رۋحانيات • 25 قاڭتار، 2021

ءوڭىردى كورمەگەن – ءومىردى كورمەگەن

152 رەت كورسەتىلدى

ەرتەرەكتە مەملەكەت قامقورلىعىن قاجەت ەتەتىن، تابىسى ماردىمسىز وتباسىلاردى انىقتاۋ ولشەمشارتتارىن ايقىنداۋ كەزىن­دە اۋىلداعى اعايىننىڭ قوراسىنداعى تا­ۋىعىن عانا ەمەس، ونىڭ جىل ىشىندە تاباتىن جۇمىرتقاسىنا دەيىن ساناۋدى ۇسىنىپ، جۇرتقا كۇلكى بولعان شەنەۋنىك بار. ءسويتىپ، ول «اسفالتتا ءوسىپ»، ءومىر بويى قالادا قىزمەت ەتكەندىگىنەن، جەرگىلىكتى جەردەگى جاعدايدى بىلمەيتىندىگىن بايقاتىپ العان.

تاۋىق تاقىرىبى وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا پارلامەنت ماجىلىسىندە جاڭا ەكولوگيالىق كودەكستىڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا تاعى كوتەرىلدى. زاڭ جوباسىنىڭ ءبىرىنشى وقى­لىمىندا ءوز پىكىرىن بىلدىرگەن ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ: «كودەكس جوباسىن قاراساق بىلاي: مىسالى، قاراعاندى وبلىسىنىڭ ۇلىتاۋ اۋدانى تۇرعىنىنىڭ 4-5 نەمەسە ءتىپتى 1 تاۋىعى بار دەلىك. ول سونى دەكلاراتسيالاۋ ءۇشىن 700 شاقىرىمداي جەردەگى وبلىس ورتالىعىندا ورنالاسقان وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار باسقارماسىنا بارۋى كەرەك بولىپ شىقتى. وسى رەتتە «بۇل نورمانى جازعان ادام اۋىلدا بولىپ كوردى مە ەكەن؟» دەگەن سۇراق ءوز-وزىنەن تۋىندايدى. بولماعان شىعار. شىركىن، سول شەنەۋنىكتى 2-3 ايعا اۋىلعا جىبەرسە عوي. سوندا ول تاۋىق پەن سيىردىڭ ايىرماشىلىعىن تۇسىنەر ەدى...» دەگەنى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن الەۋ­مەتتىك جەلىدە جارىسا جازىلعانى جادىمىزدا...

ارينە، بۇگىندە مينيسترلىكتەردە بيىك لاۋا­زىمدى قىزمەتتەردى اتقارىپ جۇرگەن مەم­­­لەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ تەوريالىق ءبى­لىمى­­نىڭ ەشكىمنەن كەم ەمەستىگىنە شاك جوق. ولاردىڭ اراسىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز – ەلباسى ۇسىنعان «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن شەتەلدەردىڭ ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارىن تامامداعان، كەلەشەگى زور جاس ماماندار دا از ەمەس. تەك ءبىر «اتتەگەن-ايى» – وڭىر­لەر­دە قالىپتاسقان ناقتى احۋالدى، اسىرەسە، ۇلتىمىزدىڭ التىن بەسىگى – اۋىل تىر­شىلىگىن ولاردىڭ ءبارى بىردەي بىلە بەرمەيدى. تاۋىققا قاتىستى ءاجۋا ءسوزدىڭ اراعا ءبىراز ۋاقىت سالىپ، تاعى ايتىلىپ جاتقاندىعى – سونىڭ ايعاعى بولسا كەرەك.

ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارداعى شە­نەۋ­نىك­تەردىڭ «قازاقستان – 2050» ستراتە­گيا­سىنا سايكەس، ەلىمىزدى «وزىق وتىزدىقتىڭ» قاتارىنا قوسۋ ماقساتىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ ستاندارتتارىن ەنگىزۋگە ەرەكشە ىقىلاس قويىپ وتىرعاندىعى تۇسىنىكتى. تەك ەۋروپا ەلدەرى مەن قازاقستاننىڭ اراسىنداعى اۋماقتىق، دەموگرافيالىق ايىرماشىلىقتاردىڭ ۇلكەن­دىگى جەتە ەسكەرىلمەي، سونىڭ سالدارىنان كەيدە اسىرا سىلتەۋشىلىكتەرگە جول بەرىلىپ جاتا­تىن­دىعى جاسىرىن ەمەس. بۇعان بىرەر مىسال كەل­تىرەيىك.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ءبىر كەزدەگى اسىرە رەفورماشىل باسشىلارىنىڭ سولاقاي شەشىمىنەن قاراعاندى وبلىسىنىنىڭ شەت اۋدانىنداعى 4 مىڭ تۇرعىنى بار اقجال كەنتىندەگى اۋرۋحانا جابىلىپ، دارى­گەر­­لىك امبۋلاتورياعا اينالدىرىلىپتى. دا­رىگەر­لەر­دىڭ دەنى قىسقارتۋعا ۇشىرا­عان­دىقتان، مەديتسينالىق كومەك الۋ ءۇشىن اق­جال­دىق ناۋقاستار ەسكى دە جالعىز «جەدەل جاردەم» ماشيناسىمەن اۋدان ورتالىعى مەن بالقاش قالاسىنا اۋپىرىمدەپ بارىپ جۇرگەنىن ءوز كوزىمىزبەن كوردىك. سويتسەك، ساپ-ساۋ جۇمىس ىستەپ تۇرعان اۋرۋحانانى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن «ەۋروپالىق ستاندارت» بويىنشا اقجال سياقتى كەنتتە 5 مىڭ تۇرعىن بولۋى شارت ەكەن...

ال پارلامەنت دەپۋتاتتارى «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ايقىنداعان ولشەمشارتتارى بويىنشا ونسىز دا تۇرعىندارىنىڭ قاتارى سەلدىرەپ قالعان سولتۇستىك قازاقستان وبلى­سىن­داعى اۋىلداردىڭ جارتىسى بولاشاعى بار تىرەك جانە سەرىكتەس اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر تىزبەسىنە ەنگىزىلمەي، تاعدىرلارى قىل ۇستىندە تۇرعاندىعى دۇرىس ەمەستىگىن شەنەۋنىكتەرگە ايتىپ، تۇسىندىرە الماي ءجۇر.ءتىپتى اسا كورنەكتى جازۋشى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ تۋعان اۋىلى – جاڭاجولدىڭ ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشىپ تۇرعانىنا قاراماستان، تىرەك دەپ تانىلعان كورشىلەس ەلدى مەكەننەن ءبىرشاما الىس ورنالاسقاندىعى سەبەپتى عانا «جازىقتى» بولىپ، سەرىكتەس ەلدى مەكەندەر تىزبەسىنە دە ىلىنبەي قالىپتى.

توبىقتاي ءتۇيىن: شەنەۋ­نىك­تەر­دى وسىدان ون شاقتى جىل بۇرىن مەملەكەتتىك قىزمەت سالا­سى­نا ەنگىزىلگەن «ورتالىقتان – وڭىرگە، وڭىردەن – ورتالىققا» قاعيداتىمەن اۋىستىرۋ ءىسىن دايەكتىلىكپەن جالعاستىرۋ قاجەت سياقتى. سونداي-اق «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ تۇلەكتەرى مەن پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆىنە كىرگىزىپ، ۇكىلى ءۇمىت ارتىپ وتىرعان ءبىلىمدى جاستارىمىزدى بىردەن ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارعا قىزمەتكە ورنالاستىرماي، اۋەلى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا قىزمەتكە جىبەرىپ، ولاردىڭ ايماقتارداعى شىنايى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايمەن جەتە تانىسىپ، تاجى­ري­بە جيناقتاۋىنا باسا ءمان بەرەر بولساق، ۇتىلماسىمىز انىق. ويتكەنى ء«وڭىردى كورمەگەن – ءومىردى كورمەگەن» دەگەن ءسوزدىڭ جانى بار. ايتپەسە تاۋىق بايعۇستىڭ قۇلاعى ءالى تالاي شۋىلداۋى مۇمكىن...

 

كارىباي مۇسىرمان،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا جاڭا كەن ورنى تابىلدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 16:21

ەڭ سۇلۋ ۆولەيبولشى كىم؟

سپورت • بۇگىن، 16:15

ەل قورعاعان ەردىڭ ەسىمى جاڭعىردى

رۋحانيات • بۇگىن، 14:49

كورشىنىڭ كوپ-كورىم كومەگى

قوعام • بۇگىن، 14:23

ۇقساس جاڭالىقتار