بۇگىن, 16 جەلتوقسان – قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگى كۇنى. ەلىمىزدىڭ ەڭ باستى مەرەكەسى بولىپ تابىلاتىن بۇل كۇنى رەسپۋبليكامىزدىڭ ورتالىعىنان باستاپ, بارلىق ايماقتاردا كەڭىنەن تويلانىپ جاتىر. ءبىزدىڭ وبلىستارداعى تىلشىلەرىمىز وسى مەرەكەلىك ساتتەردەن حابار بەرەدى.
ەرجان بايتىلەس- قىزىلوردادان:
تاۋەلسىزدىك – ءتاڭىردىڭ ءمورى. جاراتقاننىڭ ءوزى جار بولىپ ازاتتىقتىڭ اق تاڭىنا جەتتىك. ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن قادىرلى دە قاستەرلى مەرەكەنى سىر بويىنداعى جۇرتشىلىق ەرەكشە قارسى الدى. وعان سەبەپ تە جوق ەمەس. ويتكەنى, تىرلىگىمەن ەلىنە ەرەن ەڭبەك ءسىڭىرىپ جۇرگەن ابزال ەراليەۆ كەشە عانا ەلباسىنىڭ قولىنان «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىن الدى. «ەگەمەننىڭ» وقىرماندارى بىلەدى. ءبىز ەراليەۆ باسقاراتىن «ابزال جانە ك» تولىق سەرىكتەستىگىنىڭ جۇمىسى تۋرالى ۇدايى اقپاراتتاندىرىپ وتىردىق. جاقىندا عانا ەل گازەتىنىڭ بەتىندە «ابزال ادام» دەگەن ماقالانىڭ جارىق كورگەنىن وقۋشى قاۋىم ەستەرىنەن شىعارا قويماعان شىعار. ايماق باسشىسى قىرىمبەك كوشەرباەۆ باستاعان قىزىلوردالىقتار «ەڭبەك ەرىن» اۋەجايدان كۇتىپ الدى. سونان سوڭ نارتاي بەكەجانوۆ اتىنداعى وبلىستىق دراما تەاترىنداعى سالتاناتتى شاراعا دەيىن بىرگە كەلدى. مەرەكەلىك شاراعا كەلگەن حالىق ابزال ەراليەۆتى تاباندارىنان تىك تۇرىپ, زور ءىلتيپات ءبىلدىرىپ قارسى الدى. ونان سوڭ وبلىس اكىمى قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى سىر حالقىن مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتاپ, ءسوز سويلەدى. اكىم قازاقستاننىڭ بۇگىنگى جەتىستىكتەرىنىڭ بارلىعى تاۋەلسىزدىك پەن ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسىپ جاتقانىن باسا ايتتى. سونىمەن قاتار ۇلت كوشباسشىسى ۇدايى نازارىندا ۇستاپ وتىراتىن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ دامۋ ديناميكاسى تۋرالى ءسوز قوزعادى.
«تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ىرگەتاسىن قالاپ, شەكاراسىن ناقتىلاپ, بولاشاعىنا وڭ باعىت-باعدار بەرگەن, بۇگىنگىدەي ىرگەلى مەملەكەت قالىپتاستىرعان تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ حالىققا, ەلگە جاساعان ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. وسى جىلدارداعى يگىلىكتى ىستەردىڭ بارلىعى ەلباسى ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. دارابوز كوشباسشىنىڭ ساليقالى ساياساتى قازاقستاندى ءوزى ورنالاسقان ايماقتىڭ عانا ەمەس, بۇكىلالەمدىك پروبلەمالاردى تالقىلاۋدا جانە شەشۋدە ىقپالدى ءرول اتقاراتىن الەۋەتتى مەملەكەتكە اينالدىردى»,- دەدى قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى.
مۇنان سوڭ ابزال ەراليەۆ ساحنا تورىنە كوتەرىلىپ, جۇرتشىلىقتى ايتۋلى مەرەكەمەن قۇتتىقتادى. ول «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعى وزىنە عانا بەرىلگەن قۇرمەت ەمەس, بارشا قىزىلوردالىق ەڭبەككەرلەرگە ەلباسى تاراپىنان جاسالعان سىي دەدى. بۇدان كەيىن ايماق باسشىسى مەرەكە قارساڭىندا «شاپاعات», «قۇرمەت», «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى», «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» سەكىلدى مەملەكەتتىك سىيلىقتارعا يە بولعان ازاماتتاردى ماراپاتتادى. سالتاناتتى شارا سوڭى مەرەكەلىك كونتسەرتپەن جالعاستى.
تاۋەلسىزدىك كۇنى مەرەكەسى قارساڭىندا قىزىلوردا وبلىسىندا بىرنەشە الەۋمەتتىك نىساندار اشىلدى. ماسەلەن, جالاعاش اۋدانىندا ەكى بىردەي اۋىلدىق كلۋب ەل يگىلىگىنە بەرىلدى. ال سىرداريا اۋدانىندا «اقبۇلاق» باعدارلاماسى بويىنشا قايتا جاڭعىرتۋدان وتكەن اۋىز سۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. وسىلايشا, قىزىلوردالىقتار اتاۋلى كۇندى ەرەكشە كوڭىل كۇيمەن اتاپ ءوتتى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا - قوستانايدان:
تاۋەلسىزدىك كۇنى مەرەكەسىنە بايلانىستى شارالار قوستانايدا ءتۇس كەزىنەن باستالدى. شىڭىلتىر ايازعا قاراماستان, وبلىس ورتالىعىندا مەرەكەلىك ساۋدا قىزدى. پاتريوتتىق اندەر ورتالىققا كەلگەندەردىڭ كوڭىلىن ودان سايىن كوتەرە تۇسكەندەي. ءار قوستانايلىقتىڭ جۇرەگىن قازاقستان ءۇشىن ماقتانىش كەرنەيتىندەي. ەلىمىزدىڭ وسى كۇنگە جەتكەنىنە شۇكىر ەتەدى. وبلىس ءوڭىرىنىڭ ەكونوميكاسى دامىپ, الەۋمەتتىك سالا كۇشەيىپ كەلەدى. قوستاناي-ەلىمىزدەگى توتىداي تارانعان قالانىڭ ءبىرى. مەرەكە الدىندا عانا ءبىراز قوستانايلىقتار اكىم قولىنان پاتەر كىلتىن الدى. قۋانىشقا قۋانىش قوسىلدى. باسپانالى بولعان وبلىستىق فيلارمونيانىڭ ءارتىسى داركەنباي ساناي مەرەكەنى قىزىقتاۋعا وتباسىمەن قالا ورتالىعىنا شىعىپتى. دۋمان قىزىعى ايازدىڭ شىمشىلاۋىن ەلەر ەمەس.
«تاۋەلسىزدىكتىڭ ءبىزدىڭ وتباسىنا بەرگەنى ۇشان-تەڭىز. مەنىڭ بالا كەزىمدە اكەم اتا جۇرتىمىزعا ورالعان ەدى. قازاقستاندا ەر جەتىپ, ماماندىق الدىم. مىنە, ەندى ءوزىم باسپانالى بولىپ وتىرمىن. مەرەكە بارلىعىمىزعا قۇتتى بولسىن! قاسيەتتى كۇن عوي!»,دەيدى داركەنباي قۋانىشىن جاسىرا الماي.
تاۋەلسىزدىك كۇنى مەرەكەلىك شارالار بىرىنەن سوڭ ءبىرى جالعاسىن تاپتى. قوستاناي قالاسىنىڭ ورتالىعىندا «شاحمات كلۋبى» بار. بۇل ورىن وسى قالاداعى ۇلكەن-كىشىنىڭ ءجيى باس سۇعاتىن جەرى. بىراق, كەلۋشىلەر قاتارى ادەتتەگىدەن كوپ بولدى. ويتكەنى, مۇندا «تاۋەلسىزدىك-ماقتانىشىم مەنىڭ!» دەگەن مەرەكەلىك باعدارلاما وتكىزىلىپ, ونىڭ ماڭىزى تۋرالى جاس ۇرپاقتارعا تاريحي دەرەك ايتىلدى. تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى راسىندا قاسيەتتى كۇن. بۇل بوستاندىقتى اڭساپ, «ەڭكۋ-ەڭكۋ جەر شالعان» اتالار ارمانىنىڭ تويى. ايازدى كۇنگى دۋىلداعان مەرەكە وسىنى ۇعىندىردى...
تەمىر قۇسايىن - ورالدان:
عاسىرلار بويى اتا-بابالارىمىز ارمانداپ وتكەن تاۋەلسىزدىك كيەلى دە قاسيەتتى ۇعىم عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ەلدىڭ ەسەيۋى, العا قاراي دامۋى, ءوسىپ وركەندەۋى. وسىنداي وڭ باعىتپەن كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ باتىستاعى بوساعاسى – ورال وڭىرىندە تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا جاڭا تۇرمىستىق نىساندار – مەكتەپتەر مەن ەمحانالار, قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى مەن سپورت كەشەندەرى پايدالانۋعا بەرىلدى. سونىڭ ءبىرى اقجايىق اۋدانىنىڭ سايقۇدىق اۋىلىندا بوي كوتەرگەن جاڭا مەكتەپ عيماراتى. وعان اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى جۇبان مولداعاليەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. ونىڭ اشىلۋ راسىمىنە الماتىدان ارنايى كەلگەن ءبىرتۋار سۋرەتكەردىڭ جارى سوفيا اپاي ءوز تىلەگىن بىلايشا جەتكىزدى:«جۇباعاڭ قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز ەل بولۋىن مۇرات تۇتقان كۇيىندە ومىردەن ءوتىپ ەدى. وعان جەتە الماسا دا, كەيىنگى ۇرپاعى تاۋەلسىزدىكتىڭ جەمىسىن كورە باستادى. مەن وسىعان قۋانامىن».
باتىس قازاقستاننىڭ باي تاريحى مەن شىنايى شەجىرەسى بار سانالى عۇمىرىن ازاتتىقپەن ەركىندىك جولىنا ارناپ وتكەن ارىستاردىڭ از بولماعانىن كورسەتەدى. ايتالىق, سوناۋ 1917 جىلدىڭ وزىندە وردادا «ۇران» گازەتىن شىعارىپ, باسپاحانا اشقان عۇمار قاراش, عابدولعازيز مۇساعاليەۆ جانە تاميمدار سافيەۆ سەكىلدى الاش ارىستارى وسى ءتىزىمنىڭ بەل ورتاسىنان ويىپ تۇرىپ ورىن الادى. تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى كۇنى قارساڭىندا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن ەلىمىزدەگى بىردەن-ءبىر وسى تاريحي باسپاحانانىڭ قايتادان ەسىك اشۋى – ۇلتتىق تاريحىمىزدى قاستەرلەگەنىمىز بولىپ ەسەپتەلەدى.
ورال قالاسىنداعى تاۋەلسىزدىك تاڭى تۋعىزعان نىسانداردىڭ ءبىرى ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ- الاڭىندا, ءدال سول 16 جەلتوقسان كۇنى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «قارا كوز» تراگەدياسىمەن اشىلىپ, شىمىلدىعى تۇرىلگەن – قازاق دراما تەاترى. وسى كيەلى جەردە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ ەلباسىنىڭ جارلىعى بويىنشا تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەستەرى ءۇشىن مەملەكەتتىك ناگرادالارعا يە بولعان ءبىر توپ باتىسقازاقستاندىقتاردى ماراپاتتادى.
ورالحان ءداۋىت - شىمكەنتتەن:
تاۋەلسىزدىك كۇنىن وڭتۇستىك قازاقستان جۇرتشىلىعى كەڭىنەن اتاپ ءوتتى. بۇل كۇنى شىمكەنت قالاسىنداعى جاڭا اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىندا بوي كوتەرگەن كورمە زالىندا جۇرتشىلىق مەرەكەگە وراي ۇيىمداستىرىلعان ءتۇرلى كورىنىستەردى تاماشالاپ, ەل تاريحىنان سىر شەرتەتىن قويىلىمدارعا كۋا بولدى. سالتاناتتى جيىن بارىسىندا ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ۇلەس قوسقان, ايماقتى مەكەن ەتكەن ءتۇرلى ۇلت پەن ۇلىستىڭ تاتۋ-ءتاتتى كۇن كەشۋىنە ەڭبەگىن سىڭىرگەن جەتپىس ادامعا مەملەكەتتىك سىيلىقتار تابىس ەتىلدى.
جالپى, وسى تاۋەلسىزدىك كۇنى وبلىستا يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا 2 جوبا ىسكە قوسىلدى. ونىڭ ءبىرى, شىمكەنت قالاسى «وتاۋ ستروي» جشس مەتالل كونسترۋكتسيالارىن شىعاراتىن زاۋىتى. جوبانىڭ قۇنى-543,6 ملن. تەڭگە. جوسپارلىق قۋاتتىلىعى - جىلىنا 3000 توننا. جوبا بويىنشا 22 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعان. نەگىزگى شىعاراتىن تاۋارلارى بالكالار جانە كولوننالار. وندىرىستە وڭىردە بۇرىن-سوڭدى بولماعان زاماناۋي تەحنولوگيالىق جابدىقتار قولدانىلۋدا. تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا اشىلعان ەكىنشى جوبا دا شىمكەنت قالاسىندا ىسكە اسىرىلۋدا. ول «التىن تاستاق» جشس-نىڭ گازسيليكاتبەتون شىعاراتىن زاۋىتى. جوبانىڭ قۇنى 366,0 ملن. تەڭگە جانە 26 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلعان.سونداي-اق, تاريحي ماڭىزى دا, ساياسي ءمانى دە زور ءھام ەلدىگىمىزدىڭ كەپىلى بولعان ۇلىق مەيرامدا شىمكەنت قالاسىنداعى «ءنۇرسات» شاعىن اۋدانىنداعى كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ وتىر. باسپانا كىلتى 29 جاسقا دەيىنگى جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان 32 وتباسىعا سالتاناتتى تۇردە تابىس ەتىلدى. تاۋەلسىزدىك كۇنى قالا ورتالىعى مەن بارلىق اۋدان ورتالىقتارىندا مەرەكەلىك باعدارلامالار مەن سپورتتىق جارىستار وتكىزىلدى.كەشكە قازاقستاندىق ونەر جۇلدىزدارىنىڭ كونتسەرتى ۇيىمداستىرىلىپ, سوڭى وتشاشۋعا ۇلاسادى...
ايقىن نەسىپباي - قاراعاندىدان:
تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى كۇنى كەنشىلەردىڭ مادەنيەت سارايىندا وتكەن سالتاناتتى جينالىستان باستاۋ الدى. وعان قاتىسۋشىلار الدىندا وبلىس اكىمى باۋىرجان ابدىشەۆ ءسوز سويلەپ, ءوڭىر جۇرتشىلىعىن ەل تاريحىنداعى مەرەيلى مەرەكەمەن قۇتتىقتادى. ءبىر توپ ەڭبەك ارداگەرلەرىنە , مادەنيەت پەن ونەر قايراتكەرلەرىنە مەملەكەتتىك ناگرادالار تاپسىرىلدى.
بۇگىن, قالامىزدىڭ بارلىق جەرلەرىندە مەرەكەلىك شارا جوعارى دەڭگەيدە اتالىپ ءوتتى. وسىنداي يگى ىستەن «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمى دا قالىس قالمادى. ال تەمىرتاۋداعى تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ تاريحي-مادەني ورتالىعىندا ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قول جەتكىزگەن تابىستارى تۋرالى دەرەكتەر كەلۋشىلەرگە كەڭىنەن ايتىلدى. جالپى, ءبىر ماقسات, ءبىر تىلەك توعىستىرعان قاراعاندىلىقتاردىڭ ورتاق قۋانىشى ءوز تۋعان ەلدەرىنە دەگەن ماقتانىشتارىن پاش ەتتى.
جولداسبەك شوپەعۇل - اتىراۋدان:
مۇنايلى اتىراۋدا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 22 جىلدىعىنا ارنالعان شارالار شوعىرى مەرەكەدەن بىرنەشە كۇن بۇرىن باستاۋ العان ەدى. سونداي شارالاردىڭ قاتارىندا تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتىپ, بۇگىندەرى جاس ۇرپاقتى وتانشىل رۋحتا تاربيەلەۋگە ۇلەس قوسىپ جۇرگەن اعا بۋىن وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلعانىن ايتۋعا بولادى. سپورتتىڭ ءار تۇرىنەن جارىستار مەن تۋرنيرلەر وتكىزىلدى. مۇنداي تاربيەلىك ماڭىزى زور شارالار ءوڭىر ورتالىعىمەن بىرگە اۋدانداردى دا قامتىدى. ال بۇگىن ن.ءجانتورين اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيادا «جىرىم مەنىڭ, وتانىم!» اتتى سازدى باعدارلامانىڭ اياسىندا كوركەم ونەرپازداردىڭ ونەرى جۇرتشىلىققا ۇسىنىلدى. ءوڭىر ونەرپازدارى تاۋەلسىز قازاقستاندى, تۋعان ەل مەن تۋعان جەردى سۇيۋگە, قادىرلەي بىلۋگە ۇندەگەن اسەرلى اندەر مەن كۇيلەردى ناقىشىنا كەلتىرە ورىندادى.
تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنالعان مەرەكەلىك شاراعا ەتنومادەني بىرلەستىكتەر دە بەلسەنە قاتىستى. سونىڭ ءبىرى-«يۆەريا» گرۋزين ەتنومادەني بىرلەستىگى ۇيىمداستىرعان كونتسەرتتىك باعدارلاما. وڭىرگە تانىمال كاسىپكەر زۋراب بوبوحيدزە جەتەكشىلىك ەتەتىن بۇل بىرلەستىك جانىنان 8-9 ۇلتتىڭ وكىلدەرى قاتىساتىن بي ءانسامبلى قۇرىلعان. سول انسامبل بۇگىن «قۇرمانعازى» مادەنيەت سارايىندا ءار ۇلتتىڭ ءبيىن بيلەدى. كونتسەرتتىك باعدارلامادا ءار ۇلتتىڭ تىلىندە اندەر دە شىرقالدى.سونىمەن بىرگە, بۇل كۇنگى مادەني شارالار «جاستار» مادەنيەت ۇيىندە «تاۋەلسىزدىك –ەلىمنىڭ ەرلىك جولى» اتتى كونتسەرتپەن جالعاسىن تاپتى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى اقتاۋدان:
ماڭعىستاۋدا تاۋەلسىزدىك مەيرامىنا ارنالعان شارالار جەلتوقسان ايىنىڭ العاشقى ونكۇندىگى اياقتالا بەرە باستاۋ الدى. ىشكى ىستەر سالاسى قىزمەتكەرلەرىنە پاتەر جانە قىزمەتتىك كولىكتەر تابىستالىپ, مەكتەپ پەن بالاباقشا باستى ورىندا تۇرعان مۇنايلى اۋدانىنداعى اتامەكەن اۋىلىنان 200 ورىندىق بالاباقشا اشىلدى. جەكە كاسىپكەر ب.اقتوريەۆ «بالاپان» جانە «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلامالارى اياسىندا «راحات» بالالار باقشاسىن ىسكە قوستى. مۇنايلى اۋدانىنىڭ اكىمى ە.ءابىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋداندا 2085 بالانى قامتىپ وتىرعان 19 بالالار باقشاسى بار بولسا, «راحات» 9-شى جەكەمەنشىك باقشا ەكەن.
شارا اياسىندا قالا ورتالىعىنداعى «ىنتىماق» الاڭىندا قر ۇقك شەكارا اسكەرلەرىنىڭ جاس ساربازدارى اسكەري انت قابىلدادى. كۇزگى شاقىرىلىمدا اتالمىش اسكەري قۇرام رەسپۋبليكا بويىنشا 2 مىڭنان استام جاس ساربازبەن تولىققان, سونىڭ 362-ءى شەكارامىزدى كاسپي تەڭىزى ارقىلى قورعاۋعا بەكىندى. ولار ەندى ەكى ايعا جۋىق ۋاقىت كاتەرلەر مەن كەمەلەردى باسقارۋدى ۇيرەنەدى.
مەرەكەگە وراي ۇيىمداستىرىلعان الۋان شارالار اراسىندا «تاۋەلسىزدىك ءتاۋ ەتەر جالعىز كيەڭ» اتتى جاس دومبىراشىلار بايقاۋى ءوتتى. تالانتتى 11 جاس قاتىسقان بايقاۋدا ۇمىتكەرلەر ءداستۇرلى ءان جانە كۇي ورىنداۋدان سايىسقا ءتۇستى. سونداي-اق, «قازاق ەلى وسىنداي» پاتريوتتىق اندەر بايقاۋى, «تاۋەلسىزدىك جولىندا» سۋرەت كورمەسى, ءتۇرلى سپورتتىق سايىستار ءوتتى.
ايماقتىڭ ارداگەرلەرى مەن ءار سالا وكىلدەرى جيىلعان سالتاناتتى جيىندا ءوز ەڭبەگىنىڭ ۇزدىكتەرىنە مەملەكەتتىك ناگرادالار تاپسىرىلىپ, سوڭى كونتسەرتكە ۇلاستى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي - اقتوبەدەن:
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگى مەرەكەسى قارساڭىندا اقتوبە قالاسى بۇرىنعىدان گورى دە جاسارىپ, جايناپ كەتتى. كوشەلەرگە ىلىنگەن قىزىلدى – جاسىلدى جالاۋشالار مەن بيلبوردتار ەلدىگىمىزدىڭ ەڭسەسىن كوتەرىپ, ەرتەڭىمىزدىڭ جارقىن بولاتىنىن ايعاقتاي تۇسكەندەي بولدى. ت. احتانوۆ اتىنداعى وبلىستىق دراما تەاترىندا وتكەن ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 22 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىنعا جۇرتشىلىق, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى, ەتنو- مادەني, ءدىني, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر وكىلدەرى قاتىستى. سالتاناتى جيىندا بايانداما جاساعان وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ وڭىردەگى ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتتىك دامۋعا كەڭىرەك توقتالا كەلىپ, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ وتكەن كەزەڭىندە ونەركاسىپ ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى 1227 ملرد. تەڭگە قۇراعانىن جەتكىزدى. وبلىستىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق –يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا وڭىرلەر اراسىندا كوش باستاۋشىلاردىڭ قاتارىندا كەلە جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى.
سالتاناتتى جيىندا وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك -ەكونوميكالىق جانە مادەني دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان ءبىر توپ اقتوبەلىكتەرگە ۇكىمەتتىك ناگرادالار تاپسىردى. «پاراسات» وردەنىمەن ىرعىز اۋدانىنىڭ «التىن –اسەل» جشس ديرەكتورى حاميت وتەۋ ۇلى, «قازحروم» تۇك» اق» پرەزيدەنتى ۆيكتور تيل ماراپاتتالدى. ءبىر توپ اقتوبەلىكتەر «قۇرمەت» وردەنىنە, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن»جانە «شاپاعات» مەدالدەرىنە يە بولدى. ون ءبىر ادام «وبلىستىڭ 2013 جىل ادامى» اتاعىنا يە بولدى, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ جانە قازاقستاندىق رۋحاني بىرلىكتى قۇرۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ءبىر ادام پاتەرمەن, ءۇش ادام اۆتوكولىكپەن, جەتى ادام اقشالاي سىيلىقپەن ماراپاتتالدى. ماراپاتتالعانداردىڭ اراسىندا بەلگىلى اقىن ەرتاي اشىقباەۆ اۆتوكولىك ءمىندى. سالتاناتتى جيىن اقتوبەلىك ونەر شەبەرلەرىنىڭ كونتسەرتىنە ۇلاستى. ءان ايتىلدى, بي بيلەندى, دومبىرا شاناعىنان كۇمبىرلەگەن كۇي توگىلدى.
تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى اياسىنداعى مادەني -كوپشىلىك شارالار قالاعا قاراستى سازدى اۋىلىنداعى مادەنيەت ۇيىندە «تاۋەلسىزدىك تاڭى» اتتى تەاترلاندىرىلعان قويىلىممەن, ع.جۇبانوۆا اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونياداعى «ەسىڭدە مە, سول ءبىر كەز» رەترو -كونتسەرتىمەن جالعاستى. «مەگااقتوبە» ساۋدا ورتالىعىنداعى كوركەم-سۋرەت كورمەسىن تاماشالاۋشىلار قاتارى دا مول بولدى. ال «دوستىق» ۇيىندە تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنالىپ وتكىزىلگەن ەتنومادەني بىرلەستىكتەر اراسىنداعى قازاق مادەنيەتىنىڭ فەستيۆالى مەن مەرەكەلىك بي كەشى سالتاناتقا كەلۋشىلەرگە كوتەرىڭكى كوڭىل-كۇي سىيلادى. مەرەكەلىك شارالار اياسىندا سپورتتىق جارىستار, ءتۇرلى بايقاۋلار ۇيىمداستىرىلدى. مەرەكە اۋدانداردا جانە ەلدى مەكەندەردە جالعاسىن تاپتى. قىستىڭ قاتايا تۇسكەنىنە قاراماستان, اقتوبەلىكتەر تاۋەلسىزدىك كۇنىن ۇيىمشىلدىقپەن اتاپ ءوتتى.
فاريدا بىقاي - پاۆلوداردان:
تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا الىستاعى جەلەزين اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا سپورت مەكتەبى, ارقار اۋىلىندا ناۋبايحانا, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار تاس جولدىڭ بويىنداعى باشماق اۋىلىندا قوناقۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇعان قوسا, پاۆلودار اۋدانىنداعى 6 اۋىل مەكتەبىنە كولىك كىلتتەرى تابىس ەتىلدى. وبلىس ورتالىعىنداعى «اۆتوموبيليست» سپورت كەشەنىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار اراسىندا پاۋەرليفتينگتەن جارىس ءوتتى. قالاعا قاراستى قازانعاپ بي اۋىلىندا 300 ورىندىق جاڭا مادەنيەت ءۇيى اشىلدى.
بۇگىن تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنالعان شارالار قالامىزدىڭ باستى جەرلەرىندە اتالىپ ءوتتى. جالپى, ورتالىق الاڭدا بولعان جيىندا مەرەيلى مەرەكەنىڭ ماڭىزى, قازاقستاننىڭ قول جەتكىزگەن تابىسى, الداعى مىندەتتەرى تۋرالى كەڭىنەن ايتىلدى. ودان ءارى «جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسۋشىلارى مەن قۇرباندارىنا» ارنالعان مەموريالدىق تاقتا باسىنا بارىپ, اسىل ازاماتتارعا ءتاۋ ەتتىك...
وڭداسىن ەلۋباي - وسكەمەننەن:.
تاۋەلسىزدىك كۇنى رەسپۋبليكا الاڭى قالا تۇرعىندارىنا لىق تولدى. سازدى اۋەن اسپاندا قالىقتاپ تۇر. مەرەكەگە بايلانىستى قالا باسشىلارى جارمەڭكە دە ۇيىمداستىرعان ەكەن. ەت, ءسۇت, بالىق تاعامدارى ارزان باعامەن ساۋدالاندى. ساعات 11-دە وبلىس اكىمى ساحنا تورىنە شىعىپ, ءوڭىر جۇرتشىلىعىن ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىمەن قۇتتىقتادى.
تاۋەلسىزدىك داڭعىلىندا ءتۇرلى سپورت جارىستارى بولىپ ءوتتى. قالانىڭ بىرقاتار اۋداندارىندا دا تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى ەستە قالارلىقتاي ءماندى دە ءساندى ءوتتى.
بۇدان ءبىر كۇن بۇرىن ءوڭىر باسشىسى 50 ادامعا ەلباسىنىڭ اتىنان مەملەكەتتىك ماراپاتتاردى تاپسىرعان ەدى. وسى مەرەكەلىك شارا اياسىندا اتاقتى شاڭعىشى ا.پولتورانين مەن ونىڭ جاتتىقتىرۋشىسى ا.ناكونەچنىيعا اقشالاي سىيلىق بەرىلگەنىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. سونداي-اق, داڭقتى بالۋان داۋلەت تۇرلىحانوۆ پەن ولگا شيشيگينا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاندى.
كوسەمالى ءساتتىباي ۇلى - تارازدان:
تاۋەلسىزدىك كۇنى مەرەكەسىنە وراي «بالاساعۇن» كونتسەرت زالىندا وتكەن سالتاناتتى جيىن جامبىلدىقتاردى بەيجاي قالدىرعان جوق. بولاشاققا «ءبىر ەل – ءبىر حالىق – ءبىر تاعدىر» ۇستانىمى اياسىندا ۇمتىلعان ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ مەرەكە قارساڭىندا قول جەتكەن تابىستارى دا از ەمەس.
وبلىستىڭ جالپى ايماقتىق ءونىمى سوڭعى 3 جىلدا 33 پايىزعا ءوسىپ, 764 ملرد. تەڭگەنى قۇراعان. ال ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 10 ايىندا نەگىزگى كاپيتالعا قۇيىلعان ينۆەستيتسيانىڭ كولەمى 154,2 ملرد. تەڭگەگە جەتىپ, وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 50 پايىزعا ارتقان. ارينە, بۇل تولايىم تابىسقا ءاربىر جامبىلدىقتىڭ ءوز ۇلەسىن قوسقانى انىق. وبلىس اكىمىنىڭ بايانداماسىنان كەيىن ءوڭىر ونەرپازدارى ساحناعا شىعىپ, مەرەكە قۋانىشىن بولىسۋگە جينالعانداردى اۋەلەگەن اسەم ءان مەن كۇمبىرلەگەن ءتاتتى كۇيگە ءتانتى ەتتى.
مەرەكە كۇندەرى وبلىس ورتالىعىنداعى «دوستىق» الاڭىنا جينالعان كوپشىلىك تە تاۋەلسىزدىكتىڭ ءسانىن, بەيبىتشىلىكتىڭ ءمانىن شىن ۇعىنا ءبىلدى. كۇننىڭ كۇرت سۋىتىپ, قاردىڭ قىلاۋلاعانىنا قاراماستان ولار ەل تاۋەلسىزدىگىنە ارنالعان كونتسەرتكە قۇلاق ءتۇرىپ, تۇنگى اسپاندى نۇرعا بولەگەن وتشاشۋ ورنەكتەرىن قىزىعا تاماشالادى.
ءومىر ەسقالي - پەتروپاۆلدان:
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىن مەرەكەلەۋ وبلىس ورتالىعىنداعى باس الاڭنان باستالىپ, شىن مانىندەگى تاتۋلىق پەن كەلىسىم ءىس-شاراسىنا اينالدى. جۇزدەرىنەن قۋانىش توگىلگەن, جىلىلىق ەسكەن قالا تۇرعىندارىنا «تاۋەلسىزدىك تولعاۋى» اتتى مەرەكەلىك كونتسەرت ۇسىنىلدى. وندا ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى تامىلجىتا ءان شىرقاپ, مىڭ بۇرالا بي بيلەپ, اينالانى ەن شاتتىققا بولەدى. قازاقستان كونستيتۋتسياسى, م.جۇماباەۆ كوشەلەرىندە اۋىل شارۋاشىلىق جارمەڭكەسى, قولونەر كورمەلەرى, «ەلەكترونيكا» دۇكەنىندە جەڭىلدىكتەر مەن سىيلىقتار اكتسياسى ۇيىمداستىرىلىپ, الەۋمەتتىك ماڭىزدى نىسانداردىڭ ىسكە قوسىلۋى مەرەكەلىك ءىس-شارانىڭ سالماعىن ارتتىرا ءتۇستى. كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن ەكى بالالار باقشاسى كىشكەنتاي بالعىندارعا ەسىكتەرىن ايقارا اشتى. «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي» باعدارلاماسى اياسىندا 55 پاتەرلى يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرسە, «بەرەكە» شاعىن اۋدانىندا «جاس وتباسى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 75 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي قولدانىسقا بەرىلدى. «سەۆكازەنەرگوسبىت» جشس-ىنە قاراستى قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى, № 2 پەتروپاۆل جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىندا № 4 تۋربوگەنەراتور پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ قايتا جابدىقتالۋىنا 5,7 ملرد.تەڭگە جۇمسالدى. سپورتتىق شارالارعا قاتىسۋشىلار مەن قىزىقتاۋشىلار دا مول بولدى. «قىزىلجار سۋ» اق-نىڭ كەڭ زالىندا ارداگەرلەر اراسىندا ۆولەيبولدان تۋرنير وتسە, «دەلفين» باسسەينىندە بالالار جۇزۋدەن ءوزارا سىنعا ءتۇستى.
ەلىمىز ءۇشىن ۇلىق مەرەكە سانالاتىن تاۋەلسىزدىك كۇنى اۋدانداردا دا كەڭىنەن اتالىپ,سولتۇستىكقازاقستاندىقتاردىڭ تىعىز توپتاسقاندىعىنىڭ, ساياسي زور بەلسەندىلىگىنىڭ ايشىقتى ۇلگىسىن پاش ەتتى.
نۇربول الدىباەۆ -تالدىقورعاننان:
تالدىقورعانداعى ءى. جانسۇگىروۆ اتىنداعى مادەنيەت سارايىندا حالقىمىزدىڭ قاسيەتتى مەرەكەسى - ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 22 جىلدىعىنا وراي سالتاناتتى جيىن وتكىزىلدى. وندا الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اڭسار مۇساحانوۆ ءسوز سويلەدى: «الەمدىك وركەنيەت كوشىندە وزىندىك ورنى, ماقسات تۇتار مادەنيەتى, لايىقتى سالت-ءداستۇرى بار حالقىمىز ۇلت بولىپ ۇيىعالى بەرى تاپ بۇگىنگىدەي ء بىرتۇتاس, قۋاتتى مەملەكەت قۇرىپ, ءوز تاعدىرىن ءوزى شەشۋگە مۇمكىندىگى بولعان ەمەس. ەلىمىز وسى ارالىقتا تالاي قاۋىپ-قاتەردەن امان ء وتىپ, ەتەك-جەڭىن جيىپ, ەڭسەسىن تىكتەي الدى. بۇگىندە تىرلىگى جاراسقان, بىرلىگى باق اشقان ەلىمىزدىڭ ارمانى ورىندالىپ, تولايىم تابىستارعا جەتكەندىگىمىز – قازاق حالقىنىڭ دارا تۇلعاسى, پەرزەنتى, ۇلت كوشباسشىسى - نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن, ساليقالى ساياساتىمەن تىعىز بايلانىستى. وسى باعىتتىڭ دۇرىس ەكەندىگىن بۇگىندە ء ومىردىڭ ء وزى دالەلدەپ وتىر. تاۋەلسىزدىك – بۇل ەڭ الدىمەن ەلدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىن, الەۋمەتتىك ماڭىزدىلىعىن, مادەني وركەندەۋىن ايقىندادى. اۋىزبىرشىلىك پەن ىنتىماقتىڭ ارقاسىندا كوپ ۇلتتى مەملەكەتىمىزدە ەلباسى ايقىنداعان «قازاقستان- 2050» ستراتەگياسى جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرىلا باستادى. رەسپۋبليكامىزدىڭ وسىنداي بيىكتەردى باعىندىرۋىنا جەتىسۋ جۇرتشىلىعى دا سۇبەلى ۇلەسىن قوسىپ, تابىسى زور, ىرىسى مول ايماققا اينالىپ كەلەدى»,-دەدى ول.
وبلىس اكىمى ايتسا ايتقانداي, سوڭعى 5 جىلدا وڭىرلىك جالپى ء ونىم ء ۇش ەسەگە ارتىپ, 550,0 ملرد. تەڭگەدەن 1 ترلن. 459 ملرد. تەڭگەگە جەتتى. ونەركاسىپ كولەمى 1,7 ەسەگە ء وسىپ, 516,3 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. سونداي-اق, ۇدەمەلى يندۋستريالىق - يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا قۇنى 331,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن 49 جوبا ەندى. بۇگىندە 238 ملرد. تەڭگەلىك 39جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ , 5 400 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. مۇنان وزگە دە بىرقاتار ورەلى ىستەر اتقارىلدى.
جالپى, جيىن بارىسىندا الداعى مىندەتتەر دە كەڭىنەن اتالىپ, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە وزىندىك ۇلەس قوسقان ەڭبەككەرلەرگە ناگرادالار تابىس ەتىلدى.
قانات ەسكەندىر - الماتىدان:
الماتىلىقتار تاۋەلسىزدىك كۇنىن ورتالىق الاڭداعى تاۋەلسىزدىك مونۋمەنتىنە ازاتتىق كۇرەسى جولىنداعى قۇربانداردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتىپ, گۇل شوقتارىن قويۋ راسىمىنەن باستادى.
وسى شارا بارىسىندا قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى زاۋرەش امانجولوۆا جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا يگى لەبىزىن جەتكىزدى: «تاۋەلسىزدىك كۇنى – مەملەكەتىمىزدىڭ ەڭ تۇعىرلى دا ۇلكەن مەرەكەسى. سەبەبى, اتا-بابالارىمىز اڭساعان ارمان اقيقاتقا اينالدى. سوندىقتان ءبىز ونى قاستەرلەي ءبىلۋىمىز ءتيىس».
مەرەكەنىڭ رەسمي بولىمىنەن سوڭ ورتالىق الاڭدا ونەر جۇلدىزدارىنىڭ كونتسەرتى ۇيىمداستىرىلىپ, قالانىڭ بارلىق اۋداندارىندا مەرەكەلىك جارمەڭكەلەر وتكىزىلدى.
باقبەرگەن امالبەك - كوكشەتاۋدان:
قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 22 جىلدىعىنا تولاعاي تابىستارمەن كەلگەن اقمولا وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعى مەرەكەلىك شارانى جوعارى دەڭگەيدە اتاپ ءوتتى. وسى كۇنى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باعىتتاعى 22 جاڭا نىسان سالتاناتتى تۇردە اشىلىپ, ەل يگىلىگىنە بەرىلدى.
مەرەكە كەزىندە «ەلباسى جولى» ءفيلمىن مىڭداعان ادامنىڭ تاماشالاعانىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. سونداي-اق, ءدال وسى تۇستا, جۋىردا عانا حالىقارالىق مارتەبە العان كوكشەتاۋ اۋەجايىنا ماسكەۋدەن العاشقى حالىقارالىق رەيس «بوينگ» ۇشاعى كەلىپ قوندى.
جەرگىلىكتى وڭىردەگى مادەنيەت سارايىندا وبلىس اكىمى قوسمان ايتمۇحامەتوۆ ەڭبەك وزاتتارى مەن ونەر ساڭلاقتارىن ماراپاتتادى. ولاردىڭ قاتارىندا «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىن مەملەكەت باسشىسى قولىنان العان «رودينا» اگروفيرماسىنىڭ ديرەكتورى يۆان ساۋەر دە بار. سونىمەن بىرگە, بىرنەشە ازاماتقا مەدالدار مەن ناگرادالار بەرىلدى.
