كوروناۆيرۋس • 27 قاڭتار، 2021

مارات شورانوۆ حالىقتى COVID-19-عا قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ ءتارتىبىن ءتۇسىندىردى

34 رەت كورسەتىلدى

بۇگىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مارات شورانوۆ پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە 2021 جىلعى 1 اقپاندا باستالاتىن حالىقتى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قارسى  ۆاكتسيناتسيالاۋ ءتارتىبى جايلى ايتتى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2021 جىلعى اقپاننان قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا حالىقتىڭ ۆاكتسيناتسيالاۋعا جاتاتىن توپتارىنا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسيناتسيا باستالادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ۆاكتسيناتسيا ۆاكتسينانىڭ جەتكىزىلۋىن جانە حالىقتىڭ ءارتۇرلى توپتارىنىڭ ەپيدەميولوگيالىق ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ، كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇزەگە اسىرىلادى. ءبىرىنشى كەزەڭدە، ياعني اقپاننان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى، ينفەكتسيالىق اۋرۋحانالاردىڭ، جەدەل مەديتسينالىق جاردەمنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەگۋ سالدىرادى. ەكىنشى كەزەڭدە ناۋرىزدان باستاپ پەداگوگ، كۇش قۇرىلىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى، ساۋىردەن باستاپ ستۋدەنتتەر ۆاكتسينا سالدىرادى. الايدا، ۆاكتسيناتسيا 18 جاسقا تولماعان بالالارعا ۇسىنىلمايدى، سەبەبى ۆاكتسينانى بۇل جاس ەرەكشەلىك توبىندا قولدانۋ ءالى زەردەلەنبەگەن.  ۆاكتسينانى تەك قر كامەلەتكە تولعان ازاماتتارى عانا الا الادى. 6 ملن ادامدى قامتي وتىرىپ، جىل سوڭىنا دەيىن كۆي-عا قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ جالعاسادى دەپ جوسپارلانۋدا.

«ۆاكتسيناتسيا پروفيلاكتيكالىق ەگۋگە قارسى كورسەتكىشى جوق ادامدارعا رۇقسات ەتىلەدى. ۆاكتسيناتسيا جۇرگىزەر الدىندا دەنە تەمپەراتۋراسىن ولشەۋ، ەپيدەميولوگيالىق انامنەزدى جيناۋ، ساتۋراتسيانى، جۇرەك جيىرىلۋىنىڭ جيىلىگىن، ارتەريالىق قىسىمدى ولشەۋ، تىنىس الۋ جانە جۇرەك-قانتامىر جۇيەسىن اۋسكۋلتاتسيالاۋ جانە جۇتقىنشاقتى تەكسەرۋ ارقىلى دارىگەر مىندەتتى تۇردە تەكسەرۋ جۇرگىزەدى. ەگەر تەمپەراتۋرا 37°C-تان جوعارى بولسا، ۆاكتسيناتسيا كەيىنگە قالدىرىلادى. ەگىلەتىن ادام ەگۋدى جۇرگىزۋ الدىندا 2018 جىلعى 13 ماۋسىمداعى  № 361 سانيتاريالىق قاعيدالارعا سايكەس نىسان بويىنشا ەرىكتى تۇردە جازباشا اقپاراتتاندىرىلعان كەلىسىمگە نەمەسە پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋدەن باس تارتۋعا قول قويادى»، دەدى م. شورانوۆ.

ءبىرىنشى كەزەڭدە قازاقستاندا «سپۋتنيك V» ۆاكتسيناسى قولدانىلادى. اقپان ايىنىڭ باسىندا – 20 مىڭ دوزاعا دەيىنگى كولەمدە رەسەي ءوندىرىسىنىڭ  «گام-كوۆيد-ۆاك» (سپۋتنيك V) ءبىرىنشى پارتياسى اكەلىنەدى دەپ كۇتىلۋدە، قر اۋماعىنا ءبىر جولعى اكەلۋ جولىمەن وسى پارتيانى جەتكىزۋگە رەسەي تاراپىمەن ءتيىستى كەلىسسىوزدەر بار.

15 اقپاننان باستاپ قاراعاندى فارماتسەۆتيكالىق كەشەنى ءوندىرىسىنىڭ «سپۋتنيك V» ۆاكتسيناسى تىركەلەتىن بولادى. 

«قازىردىڭ وزىندە 90 مىڭ دوزا كولەمىندە ءبىرىنشى پارتيانىڭ ءوندىرىسى باستالدى، ول 26 اقپاننان باستاپ بىرىڭعاي ديستريبيۋتوردىڭ قويمالارىنا جانە ودان ءارى وڭىرلەرگە جونەلتىلەتىن بولادى. كەيىننەن شىلدە ايىنا دەيىن ءوندىرىس كولەمى 2 ملن دوزاعا دەيىن جەتكىزىلەتىن بولادى. الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا اتالعان ۆاكتسينانىڭ تيىمدىلىگى شامامەن 92%-دى قۇرايدى»، دەدى ءبىرىنشى ۆيتسە-مينيستر. 

وتاندىق «كازكوۆيد-ين»-ءى ءبىرىنشى كەزەڭدە شامامەن 2 ملن دوزا كولەمىندە كۇتىلۋدە. COVID-19 قارسى بەلسەندىلىگى جويىلعان وتاندىق QAZCOVID-IN ۆاكتسيناسىنىڭ ازىرلەۋشىلەرى قر بعم «بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى».

ۆاكتسينادا بەلسەندىلىگى جويىلعان ۆيرۋس جانە زيانسىز اديۋۆانت نەگىزگە الىنعان، بۇل تەحنولوگيا ۋاقىتپەن تەكسەرىلگەن جانە ا گەپاتيتىنە، مەنينگوكوكك ينفەكتسياسىنا، تۇماۋعا، ءىش سۇزەگىنە، كەنە ەنتسەفاليتىنە جانە ت. ب. ينفەكتسيالارعا قارسى بۇرىننان قولدانىلعان ۆاكتسينالاردى وندىرۋدە پايدالانىلادى.

QazCovid-in ۆاكتسيناسىن COVID-19-عا قارسى كلينيكالىق زەرتتەۋدىڭ I جانە II فازالارىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا جاقسى توزىمدىلىك پەن قاۋىپسىزدىك بايقالدى. ءبىرلى-جارىم جاعدايلاردا ۆاكتسينا ەنگىزىلگەن جەردە قىزارۋ، ازداپ اشىتۋ، شانشۋ بايقالدى، بۇل ورگانيزمنىڭ يممۋندىق جۇيەسىنىڭ ەنگىزىلگەن ۆاكتسيناعا رەاكتسياسى بولىپ تابىلادى. بۇل بەلگىلەر زەرتتەۋ حاتتاماسىندا كۇتىلەتىن قۇبىلىس رەتىندە قاراستىرىلعان.

بيىل 11 قاڭتار كۇنى ەرىكتىلەردى جيناۋ اياقتالدى جانە 3000 ادام ەگىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلارعا ديناميكالىق باقىلاۋ جۇرگىزىلۋدە.

زەرتتەۋدىڭ بارلىق سۋبەكتىلەرىنە سالىقتاردى شەگەرگەندە 200 مىڭ تەڭگە مولشەرىندە سىياقى جانە زەرتتەلەتىن ۆاكتسينانى قولدانۋ سالدارىنان زەرتتەۋ سۋبەكتىسىنىڭ دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرىلگەن جاعدايدا دەنساۋلىقتى ساقتاندىرۋ كوزدەلگەن.

زەرتتەۋلەر اياقتالماعانىنا جانە اقپاراتتىڭ قۇپيالىلىعىنا بايلانىستى زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن ازىرلەۋشىلەر زەرتتەۋ اياقتالعاننان كەيىن ۇسىنادى،-دەدى م.شورانوۆ. 

ۆاكتسيناتسيادان قورعانىش اسەرى ءبىرىنشى دوزانى ەنگىزگەننەن كەيىن 12 كۇننەن كەيىن بىلىنە باستايدى، بىراق تولىق يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ەكى دوزا قاجەت، ولاردى 19 كۇننەن 23 كۇنگە دەيىنگى ارالىقپەن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. ۆاكتسينا ورگانيزمنىڭ يممۋندىق رەاكتسياسىن تۋدىرادى. 

«يممۋندىق جۇيە ۆيرۋستى تانيدى انتيدەنەلەر پايدا بولا باستايدى – اۋرۋمەن كۇرەسۋ ءۇشىن پايدا بولاتىن اقۋىزدار، ۆيرۋستى ەستە ساقتايدى جانە ەگەر ۆيرۋس قايتادان دەنەگە ەنسە، وندا يممۋندىق جۇيە دەرەۋ ارەكەت ەتەدى دە ونى جويادى، ونىڭ كوبەيۋىنە جانە اۋرۋدىڭ تۋدىرۋىنا جول بەرمەيدى»،-دەدى م.شورانوۆ. 

بۇگىندە  كۆي-عا قارسى ۆاكتسيناتسياعا دايىندىق بويىنشا شارالار قابىلدانۋدا. ەگۋ پۋنكتتەرىنىڭ دايىندىعىن تەكسەرۋ جۇرگىزىلۋدە. دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بارلىق دەڭگەيلەرىندە (مۇزداتقىشتار، تەرموكونتەينەرلەر ساتىپ الۋ) سالقىن تىزبەك جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا شارالار قابىلدانۋدا. پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەردى جۇرگىزۋ، ۆاكتسينانى تاسىمالداۋ جانە ساقتاۋ كەزىندە سالقىن تىزبەك شارتتارىن ساقتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ستاندارتتى وپەراتسيالىق ەمشارالار بەكىتىلدى.

كۆي-عا قارسى ۆاكتسيناتسيا  ءتاسىلى جانە ۆاكتسيناتسيانىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا 2 مىڭنان استام مەديتسينا قىزمەتكەرى وقىتىلدى. كاسكادتى وقىتۋ  جالعاسادى جانە ونى 2021 جىلعى 28 قاڭتارعا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ يممۋندىق مارتەبە تۋرالى اقپاراتى بار QR – كودتى ەنگىزۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە جانە جۇيەلەندىرىلگەن ەسەپكە الۋ ماقساتىندا ۆاكتسيناتسيالاۋدىڭ ەلەكتروندىق پاسپورتى ازىرلەندى. ۆاكتسيناتسيا جۇرگىزۋ تۋرالى دەرەكتەر مينيسترلىكتىڭ ورتالىقتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيەسىندە ەلەكتروندىق فورماتتا جۇرگىزىلەتىن بولادى. بۇل ۆاكتسينالانعان ادامداردىڭ سانىن ەسەپكە الۋعا جانە ۆاكتسيناتسيا كولەمىن جوسپارلاۋ جانە سىرقاتتانۋشىلىقتى بولجاۋ ءۇشىن بولاشاقتا حالىقتىڭ يممۋندىق مارتەبەسىن قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ۆەب-قوسىمشادا پاتسيەنت پەن مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ m-gov ءموبيلدى قوسىمشاسىندا اقپاراتتى قولمەن ەنگىزۋگە بولادى.  

«چيپتەۋ» تۋرالى سۇراقتاردىڭ قويىلاتىنىن الدىن الا بىلە وتىرىپ،  بۇل وسىنداي فەيكتى جاريالايتىن ۆاكتسيناتسيالاۋعا قارسىلاستاردىڭ نەگىزسىز مالىمدەمەسى ەكەنىن اتاپ ايتامىن. سونداي-اق، قازىردىڭ وزىندە ۆاكتسيناتسيا باستالعانعا دەيىن ۆاكتسيناتسيادان كەيىنگى قولايسىز كورىنىستەر تۋرالى جالعان اقپارات تاراتىلىپ ءجۇر،  سوندىقتان، جالعان اقپارات تاراتقانى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك (3000 اەك-تەن 3 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ) كوزدەلگەنىن ەسكە سالعىم كەلەدى، دەدى ءبىرىنشى ۆيتسە-مينيستر. 

- باق جانە الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى حالىقپەن اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ وتە ماڭىزدى. ۆاكتسيناتسيا راسىمدەرى مەن ءجيى قويىلاتىن سۇراقتارعا جاۋاپتارى كورسەتىلگەن ينفوگرافيكالار مەن ۇلەستىرمە ماتەريالدار ازىرلەندى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ 1406 بىرىڭعاي كولل ورتالىعى جانە وڭىرلەردەگى مساك ۇيىمدارىنىڭ كولل ورتالىقتارى كۆي-عا قارسى ۆاكتسيناتسيا جۇرگىزۋ راسىمدەرى بويىنشا سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋگە دايىن بولادى. سونىمەن قاتار، ۆاكتسيناعا قاتىستى نەگىزسىز دۇرلىكپەي، شىدامدىلىق پەن تۇسىنىستىك تانىتۋدى سۇرايمىن، - دەدى ول.

سوڭعى جاڭالىقتار

اۋليە اتا ءھام ۇلى جىراۋ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار