلەردىڭ بار ەكەنىنە سەندى.
* * *
ول ءوزىنىڭ شەرلوك حولمس تۋرالى اڭگىمەلەرىندە سوت ساراپتاماسىنىڭ پوليتسياعا ءالى بەلگىسىز بولعان كوپتەگەن ءادىسىن سيپاتتادى. ونىڭ ىشىندە تەمەكى تۇقىلىن جانە تەمەكى كۇلىن جيناۋ, جازبا ماشينكالارىن سايكەستەندىرۋ, وقيعا ورنىنداعى ىزدەردى ۇلعايتقىش اينەكپەن قاراۋ. كەيىننەن پوليتسيا حولمستىڭ وسى جانە باسقا ءادىسىن كەڭ قولدانا باستادى.
* * *
ارتۋر كونان دويل ءبىر كەزدەرى شەرلوك حولمستى «بىردە-ءبىر جاعىمدى قاسيەتى جوق ناشاقور» دەپ اتاعان بەرنارد شوۋمەن وتە قيىن قارىم-قاتىناستا بولدى.
* * *
ارتۋردىڭ قۇلپىتاسىندا جەسىر ايەلدىڭ ءوتىنىشى بويىنشا رىتسارلىق ۇران ويىپ جازىلعان: Steel True, Blade Straight («بولاتتاي ادال, پىشاقتىڭ ءجۇزى ءتارىزدى»).
